Το τέλος των ουδετέρων

Η ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ μετέτρεψε τη Βαλτική σε ΝΑΤΟϊκή λίμνη, με τη Ρωσία να έχει δύο μικρές προσβάσεις, τη μία στην Αγία Πετρούπολη και την άλλη στον θύλακα του Καλίνινγκραντ.

Τυπικά ουδέτερη χώρα παραμένει η Ιρλανδία, ένα καθεστώς που επελέγη το 1922 με τη σύσταση του Ελεύθερου Κράτους της Ιρλανδίας ως διαφοροποίηση-χειραφέτηση από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ακολουθεί η Ελβετία, η οποία απέστειλε τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού, γερμανικής κατασκευής, στην Ουκρανία μέσω της επαναγοράς τους από το Βερολίνο, μια κίνηση που θα μπορούσε να είναι η απαρχή μιας αργής διολίσθησης προς το ΝΑΤΟ.

Τέλος, φτάνουμε στην Αυστρία όπου η ουδετερότητα είναι υποχρεωτική σύμφωνα με τη Συνθήκη του 1955 που τερμάτισε το κατοχικό καθεστώς των νικητών του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Η υποχρεωτική ουδετερότητα της Αυστρίας ήταν όρος της ΕΣΣΔ για τον τερματισμό της διασυμμαχικής κατοχής.

Η ουδέτερη Αυστρία, σύμφωνα με τους μεταπολεμικούς σχεδιασμούς της Μόσχας, θα μπορούσε να αναδειχτεί σε μοντέλο για τη συγκρότηση μιας ουδέτερης Ενιαίας Γερμανίας.

Το καθεστώς ουδετερότητας της Ελβετίας ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα των συνεχών πιέσεων του τσάρου και του προσωπικού του απεσταλμένου στο Συνέδριο της Βιέννης το 1814-5, Ιωάννη Καποδίστρια.

Από τότε μέχρι και σήμερα η ρωσική, η σοβιετική και η ρωσική εκ νέου διπλωματία φαινόταν να πίστευε σταθερά και διαχρονικά ότι η ύπαρξη ουδέτερων χωρών στην Ευρώπη είναι μια εγγύηση πως δεν θα βρεθεί ποτέ πλήρως απομονωμένη από την ευρωπαϊκή υπο-ήπειρο της Ευρασίας.

Αντίθετα, οι ΗΠΑ από την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου το 1947 μέχρι και σήμερα έβλεπαν από αρνητικό έως επιζήμιο για τα ζωτικά τους συμφέροντα το καθεστώς της ουδετερότητας, αν όχι σαν ήπια δορυφοροποίηση από τη Μόσχα.

Οι ΗΠΑ κατέβαλαν άοκνες προσπάθειες να προσχωρήσει η Σουηδία στο ΝΑΤΟ από την ίδρυσή του το 1949 ώστε να είναι πλήρης η προσχώρηση της Σκανδιναβίας στην Ατλαντική Συμμαχία.

Η πτώση του Τείχους στα τέλη του 1989 άνοιξε τον δρόμο για την ένταξη στην Ε.Ε. το 1994 της Σουηδίας, της Αυστρίας και της Φινλανδίας και σε ό,τι αφορά τη Στοκχόλμη και το Ελσίνκι, σήμανε την αρχή μιας σταδιακής προσέγγισης με το ΝΑΤΟ.