Ως ιδιαίτερα θετική εξέλιξη αξιολογείται από Αθήνα και Λευκωσία το άνοιγμα του θαλάσσιου διαδρόμου ανθρωπιστικής βοήθειας από την Κύπρο για τη Γάζα, που ανήγγειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν. Η συγκατάθεση του Ισραήλ και η επίσκεψη της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Λευκωσία και τη Λάρνακα, όπου το συντονιστικό κέντρο της επιχείρησης «Αμάλθεια», ανοίγουν χαραμάδα ελπίδας απέναντι στην καταστροφή.
Στη Λευκωσία, οι εκτιμήσεις θέλουν τα πρώτα πλοία να φτάνουν στη Γάζα σε μία-δύο ημέρες, την Κυριακή, όταν αρχίζει το Ραμαζάνι, παρά το γεγονός ότι στις συνομιλίες για εκεχειρία δεν υπάρχει πρόοδος. Η υποστήριξη του κυπριακού σχεδίου από τις ΗΠΑ έχει και πολιτική σημασία για τη θέση της Κύπρου στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της ευρύτερης περιοχής.
Υπέρ του κυπριακού κόμβου τάσσονται η Ε.Ε., οι ΗΠΑ και οι γειτονικές αραβικές χώρες. Από την άλλη, κατά του σχεδίου, διά της πλαγίας, έχει ταχθεί η Τουρκία. Στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC) στην Τζέντα της Σ. Αραβίας, ο Χ. Φιντάν επιχείρησε να ενσπείρει αμφιβολίες φτάνοντας στο σημείο να πει ότι «υπάρχει ένα νησί ακριβώς απέναντι από τη Γάζα, που έχει γίνει βάση μεταφοράς για όπλα και πυρομαχικά για το Ισραήλ». Σε ανάλογο ύφος στο forum της Αττάλειας, έκανε λόγο για «σπάσιμο του αποκλεισμού της Γάζας και είσοδο μη κυβερνητικών οργανώσεων με δική τους ευθύνη».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας βρίσκεται στις ΗΠΑ όπου είχε συνάντηση με τον Α. Μπλίνκεν, για όλο το φάσμα των αμερικανο-τουρκικών θεμάτων. Είχε προηγηθεί η επίσκεψη του Ι. Καλίν στον διευθυντή της CIA Γ. Μπερνς. Από την πλευρά του ο Τ. Ερντογάν, στη συνάντηση που είχε με τον Μ. Αμπάς στην Αγκυρα την περασμένη Τρίτη, παρέλειψε τη Χαμάς και εστίασε στον ρόλο της Παλαιστινιακής Αρχής.
Οι συνομιλίες Μπλίνκεν – Φιντάν θεωρούνται κρίσιμες για το στίγμα της πολιτικής Ερντογάν στο ορατό μέλλον έναντι των ΗΠΑ και της Ε.Ε., αλλά και τις γειτονικές χώρες, στα θέματα που έχει η Αγκυρα. Η αποκλιμάκωση της επιθετικής ρητορικής είναι ένα θετικό στοιχείο, που αξιολογείται αναλόγως από την Αθήνα, ωστόσο από την άλλη δεν είναι σαφές πως αυτή η τακτική θα εξελιχθεί σε στρατηγική στροφή.
Τη Δευτέρα μεταβαίνει στην Τουρκία η υφυπουργός Εξωτερικών Αλ. Παπαδοπούλου για πολιτικές συνομιλίες με τον Μπ. Ακτσαπάρ και σε έναν μήνα θα γίνει στην Αθήνα η συνάντηση για τα ΜΟΕ. Οι εκτιμήσεις είναι συγκρατημένες και πριν από την επίσκεψη του Κ. Μητσοτάκη, τον Μάιο, συζητείται συνάντηση Γεραπετρίτη – Φιντάν. Για τις ΑΟΖ δεν υπάρχει προσέγγιση ούτε στις διαδικασίες.
Παράλληλα όμως για την Ελλάδα έχει προκύψει και η εμπλοκή για τις ΑΟΖ με την Αλβανία, λόγω της διατάραξης των σχέσεων με το θέμα Μπελέρη. Ανοιχτό είναι και το θέμα των σχέσεων με τη Βόρεια Μακεδονία που οδεύει σε εκλογές με το VMRO να επαναφέρει θέμα ονομασίας.
Και στις σχέσεις με τη Λιβύη δεν υπάρχει πρόοδος. Διπλωματικές εκτιμήσεις δεν αποκλείουν περαιτέρω επιπλοκές. Στο δυτικό μέρος, η Τουρκία επιμένει στις παράνομες συμφωνίες με το σχήμα Ντμπεϊμπά. Στο προσκήνιο επανέρχεται και η Ρωσία με διπλωματική αναβάθμιση σε Τρίπολη και Βεγγάζη, ανοίγματα που δεν θεωρούνται άσχετα από τις συμφωνίες της Τρίπολης με τις χώρες που συμπλέουν με την Τουρκία και της Βεγγάζης του Χαφτάρ με τους πραξικοπηματίες του Νίγηρα, του Σουδάν και του Τσαντ, παρέχοντας πρόσβαση στα ανατολικά λιμάνια.
