Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού στη συνέντευξή του στην ΕΡΤ σχετικά με τις προθέσεις της κυβέρνησης για το πολυσυζητημένο νομοσχέδιο για την ισότητα στον γάμο άφησαν μια μάλλον πικρή γεύση σε πολλούς ακτιβιστές και μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Οι θετικές εξαγγελίες για την ικανοποίηση ενός χρόνιου αιτήματος, την άρση των διακρίσεων που αποκλείουν τους ΛΟΑΤΚΙ από τον πολιτικό γάμο, την αναγνώριση των παιδιών των ΛΟΑΤΚΙ οικογενειών και τη δυνατότητα των οικογενειών να προχωρούν σε τεκνοθεσία συνοδεύτηκαν από ασάφειες ως προς τα τρανς άτομα και από μια εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη που αναπαράγει τις διακρίσεις: την απαγόρευση απόκτησης παιδιών μέσω ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Ο κ. Μητσοτάκης έκανε ρητά λόγο, υιοθετώντας αντιδραστική ρητορική, για απαγόρευση της δυνατότητας ενός άντρα να αποκτά παιδί μέσω παρένθετης κύησης, δυνατότητα που όμως ισχύει στην Ελλάδα από το 2002 για τις ετερόφυλες οικογένειες.
Η «Εφ.Συν.» ζήτησε μια συνοπτική τοποθέτηση απέναντι στις δηλώσεις του πρωθυπουργού από εκπροσώπους οργανώσεων και γνωστά μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.
Στέλλα Μπελιά
● Οικογένειες Ουράνιο Τόξο
Αρχικά να σημειώσουμε ότι επιτέλους ένα πάγιο αίτημα τόσο της δικής μας οργάνωσης όσο και όλης της κοινότητας φτάνει πολύ κοντά στο να γίνει πράξη, είναι σίγουρα σημαντικό και αναγκαίο για όλα εκείνα τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και τα παιδιά τους.
Δεν μπορούμε παρά να εκφράσουμε συγκρατημένη αισιοδοξία, όχι όμως και απίστευτο ενθουσιασμό, όχι μόνο γιατί δεν ξέρουμε τι ακριβώς θα περιλαμβάνει τελικά το σχέδιο νόμου πριν το δούμε όταν θα έρθει στη διαβούλευση, αλλά κυρίως γιατί από τη συνέντευξη του πρωθυπουργού ήδη μπήκαν αστερίσκοι στην ισότητα. Η σαφής δήλωση του κυρίου Μητσοτάκη ότι δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή στη νομοθεσία για την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή (Υ.Α.) αναπαράγει διακρίσεις και στρεβλώσεις που προϋπήρχαν από το 2015 με τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης. Τα έγγαμα ζευγάρια γυναικών, χωρίς αλλαγή στον νόμο για την Υ.Α., θα αποκλείονται γιατί ο νόμος ως έχει επιτρέπει σε γυναίκες μόνες την πρόσβαση; Θα πρέπει να λύσουν τον γάμο τους, όπως αναγκάστηκαν πολλά ζευγάρια να λύσουν το σύμφωνο, για να μπορέσουν να γίνουν μητέρες;
Επίσης η δήλωση ότι θα αποκτήσουν δικαιώματα όλα τα παιδιά που έχουν γεννηθεί ώς τώρα υποδηλώνει ότι και εκείνα τα παιδιά που έχουν γεννηθεί με παρένθετη κυοφορούσα στο εξωτερικό θα αναγνωριστούν. Με τα παιδιά που θα έρθουν στον κόσμο στο μέλλον τι θα κάνει; Θα τα αφήσει χωρίς δικαιώματα; Υποθέτουμε πως όχι, αφού η θέση του ήταν κανένα παιδί χωρίς ίσα δικαιώματα. Πώς σκοπεύει να λύσει το θέμα που θα προκύψει όταν άντρες μόνοι τους -όχι μόνο γκέι αλλά και ετερόφυλοι άντρες- και ζευγάρια αντρών που δεν θα έχουν πρόσβαση στην Υ.Α. και την παρένθετη κυοφορία στην Ελλάδα θα καταφεύγουν στο εξωτερικό για να γίνουν γονείς; Θα κλείσουν τα σύνορα να μην ταξιδεύουν ή μήπως θα επιβάλει με νόμο απαγόρευση ώστε να μην μπορούν να γίνουν γονείς μόνοι ετερόφυλοι άντρες ή γκέι χωρίς σύντροφο ή ως ζευγάρι;
Μάλλον όλα τα παραπάνω αποκλείονται, καθώς σε μια ευνομούμενη πολιτεία δεν έχουν θέση. Αρα από τα συμφραζόμενα καταλαβαίνουμε ότι οι πλούσιοι άντρες ετερόφυλοι και gay θα μπορούν να ταξιδέψουν εκτός Ελλάδας και να επιστρέψουν γονείς και μόνο οι φτωχοί άντρες, που δεν έχουν να διαθέσουν 150.000 ευρώ και ίσως και παραπάνω, θα αποκλείονται. Σε μια χώρα γερόντων, με τόσο έντονο το δημογραφικό, το τελευταίο που θα περιμέναμε από μια φιλελεύθερη κυβέρνηση είναι να αποκλείει ανθρώπους λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου από τη γονεϊκότητα, μειώνοντας τον αριθμό των γεννήσεων. Οι Οικογένειες Ουράνιο Τόξο, μόλις κατατεθεί το νομοσχέδιο, θα κάνουμε τις προτάσεις μας στη διαβούλευση και θα διεκδικήσουμε με κάθε τρόπο την πραγματική ισότητα για εμάς και τα παιδιά μας που ήδη υπάρχουν αλλά και εκείνα που θα γεννηθούν στο μέλλον και ελπίζουμε ότι για το καλό όλων αλλά και της χώρας μας η κυβέρνηση δεν θα μείνει σε ημίμετρα, αλλά θα λύσει όλα τα ζητήματα μια και καλή συνολικά, αφήνοντας τη σφραγίδα της σε μια πραγματική μεταρρύθμιση που θα οδηγεί όλους τους ανθρώπους στην πραγματική ισότητα.
Ελενα-Ολγα Χρηστίδη
● Επιστημονικά συνυπεύθυνη Orlando LGBT+, μέλος Δ.Σ. ΕλΕΔΑ
Δεν θα χρειάζονταν πολλές λέξεις για τον σχολιασμό του επικείμενου νομοσχεδίου αν αυτό επρόκειτο να εξασφαλίσει απόλυτη ισονομία για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Για την ακρίβεια θα αρκούσε μία: επιτέλους. Τώρα χρειάζεται να επαναλάβουμε κάποια βασικά θέματα. Κωδικοποιημένα: αδιαμφισβήτητα θετικό βήμα η κατοχύρωση του γάμου και της τεκνοθεσίας. Ομως ξεκάθαρη διάκριση σε βάρος των γκέι αντρών η άρνηση του πρωθυπουργού να τους συμπεριλάβει στο δικαίωμα πρόσβασης στην παρένθετη κυοφορία –και πιθανά αποκλεισμοί σε βάρος τρανς ατόμων. Είναι σαφές ότι ο πρωθυπουργός υποχωρεί στην πίεση της Εκκλησίας και κυρίως στη συντηρητική και ακροδεξιά μεριά του κόμματός του που θέλουν να δώσουν το μήνυμα ότι δεν επιτρέπουν σε γκέι άντρες να αποκτούν παιδιά. Οι δικαιολογίες περί άρνησης να δεχτεί «παιδιά κατά παραγγελία» θα ήταν ίσως πιστευτές αν δεν είχαμε νόμο για την παρένθετη κυοφορία στην Ελλάδα, χωρίς χρηματικό αντάλλαγμα, εδώ και 22 χρόνια. Η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα ακόμα μία φορά, για μία από τις εμβληματικότερες διεκδικήσεις της εδώ και δεκαετίες, καλείται να διαχειριστεί την εκβιαστική προσέγγιση της κυβέρνησης και να δεχτεί έναν νόμο που απέχει από ό,τι θα θεωρούσαμε μια μεγάλη προοδευτική τομή.
Aποστόλης Καραμπαΐρης
● Thessaloniki Pride
Αναμφίβολα οι δηλώσεις, αλλά και η ίδια η κίνηση του πρωθυπουργού να μιλήσει ο ίδιος για το ζήτημα μας φέρνουν ένα βήμα πιο κοντά στην ισότητα στον γάμο. Παρ’ όλη την πρόοδο που έχει συντελεστεί τα προηγούμενα χρόνια στην κατεύθυνση της ισότητας των ΛΟΑΤΚΙ και παρά την τεράστια διαδρομή που πρέπει να διανυθεί μέχρι την πλήρη ισότητα, ο γάμος είναι ένα ζήτημα εμβληματικό. Και γι’ αυτό το συγκεκριμένο ζήτημα πήρε τόση δημοσιότητα και έγινε κομμάτι της δημόσιας κουβέντας. Πολιτικά μιλώντας κατανοούμε την ανάγκη να χτιστούν συμμαχίες και να ενημερωθεί η κοινή γνώμη, γιατί ζητούμενο είναι και η αποδοχή και η κατάργηση του στίγματος. Ανθρωπιστικά μιλώντας όμως είναι απαράδεκτο να χρειάζεται πάλι να κάνουμε εκπτώσεις σε επιμέρους ζητήματα (υποβοηθούμενη αναπαραγωγή) ή να περιμένουμε “να είναι έτοιμη η κοινωνία” για ζητήματα ισότητας και δικαιωμάτων. Τα δικαιώματα είναι ατομικά και ισχύουν για το κάθε άτομο που θέλει να τα ασκήσει, ακόμα κι αν αποτελούν μειοψηφία και ανεξάρτητα από τη γνώμη της πλειοψηφίας.
Βασίλης Θανόπουλος
● Αρχισυντάκτης, περιοδικό Antivirus
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, σε λίγο καιρό τα ομόφυλα ζευγάρια θα μπορούν να παντρεύονται και να τεκνοθετούν. Πολύ σημαντικό. Αν όμως στο προσεχές μέλλον -και με τον νόμο να βρίσκεται σε ισχύ- θελήσω να κάνω με τον «σύζυγό» μου χρήση της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, δεν θα μπορώ. Αμέσως για την πολιτεία από «επίδοξος πατέρας» θα αναγνωρίζομαι ως «επίδοξος εγκληματίας» και η πρόθεσή μου για οικογένεια θα μοιάζει περισσότερο με «εμπόριο σαρκός». Πολύ συχνά στη δουλειά που κάνω χρησιμοποιώ τη φράση «ισότητα στον γάμο». Μετά τις ανακοινώσεις ωστόσο του Κυριάκου Μητσοτάκη πρέπει να βρω μια άλλη, που να μην περιλαμβάνει τη λέξη ισότητα. Γιατί στην ισότητα εκπτώσεις δεν χωρούν.
Aννα Απέργη-Κωνσταντινίδη
● Διευθύντρια, Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών
Εναν πρώτο τίτλο που θα βάζαμε έπειτα από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού θα ήταν «Ναι στην ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ στον γάμο και στην οικογένεια, αλλά μόνο για εκλεκτούς και προνομιούχους». Παρότι ακούσαμε τον πρωθυπουργό να λέει ότι θα θεσπίσει μόνο τον πολιτικό γάμο και όχι τον γάμο γενικότερα, που αυτό από μόνο του επιφέρει διακρίσεις λόγω θρησκεύματος, ότι δεν θα έχουν δικαίωμα να αποκτήσουν παιδί τα ομόφυλα ζευγάρια μέσω παρένθετης κυοφορίας στη χώρα μας, το οποίο αποτελεί διάκριση λόγω φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού, ενώ δημιουργεί και ταξικά ζητήματα κ.ά., θα ήθελα να επικεντρωθώ στα τρανς πρόσωπα. Με λύπη μου, ενώ αρχικά τον ακούσαμε να αναφέρεται στην «ισότητα στον γάμο», στη συνέχεια μίλησε μόνο για σεξουαλικό προσανατολισμό και ομόφυλα ζευγάρια.
Μερικά από τα ερωτήματα που μου γεννήθηκαν είναι τα εξής:
● Θα συμπεριλαμβάνονται στο νομοθέτημα και τα τρανς/φυλοδιαφορετικά πρόσωπα;
● Θα τροποποιηθεί ο ν.4491/2017 της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου έτσι ώστε να αφαιρεθεί από τις διατάξεις η προϋπόθεση το τρανς πρόσωπο που αιτείται τη διόρθωση να μην είναι έγγαμο, καθώς και να μπορούν τα νέα στοιχεία του τρανς προσώπου σε περίπτωση που είναι γονέας να μεταβάλλονται και στα ληξιαρχικά έγγραφα του παιδιού, έτσι ώστε να μην έρχεται και σε αντίθεση με το Ψήφισμα 2048 (2015) της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης;
● Θα αναγνωρίσει ο νομοθέτης την περίπτωση που το άτομο που θα κυοφορήσει δεν θα είναι υποχρεωτικά cis γυναίκα, αλλά ενδέχεται να είναι και τρανς άντρας, ή για τον ίδιο λόγο θα αναγνωρίζεται ότι μία τρανς γυναίκα θα μπορεί να γονιμοποιήσει;
● Στα ληξιαρχικά έγγραφα ενός παιδιού πώς θα αναγράφεται ένας τρανς γονέας εφόσον δεν θα υπάρχει το «Γονέας 1» και «Γονέας 2», π.χ., πώς θα αναφέρεται στα ληξιαρχικά έγγραφα του παιδιού μία τρανς μητέρα η οποία δεν έχει μεταβάλει τα στοιχεία των εγγράφων της; Ως τι, ως «πατέρας»; Αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί καθόλου ασήμαντο, καθώς αγγίζει την ταυτοτική υπόσταση ενός τρανς προσώπου, που όταν αυτή δεν αναγνωρίζεται αυτό αποτελεί κακοποίηση. Εφόσον μπαίνουμε στη διαδικασία να νομοθετήσουμε κάποια πράγματα έτσι ώστε να καταπολεμήσουμε τις ανισότητες και τις διακρίσεις που βιώνουν κάποιοι συνάνθρωποί μας, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, ας το κάνουμε επιτέλους σωστά και συμπεριληπτικά και όχι φέρνοντας για άλλη μία φορά μισά νομοσχέδια, κάνοντας ένα βήμα εμπρός και δύο πίσω.
Μιχάλης Οικονόμου
● Ηθοποιός
Ξέρεις τι θα ‘θελα; Θα ‘θελα πολύ ο μικρός έφηβος φοβισμένος εαυτός μου, πίσω στα ‘90s, που μεγάλωνε κρυμμένος και μέσα στα μυστικά, που είχε διαψευστεί το όνειρό του να κάνει ποτέ οικογένεια αφού ήταν γκέι, που χαμογελούσε συγκαταβατικά όταν τον ρωτούσαν διάφοροι θείοι «καμιά κοπελίτσα;», που ζούσε με την ενοχή και με το «με συγχωρείτε που υπάρχω», να ήταν, λέει, σε μια χρονοκάψουλα και να παρακολουθούσε τις δηλώσεις του πρωθυπουργού της Ελλάδας για το νομοσχέδιο για τις ομόφυλες οικογένειες.
Θα ήταν σαν ταινία επιστημονικής φαντασίας! Θα ήταν –και… ήταν. Γιατί ποτέ δεν άκουσε στα ‘90s λόγια υποστήριξης από την πολιτεία, ούτε από την κοινωνία. Επρεπε να πάθει, να μάθει, να φάει τα μούτρα του, να σηκωθεί, να βγει απ’ το καβούκι του, να αγαπήσει, να τον αγαπήσουν, να προχωρήσει η κοινωνία, να κάνει βουτιά στο άγνωστο, κάνοντας οικογένεια και παιδί, να βρει το θάρρος να μιλήσει, για να μπορέσει τώρα πια στα 45 του να ακούσει τον πρωθυπουργό να μιλάει για τα δικαιώματα του δικού του -του δικού μου πια- παιδιού!
Χαλάλι. Ας γίνει έστω για τα παιδιά μας! Γιατί είναι ιστορική η στιγμή που ακούγεται από το στόμα του πρωθυπουργού η ανάγκη για υποστήριξη στα δικαιώματά μας, των οικογενειών μας και των παιδιών μας. Ενα μεγάλο γενναίο βήμα.
Αναρωτιέμαι βέβαια αν ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν είχε κάνει αυτές τις ομολογουμένως ατυχείς δηλώσεις για την παρένθετη μητρότητα, αν θα συζητούνταν τώρα τόσο κατηγορηματικά αυτό ως θέμα! Γιατί αν θέλεις πλήρη ισότητα, δίνεις πλήρη ισότητα.
Δεν πειράζει. Ενα βήμα τη φορά κι αυτό το βήμα θα είναι γενναίο αν οι βουλευτές μας πειστούν να ακολουθήσουν τον δρόμο της ισότητας και της δημοκρατίας και να το ψηφίσουν! Κανένας πολιτικός άλλωστε στην ιστορία της Ελλάδας δεν κατακρημνίστηκε επειδή κοίταξε προς το μέλλον και ψήφισε προοδευτικά. Αντιθέτως, όσοι φοβήθηκαν να ψηφίσουν στο παρελθόν για το συναινετικό διαζύγιο, τον πολιτικό γάμο κ.λπ. κοιμούνται λησμονημένοι στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας.
Οι οικογένειές μας δεν απειλούν κανένα είδος πυρηνικής οικογένειας και τα παιδιά μας μεγαλώνουν και πληθαίνουν. Και έχουν δικαίωμα, αντίθετα από εμάς, να μεγαλώσουν στο φως και την ελευθερία. Θα τα υποστηρίξει η πολιτεία;
Για την πολιτεία από «επίδοξος πατέρας» θα αναγνωρίζομαι ως «επίδοξος εγκληματίας» και η πρόθεσή μου για οικογένεια θα μοιάζει περισσότερο με «εμπόριο σαρκός»
Εφόσον μπαίνουμε στη διαδικασία να νομοθετήσουμε κάποια πράγματα, ας το κάνουμε επιτέλους σωστά και συμπεριληπτικά
Οι πλούσιοι άντρες ετερόφυλοι και gay θα μπορούν να ταξιδέψουν εκτός Ελλάδας και να επιστρέψουν γονείς και μόνο οι φτωχοί άντρες, που δεν έχουν να διαθέσουν 150.000 ευρώ και ίσως και παραπάνω, θα αποκλείονται
Ενα βήμα τη φορά κι αυτό το βήμα θα είναι γενναίο αν οι βουλευτές μας πειστούν να ακολουθήσουν τον δρόμο της ισότητας και της δημοκρατίας και να το ψηφίσουν! Κανένας πολιτικός άλλωστε στην ιστορία της Ελλάδας δεν κατακρημνίστηκε επειδή κοίταξε προς το μέλλον και ψήφισε προοδευτικά.
