Πρόσφατα ήρθε στη δημοσιότητα ένα βίντεο που τραβήχτηκε τον Σεπτέμβριο του 2022 και δείχνει ένα μεγάλο κομμάτι από τον τρούλο της Αγίας Σοφίας να πέφτει ξαφνικά ουρανοκατέβατο δίπλα σε προσκυνητές, οι οποίοι έντρομοι τρέχουν να προφυλαχτούν.
Δεν είναι η μοναδική φορά, υπάρχουν μαρτυρίες ότι κομμάτια πέφτουν συνεχώς από την οροφή, λόγω της φθοράς του χρόνου, ενώ οι ειδικοί ανησυχούν και επισημαίνουν ότι εάν δεν αρχίσουν άμεσα εργασίες συντήρησης υπάρχει κίνδυνος ακόμα και να καταρρεύσει ο τρούλος, δεδομένου ότι η Κωνσταντινούπολη είναι και σεισμογενής περιοχή.
Ο διακεκριμένος Τούρκος ιστορικός και ακαδημαϊκός Ιλμπέρ Ορταϊλί συχνά εκφράζει με έντονο τρόπο την ανησυχία του για τις φθορές που έχουν προκληθεί στο μνημείο, που δέχεται κάθε χρόνο τρία εκατομμύρια προσκυνητές και χιλιάδες τουρίστες.
Οπως έχει δηλώσει στη Hurriyet: «Η Αγία Σοφία δεν είναι ένας δρόμος από τον οποίο όλοι μπορούν να περάσουν ελαφρά τη καρδία, καθώς τα υπόγεια κτίσματα και οι κατασκευές για τη διασφάλιση της ροής των υδάτων, των αποβλήτων, η υγρασία αλλά και το σύστημα εξαερισμού δεν είναι τόσο ανθεκτικά στην παρουσία τόσο πολυάριθμων επισκεπτών και πρέπει να επισκευαστούν, να καθαριστούν και να αποκατασταθούν επειγόντως. Πρόκειται για μια συνεχή διαδικασία που αφορά το ίδιο το κτίριο».
Kαι τι κάνει ο Ερντογάν; Αντί να κλείσει το μνημείο και να αρχίσει άμεσα τα έργα ενίσχυσης της στατικότητας και συντήρησης που είχε εξαγγείλει, προτιμά να εγκαταστήσει εκδοτήριο εισιτηρίων και οι αλλοδαποί τουρίστες να πληρώνουν είσοδο 25 ευρώ. Δεν ξέρω αν στην τιμή περιλαμβάνεται και κράνος ασφαλείας.
Σίγουρα η Αγία Σοφία συνεχίζει να είναι κότα που γεννάει χρυσά αυγά. Είναι όμως και ένα μνημείο 1.500 ετών, εγγεγραμμένο στον κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, η οποία όπως φαίνεται αρκείται σε απλές συστάσεις μπροστά στην επικείμενη καταστροφή του.
Περιμέναμε τουλάχιστον μεγαλύτερες αντιδράσεις και από διεθνείς οργανισμούς μουσείων και μνημείων, όπως τότε που είχαν ζητήσει από την Τουρκία να μη μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί. Πιστεύαμε πως και το δικό μας υπουργείο Πολιτισμού θα βρισκόταν σε εγρήγορση. Μάλλον όμως η υπουργός είναι απασχολημένη με τον δανεισμό των κυκλαδικών ειδωλίων της αμφιλεγόμενης Συλλογής Στερν στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, τουλάχιστον για 25 χρόνια. Που, όπως φαίνεται, δείχνει και τον τρόπο της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα, με μακροχρόνιο δανεισμό και… βλέπουμε.
