Φουκουσίμα – 13 χρόνια μετά: «Ελέγχουν» ακόμη τους αντιδραστήρες

Η Ιαπωνία ετοιμάζεται για την ημέρα μνήμης της 13ης επετείου από την πυρηνική καταστροφή στη Φουκουσίμα, ενώ οι εργασίες για αποκατάσταση συνεχίζονται.

Τα αναπάντητα ερωτήματα είναι ακόμη πολλά, κυρίως για τις επιπτώσεις της μεγάλης καταστροφής και την τοξικότητα στο εσωτερικό των αντιδραστήρων.

Σε εξέλιξη βρίσκεται εδώ και χρόνια η προσπάθεια για τον καθαρισμό των υπολειμμάτων του πυρηνικού σταθμού Fukushima Daiichi, με τους συμμετέχοντες στις έρευνες να ετοιμάζονται αφαιρέσουν υπολείμματα καυσίμου από τους αντιδραστήρες του σταθμού προκειμένου να «φανεί» τι υπάρχει μέσα τους.

Το κλειδί για να «λυθεί» το μυστήριο είναι ένα δείγμα λιωμένου καυσίμου από το εσωτερικό ενός αντιδραστήρα, δήλωσε ο Akira Ono, επικεφαλής παροπλισμού της Tokyo Electric Power Company Holdings, σε συνέντευξή του στο Associated Press.

Το χρονικό της ανείπωτης καταστροφής

Ένας σεισμός 9,0 Ρίχτερ και ένα τσουνάμι στις 11 Μαρτίου 2011, κατέστρεψαν τα συστήματα ψύξης του εργοστασίου της Φουκουσίμα Νταϊτσι, προκαλώντας την τήξη τριών από τους αντιδραστήρες του, απελευθερώνοντας ακτινοβολία και εκδιώκοντας χιλιάδες κατοίκους από τα σπίτια τους. Ορισμένες περιοχές κοντά στο εργοστάσιο είναι ακόμη μη κατοικήσιμες.

Περίπου 880 τόνοι λιωμένου πυρηνικού καυσίμου με υψηλή ραδιενέργεια παραμένουν μέσα στους τρεις κατεστραμμένους αντιδραστήρες, αλλά κανείς δεν γνωρίζει σε ποια κατάσταση βρίσκεται το λιωμένο καύσιμο ή πού ακριβώς έπεσε στους αντιδραστήρες. Αυτά τα δεδομένα είναι ζωτικής σημασίας για να κάνουμε ένα σχέδιο για την ασφαλή κατάργησή τους, είπε ο Ono.

Ένας ανιχνευτής ρομπότ του 2019 κοίταξε για πρώτη φορά μέσα στο No. 2 αντιδραστήρα -τον λιγότερο κατεστραμμένο. Η TEPCO προσπαθεί να εξάγει μια μικρή ποσότητα λιωμένων συντριμμιών χρησιμοποιώντας έναν ρομποτικό βραχίονα. Αυτή η προσπάθεια έχει καθυστερήσει για περισσότερα από δύο χρόνια καθώς η ομάδα επεξεργάζεται πώς να περάσει το ρομπότ από τα συντρίμμια. Η επόμενη προσπάθεια της ομάδας θα γίνει τον Οκτώβριο, χρησιμοποιώντας μια προηγουμένως δοκιμασμένη συσκευή που μοιάζει με «καλάμι ψαρέματος» για να βγάλει ένα προκαταρκτικό δείγμα, ενώ θα περιμένει τεχνικές βελτιώσεις στον ρομποτικό βραχίονα, είπε ο Ono.

Τον περασμένο μήνα, το εργοστάσιο πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση με drone στον αντιδραστήρα που επλήγη περισσότερο, τον No. 1 αντιδραστήρα, για να ερευνήσει τα λιωμένα συντρίμμια. Αλλά χρειάστηκε να ακυρώσει την δεύτερη ημέρα εξερεύνησης αφότου ένα δευτερεύον ρομπότ που βοήθησε στη μετάδοση δεδομένων απέτυχε.

«Είμαστε νέοι σε αυτά τα πράγματα και μερικές φορές συναντάμε απρόβλεπτα λάθη στο έδαφος. Αλλά είναι όλα πολύτιμα μαθήματα για τα επόμενα βήματά μας», είπε ο Όνο. Οι επικριτές λένε ότι ο στόχος εκκαθάρισης 30-40 ετών που έχει θέσει η κυβέρνηση και η TEPCO είναι υπερβολικά αισιόδοξος.

Η έλλειψη δεδομένων, τεχνολογίας και σχεδίων για το τι να γίνει με το μοιραίο ραδιενεργό λιωμένο καύσιμο και άλλα πυρηνικά απόβλητα καθιστά δύσκολο να έχουμε μια σαφή εικόνα για το πώς μπορεί να καταλήξει το συγκρότημα του εργοστασίου. Τον περασμένο Αύγουστο, το εργοστάσιο άρχισε να απορρίπτει επεξεργασμένο νερό στη θάλασσα, κάτι που ο Όνο είπε ότι ήταν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός. Εάν η επόμενη προσπάθεια ανάκτησης δείγματος από τον No. 2 αντιδραστήρα επιτύχει, θα είναι «ένα τεράστιο βήμα» και «μια σημαντική αλλαγή σταδίου», είπε.

Η Fukushima Daiichi απελευθερώνει αυτή τη στιγμή μια τέταρτη παρτίδα νερού 7.800 τόνων. Μέχρι στιγμής, τα καθημερινά αποτελέσματα δειγματοληψίας θαλασσινού νερού πληρούσαν τα πρότυπα ασφαλείας, αλλά το αμφιλεγόμενο σχέδιο αντιμετώπισε διαμαρτυρίες από ντόπιους ψαράδες και γειτονικές χώρες, ιδιαίτερα την Κίνα, η οποία έχει απαγορεύσει τις εισαγωγές ιαπωνικών θαλασσινών.

Η TEPCO ολοκλήρωσε την αφαίρεση όλων των ράβδων αναλωμένου καυσίμου από μια πισίνα ψύξης στο Αρ. 4 αντιδραστήρας το 2014 και από τον Αρ. 3 δεξαμενή αντιδραστήρων το 2021. Σχεδιάζει να ολοκληρώσει την αφαίρεση των ράβδων από τον Αρ. 1 και Αρ. 2 πισίνες μέχρι το 2031.