Η νέα χρονιά ξεκίνησε με μια λυπηρή είδηση. Πέθανε ο Φραντς Μπεκενμπάουερ. Εδωσε στο γερμανικό ποδόσφαιρο περισσότερα από οποιονδήποτε άλλο και εκπροσώπησε τη χώρα του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Με ευφυΐα, χαρισματικότητα, πείρα, γοητεία και αισιοδοξία. Ο κόσμος υποκλίνεται μπροστά στο λαμπερό αυτό φως – κι εγώ υποκλίνομαι μαζί του.
Ο Φραντς Μπεκενμπάουερ ενστάλαξε τεράστια αυτοπεποίθηση σε εμάς τους συμπατριώτες του. Αρχικά, ως ποδοσφαιριστής, κατόπιν ως προπονητής και, τελικά, ως ο άνθρωπος πίσω από το καλοκαιρινό παραμύθι του 2006. Ηταν πάντα αλήθεια: αν ο Φραντς φροντίζει τα πράγματα, τίποτε δεν μπορεί να μας συμβεί.
Δεν έζησα τον Φραντς Μπεκενμπάουερ ως ποδοσφαιρστή – αγωνίστηκε για τελευταία φορά λίγο πριν γεννηθώ. Ομως συνειδητοποίησα την ευλάβεια με την οποία μιλούσε ο πατέρας μου γι’ αυτόν. Και, όταν αργότερα παρακολούθησα παλιά βίντεο από τη δεκαετία του ’60 και του ’70, αμέσως πρόσεξα κάτι: όλα εξελίσσονταν πολύ πιο αργά απ’ όσο σήμερα. Οι παίκτες έπαιρναν αρκετό χρόνο για να φέρουν σωστά την μπάλα στο πόδι τους, την πάσαραν με τη δεύτερη ή την τρίτη επαφή.
Εκτός από έναν. Ο Φραντς έστελνε την μπάλα απευθείας εκεί που ήθελε. Επαιζε με έναν τρόπο πρωτοποριακό, που έγινε συνήθεια δεκαετίες μετά. Σαν να είχε έρθει από το μέλλον – με τη διαφορά ότι αγωνιζόταν με βαριές μπάλες και παπούτσια στους γεμάτους λακκούβες αγωνιστικούς χώρους του παρελθόντος.
Εχει μείνει καρφωμένο στο μυαλό μου μια δική του εκτέλεση φάουλ με τη φανέλα της Μπάγερν Μονάχου: έτρεξε προς την μπάλα και, με το εξωτερικό του ποδιού, την έστειλε πάνω από το τείχος, στην πάνω γωνία του τέρματος. Αυτό το γκολ σίγουρα φάνταζε με θαύμα για όσους το είχαν παρακολουθήσει τότε.
Ο Φραντς Μπεκενμπάουερ ενσάρκωσε αυτή την πρόοδο, αυτή την τεχνική καινοτομία με απαράμιλλη ευκολία. Και δεν ήταν μόνο κομψότερος των υπολοίπων, αλλά είχε και διαφορετική ιδέα για το ποδόσφαιρο και την ομαδική δουλειά. Εγινε το υπόδειγμα για μια γενιά.
Ο «Κάιζερ» εκσυγχρόνισε το ποδόσφαιρο, το επιτάχυνε, το έκανε πιο όμορφο. Δεν μπορώ να σκεφτώ κανέναν άλλο που άλλαξε το παιχνίδι με τον ίδιο τρόπο.
Οταν η Γερμανία κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1990, ήμουν κολλημένος στην τηλεόραση, στα έξι μου χρόνια. Παρακολούθησα όλες τις αναμετρήσεις εκείνου του Μουντιάλ. Θυμάμαι το πέναλτι του Αντι Μπρέμε, που μας έδωσε τον τίτλο. Ακόμα και το κούρεμα του ομοσπονδιακού τεχνικού που διασκέδαζε ολόκληρη τη χώρα με τα αστεία του.
Ηταν ένας προπονητής που δούλεψε τόσο για τον παγκόσμιο τίτλο ώστε η μητέρα του ανησυχούσε γι’ αυτόν «επειδή ο Φραντς έχει αδυνατίσει πολύ». Ηξερε πώς να μιλήσει στους παίκτες του: «Βγείτε στον αγωνιστικό χώρο και παίξτε ποδόσφαιρο». Εδινε κουράγιο στους πάντες, καθώς ένα πράγμα ήταν πάντα ξεκάθαρο για όλους: τίποτε δεν μπορεί να πάει στραβά όταν στο τιμόνι είναι ο Φραντς.
Το 2006, όταν το Παγκόσμιο Κύπελλο διεξήχθη στη Γερμανία, ήμουν μέλος της εθνικής ομάδας. Το γκολ που πέτυχα κατά της Κόστα Ρίκα στον εναρκτήριο αγώνα ήταν ένα από τα highlights της καριέρας μου. Το να μετέχεις σε Μουντιάλ που διοργανώνεται στη χώρα σου είναι ένα ανεκτίμητο δώρο. Η επαφή με το κοινό, η εγγύτητα των φιλάθλων πάντα με γέμιζε με αυτοπεποίθηση. Η εμπειρία του 2006 χρησίμευσε ως όχημα για ολόκληρη την καριέρα μου. Με έκανε επίσης να συνειδητοποιήσω την ευθύνη μου ως ποδοσφαιριστής.
Εκείνο το καλοκαιρινό παραμύθι μετέτρεψε ολόκληρη τη Γερμανία. Ενα έθνος που είχε συνηθίσει να εξετάζει τον εαυτό του με πολύ επικριτικό μάτι ξαφνικά αναγνώρισε ότι έχει ωραίες πλευρές. Μια γερμανική ομάδα που έπαιζε ελεύθερα στον αγωνιστικό χώρο βοήθησε το έθνος να κοιταχτεί στον καθρέφτη και να δει κάτι που άρεσε σε όλους. Το ποδόσφαιρο βοήθησε τη Γερμανία να αναγνωρίσει τον εαυτό της.
Ολοι γνωρίζουμε τα λάθη που έγιναν γύρω από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2006. Ομως, στην περίπτωση του Φραντς Μπεκενμπάουερ κάτι ξέφυγε από την ισορροπία. Το έργο της ζωής του για το γερμανικό ποδόσφαιρο και τη χώρα του δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Εκείνο το καλοκαιρινό παραμύθι δεν θα ήταν δυνατό χωρίς τον πρόεδρο της οργανωτικής επιτροπής, Φραντς Μπεκενμπάουερ.
Η Γερμανία θα διοργανώσει άλλο ένα τουρνουά το προσεχές καλοκαίρι. Οι καιροί έχουν αλλάξει και ο κόσμος ταλανίζεται από πολλές κρίσεις. Πρέπει να προσαρμοστούμε, να δυναμώσουμε την κοινότητα και να μάθουμε ξανά να εκτιμούμε την Ευρώπη και τα επιτεύγματά της. Για να το πετύχουμε, χρειαζόμαστε μια νέα ώθηση.
Η Ευρώπη μπορεί να το καταφέρει, οι άνθρωποί της είναι ικανοί. Και το ποδόσφαιρο, ως πολιτιστικό αγαθό, αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Επειδή φέρνει όλο τον κόσμο κοντά, μπορεί να δημιουργήσει αλληλεγγύη και να ενώσει ανθρώπους που χωρίζονται από σύνορα. Αυτό είναι εμφανές από τους πάμπολλους, από καρδιάς, επικήδειους που ακούστηκαν και γράφτηκαν όταν έγινε γνωστός ο θάνατος του Φραντς Μπεκενμπάουερ.
Το Euro 2024 πρέπει να δυναμώσει τη συνοχή μας και την ευρωπαϊκή ιδέα. Για να το καταφέρει αυτό ο αθλητισμός, χρειάζεται αυθεντικές προσωπικότητες που εκπέμπουν ικανοποίηση, περηφάνια και αισιοδοξία. Ο Φραντς Μπεκενμπάουερ πάντα αυτό έκανε. Αυτή είναι η κληρονομιά του.
* Ο Φίλιπ Λαμ, Γερμανός πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής, αρχηγός της πρωταθλήτριας κόσμου 2014, είναι ο διευθυντής της Οργανωτικής Επιτροπής του EURO 2024 που θα φιλοξενήσει η χώρα του
Τα κείμενα του Φίλιπ Λαμ εμφανίζονται τακτικά στην «Εφημερίδα των Συντακτών». Είναι μια παραγωγή σε συνεργασία με τον Oliver Fritsch του γερμανικού περιοδικού «Zeit Online» και δημοσιεύεται σε πολλές εφημερίδες και περιοδικά της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων: Gazeta Wyborcza (Πολωνία), Denník N (Σλοβακία), Guardian (Αγγλία), Sport (Τσεχία), La Repubblica (Ιταλία), Telesport (Κροατία), Politiken (Δανία), Voetbalmagazine (Βέλγιο), L’Équipe (Γαλλία), Delo (Σλοβενία), Tribuna (Ουκρανία & Λευκορωσία), Haaretz (Ισραήλ), Sports Daily (Ρωσία), El País (Ισπανία), Expresso (Πορτογαλία), Aftonbladet (Σουηδία), Makfudbal (Βόρεια Μακεδονία), Postimees (Εσθονία), Verdens Gang (Νορβηγία), 444 (Ουγγαρία), Irish Times (Ιρλανδία), Lead (Ρουμανία), Morgunblaðið (Ισλανδία), Sankt-Petersburgskie vedomosti (Ρωσία), Gazeta Sheshi (Κόσοβο), Times of Malta (Μάλτα), Ilta-Sanomat (Φινλανδία)
