Μπαίνει online από τη μία σύσκεψη στην άλλη, μιλά στο skype με δυο-τρεις ανθρώπους από το εξωτερικό, από τη Μεγάλη Βρετανία κυρίως όπου σπούδασε. Κλείνει δουλειές με τουριστικούς πράκτορες από το εξωτερικό για μια ηλεκτρονική πλατφόρμα τουριστικής εμπειρίας. Ολα είναι διαδικτυακά. Και κυρίως η επικοινωνία.
«Στην αρχή λαχταρούσα να βρεθώ με κόσμο. Μετά άρχισα να μαθαίνω ισπανικά online, να επικοινωνώ με το ChatGPT για να διορθώσω κάποια κείμενα, παρακολουθώ ταινίες στο netflix, ακολουθώ μεγάλα τουριστικά sites για να ενημερωθώ και παραγγέλνω online. Παρ’ όλα αυτά ταξιδεύω πολύ και χαίρομαι την επαφή με τον κόσμο, αρκεί να είναι περιορισμένη. Να ολοκληρώνεται δηλαδή σε ένα ορισμένο διάστημα και να γυρνώ για να μείνω μόνη μου στον δικό μου χώρο», λέει.
Η Τζένη Τ. δεν είναι η μόνη που μετά την πανδημία αισθάνθηκε την ανάγκη για ακόμη περισσότερο δικό της χώρο και ακόμη περισσότερη απόσταση από τους άλλους.
Οι… εξ αποστάσεως γύρω μας είναι μια όλο και μεγαλύτερη ομάδα που προσπαθεί να ορίσει τον δικό της προσωπικό χώρο, να κοινωνικοποιηθεί μερικώς και φλερτάρει έντονα με την τάση του οικειοθελούς απομονωτισμού.
Οι κατ’ επιλογήν απομονωμένοι δεν είναι καθόλου δυσλειτουργικοί. Ή μάλλον φαινομενικά δεν είναι. Προτιμούν να περνούν χρόνο στο σπίτι αξιοποιώντας όλες τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας. Αλλοι πάλι είναι άνθρωποι που αναζητούν έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής και επαφής με τους άλλους. Το παράδειγμα του Κώστα Ζ είναι χαρακτηριστικό. Πρώην στέλεχος πολυεθνικής, μετά την πίεση που αισθάνθηκε από το σύστημα, κυρίως στον χώρο εργασίας, παράτησε την καριέρα του και γυρνά τον κόσμο κάνοντας εποχικές δουλειές.
Αυτοί οι νεο-hipsters με υψηλό μορφωτικό επίπεδο αναζητούν το… νόημα της ζωής σε πιο ουσιαστικές καταστάσεις, όπως τη ζωή κοντά ή μάλλον στη φύση.
Η πανδημία που πρόσφατα ζήσαμε δημιούργησε νέες καταστάσεις. Στην Ιαπωνία, για παράδειγμα, 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι, ηλικίας από 15 έως 64 ετών ζουν σε κοινωνική απομόνωση. Η κατηγορία έχει γίνει γνωστή ως χικικομόρι και σε ελεύθερη μετάφραση είναι οι εθελουσίως απομονωμένοι.
Η πανδημία, η διάρρηξη των οικογενειακών δεσμών, η παρατεταμένη οικονομική κρίση που έχει αλλάξει την κοινωνική διαστρωμάτωση, η ανάπτυξη της τεχνολογίας και του διαδικτύου, δημιουργούν νέες κοινωνικές τάσεις.
Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα σχετικά πρόσφατα αναδύθηκαν μέσω της οικονομικής και ενεργειακής κρίσης οι ομάδες συγκατοίκησης. Φαινομενικά βρίσκονται στον αντίποδα όλων των παραπάνω. Στην ουσία η ανάγκη για συνύπαρξη και κατά περίπτωση συγκατοίκηση ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας (60+) προέκυψε από τις ίδιες αιτίες: τη μοναξιά που νιώθουν μεγαλύτερης κυρίως ηλικίας άτομα όταν ο/η σύντροφός τους δεν υπάρχει πια (για πολλούς λόγους), όταν τα παιδιά και οι συγγενείς τους βρίσκονται μακριά (πρακτικά και θεωρητικά) και όταν τα συμπτώματα της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης (χαμηλές συντάξεις, ακριβή τροφή και στέγη) είναι γι’ αυτούς δυσβάσταχτα. Τα μέλη της ευρύτατης (αριθμεί περισσότερα από 500 μέλη στη Θεσσαλονίκη) ομάδας «συγκατοίκηση 60+» έχουν ως απώτερο στόχο να αποκτήσουν χώρους συγκατοίκησης ώστε να μοιράζονται τα έξοδα, τις ανάγκες τους και τη συντροφιά τους. Προς το παρόν αυτό που έχουν πετύχει -και είναι σημαντικό- είναι μια δικτύωση και πολλές ακόμη αφορμές για να βγαίνουν από το σπίτι τους και να περνούν καλά. Δεν είναι και λίγο… Οι απομονωμένοι αλλά κι αυτοί που αναζητούν τη συντροφιά μέσω ομάδων αλληλοϋποστήριξης και κοινωνικοποίησης είναι οι «όψεις» της κοινωνίας που γίνεται όλο και πιο σκληρή, υψώνοντας διαχωριστικές γραμμές και όρια μεταξύ μας.
