Ευρύτατη πλειοψηφία εξασφάλισε το νομοσχέδιο για την ισότητα στον πολιτικό γάμο, στις επιτροπές της Βουλής. «Ναι» στο νομοσχέδιο, επί της αρχής, δήλωσαν Νέα Δημοκρατία, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, Νέα Αριστερά, Πλεύση Ελευθερίας. «Όχι» στο νομοσχέδιο δηλώνουν ΚΚΕ, Ελληνική Λύση, Σπαρτιάτες, Νίκη.
Το νομοσχέδιο για την ισότητα στον γάμο έρχεται ως επιστέγασμα των χρόνιων διεκδικήσεων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας για νομική ισότητα στις οικογενειακές σχέσεις.
Ωστόσο, όπως σημείωσαν οι αρμόδιοι φορείς, το νομοσχέδιο δεν επιτυγχάνει την πλήρη άρση όλων διακρίσεων, καθώς ορισμένες διατάξεις χρειάζονται τροποποίηση, ώστε το νομοσχέδιο να είναι ακόμη πιο συμπεριληπτικό και πλήρες, δημιουργώντας ουσιαστικό πλαίσιο ισονομίας.
Ειδικότερα, η συντριπτική πλειονότητα των φορέων προτείνει:
- την αναγνώριση του δικαιώματος γάμου με ταυτόχρονη δυνατότητα αναγνώρισης γονεϊκών δικαιωμάτων, ανεξάρτητα από τυχόν μεταγενέστερη τεκνοθεσία μέσω της δικαστικής οδού προκειμένου για την ίδρυση συγγένειας.
- την αναγνώριση του τεκμηρίου γονεϊκότητας για τέκνα εντός γάμου ή εντός συμφώνου συμβίωσης, καθώς και τη δυνατότητα επέκτασης του δικαιώματος συμβολαιογραφικής εκούσιας αναγνώρισης τέκνων για τα εκτός γάμου τέκνα
- τη νομική αναγνώριση ταυτότητας φύλου τρανς γονέα, τη μεταβολή του καταχωρισμένου φύλου του τρανς γονέα στις ληξιαρχικές πράξεις του και τη μεταβολή ακολούθως των ληξιαρχικών πράξεων των τέκνων του, ώστε να αποφεύγονται διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις ληξιαρχικές εγγραφές γονέα-τέκνου.
- την επέκταση της δυνατότητας ΙΥΑ (Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή) στη χώρα μας σε όλα τα πρόσωπα ανεξαρτήτως φύλου.
Κακοποιητικά σχόλια από την ακροδεξιά
Κατά τη διάρκεια ακρόασης των φορέων, ακροδεξιοί βουλευτές της Ελληνικής Λύσης και τη Νίκης προχώρησαν σε κακοποιητικά σχόλια εναντίον ΛΟΑΤΚΙ+ προσώπων. Ειδικότερα, ο Παύλος Σαράκης από την Ελ.Λυ. ρώτησε τους εκπροσώπους φορέων της τι σημαίνουν τα γράμματα «Κ» και «Ι» αλλά και το σύμβολο «+» στο ακρωνύμιο ΛΟΑΤΚΙ+. Ακολούθως, ο βουλευτής της Νίκης Γιώργος Ρούντας, ρώτησε τι σημαίνει «queer» και αν «οι πολυσυντροφικοί swingers είναι μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας».Η πρόεδρος του ΣΥΔ Άννα Απέργη πήρε τον λόγο για να απαντήσει σχολιάζοντας πως «κακοποιούμαστε έξω, δεν θα κακοποιούμαστε και μέσα στο ελληνικό κοινοβούλιο». Οι ακροδεξιοί βουλευτές αντέδρασαν, με τον Π. Σαράκη να φωνάζει: «δεν θα γίνει gay pride εδώ».
Από τους φορείς που εκλήθησαν να διατυπώσουν τις θέσεις τους, κατά του νομοσχεδίου δήλωσε μόνο η Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδος και η Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων.
Κρίσιμη παράμετρος της σημερινής ακρόασης, η θέση των επιστημονικών φορέων που δήλωσαν ότι τα ομόφυλα ζευγάρια μπορούν να μεγαλώσουν ευτυχισμένα παιδιά, ακριβώς όπως και τα ετερόφυλα ζευγάρια.
Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Οργανώσεων ΛΟΑΤΚΙ οικογενειών (ΝELFA) χαιρετίζει το νομοσχέδιο για την ισότητα στο γάμο που δίνει ίσα δικαιώματα σε όλους τους Έλληνες και Ελληνίδες. «Η Ελλάδα, με την ψήφιση αυτού του νόμου θα γίνει η 21η χώρα, της Ευρώπης και η 37ης στον κόσμο, που ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών, θα είναι πλήρως αναγνωρισμένος. Η ισότητα στον γάμο για όλους δεν αφαιρεί κανένα δικαίωμα από τα ετερόφυλα ζευγάρια, απλά δίνει τη δυνατότητα σε όσα ομόφυλα ζευγάρια το επιθυμούν να συνάψουν γάμο, ακριβώς όπως και οι συμπολίτες τους. Το νομοσχέδιο διασφαλίζει τα δικαιώματα των οικογενειών τού εξωτερικού, οι γάμοι που έχουν τελεστεί στο εξωτερικό αλλά και η σχέση μεταξύ παιδιού και γονέα, όπως έχει αναγνωριστεί στο εξωτερικό, θα αναγνωριστεί και στην Ελλάδα. Με αυτόν τον τρόπο παιδιά Ελλήνων που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό, θα μπορέσουν να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια, και δεν θα χάνουν τους δεσμούς με τους γονείς τους κάθε φορά που επισκέπτονται την πατρίδα τους. Η NEFLA αναγνωρίζει ότι, με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα κάνει πράξη τις αποφάσεις του ευρωπαϊκού δικαστηρίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του δικαστηρίου της ΕΕ», είπε η εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Οργανώσεων ΛΟΑΤΚΙ οικογενειών ΝELFA
Η Ελένη Μαραβέλια, μέλος του ΔΣ ΝELFA, τόνισε πως αυτή τη στιγμή υπάρχουν στην Ελλάδα παιδιά που μεγαλώνουν με δύο γονείς που τυχαίνει να είναι ΛΟΑΤΚΙ. Αυτά τα παιδιά και τα παιδιά που θα γεννηθούν στο μέλλον, δεν έχουν ίσα δικαιώματα από τους συνομηλίκους τους, είναι παιδιά δεύτερης κατηγορίας, που αυτό το νομοσχέδιο επιτέλους, θα τους δώσει ίσα δικαιώματα.
Τόνισε πως, δυστυχώς, αυτό το νομοσχέδιο δεν επιφέρει καμία αλλαγή στην πρόσβαση στην ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και τα ομόφυλα ζευγάρια γυναικών και ανδρών, δεν μπορούν να αποκτήσουν παιδί με τη βοήθεια της επιστήμης. Εξάλλου η Ελλάδα έχει νομοθεσία για την παρένθετη κυοφορία, αλλά κάνει διάκριση, λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού και φύλου, όταν αποκλείει τα ζευγάρια ανδρών ή και τους μόνους άνδρες. Επίσης θα πρέπει στην περίπτωση που τρανς γονέας έχει κάνει φυλομετάβαση, του έχει εκδοθεί νέα ταυτότητα, να διορθώνεται το όνομα του και στο πιστοποιητικό γέννησης του παιδιού του που είναι και η πιο λογική συνέπεια.
Νωρίτερα, ο Ανδρέας Ποττάκης, Συνήγορος του Πολίτη, επισήμανε εισαγωγικά ότι δεν προηγήθηκε συνεργασία με τον Συνήγορο του Πολίτη που συνιστά τον εθνικό φορέα για την προάσπιση της ισότητας και της ισονομίας και την προστασία των παιδιών. Εξαιρετικά σημαντική χαρακτήρισε ο Συνήγορος του Πολίτη, τη διεύρυνση της προστασίας ενάντια στις διακρίσεις, αν και όπως τόνισε το νομοσχέδιο δεν καταλαμβάνει όλα τα χαρακτηριστικά των διακρίσεων. «Πρόκειται για μια πολιτική απόφαση που επικροτούμε», είπε ο κ. Ποττάκης που επισήμανε ωστόσο ότι δεν καλύπτονται όλα τα κενά, υφιστάμενα και αυτά που θα προκύψουν, και ιδίως ως προς το ζήτημα της επέκτασης του δικαιώματος προσφυγής στην παρένθετη κυοφορία.
«Το νομοσχέδιο για την ισότητα στο γάμο, δεν αφορά μόνο τις οικογένειες που ήδη υπάρχουν, ούτε μόνο τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα που θέλουν να γίνουν γονείς. Αφορά όλα τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα, γιατί ένα τέτοιο νομοσχέδιο δίνει ένα σαφές μήνυμα, ένα σαφές κοινωνικό στίγμα, σε όλα τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα, ως προς την ιδιότητα του πολίτη, την ισονομία και την ισότητα που απολαμβάνει», είπε η Έλενα Όλγα Χρηστίδη επιστημονική υπεύθυνη του φορέα Orlando (επιστημονικός φορέας εξειδικευμένος στην ψυχική υγεία των ΛΟΑΤΚΙ) .
«Ισότητα σημαίνει ισότητα. Είμαστε υπέρ της αυστηροποίησης του νόμου για την παρένθετη κυοφορία και την παρενθεσία. Είμαστε απολύτως εναντίον κάθε εκμετάλλευσης και κάθε σωματεμπορίας. Το ζήτημα της ελεύθερης πρόσβασης στην παρενθεσία, με αυστηρό κρατικό έλεγχο, είναι ζήτημα που άπτεται της αυτοδιάθεσης», είπε η κ. Χρηστίδη και προσέθεσε ότι υπάρχουν άτομα, ιδίως τα τρανς άτομα, που αποκλείονται από την πρόσβαση στην παρενθεσία.
«Έχετε ευθύνη να μην υποκύπτετε στον ακροδεξιό λόγο, να εκπαιδεύετε την κοινωνία, να προχωράτε σε πραγματικά συμπεριληπτικές τομές, για την ισότητα και τη δημοκρατία. Αυτό το νομοσχέδιο θα μπορούσε να είναι εμβληματικό για τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα και για εμάς μόνο αφορμή γιορτής. Δυστυχώς δεν είναι. Αφορά μια πράξη μερικής διευθέτησης με ημίμετρα και αποκλεισμούς», είπε η κυρία Χρηστίδη.
Ο Σταμάτης Άνθης, μέλος του ΔΣ της Εgalite the LGTBI+staff association of the European Institutions, χαρακτήρισε τομή για τα ανθρώπινα δικαιώματα το νομοσχέδιο. Τόνισε ότι δίνονται δικαιώματα σε μια μερίδα πολιτών που τα στερούνταν χρόνια και προστατεύει τα παιδιά τους ώστε να μεγαλώνουν σε συνθήκες ασφάλειας και οικογενειακής ζωής. Είπε επίσης ότι το νομοσχέδιο σταματά την κατηγοριοποίηση των παιδιών, σε παιδιά πρώτης και δεύτερης κατηγορίας, εξαιτίας του σεξουαλικού προσανατολισμού των γονέων τους. Ο κ. Άνθης επισήμανε ωστόσο ζητήματα που δεν ρυθμίζονται, ιδίως ζητήματα που σχετίζονται με την πρόσβαση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Η Κατερίνα Χαροκόπου, επιστημονική συνεργάτιδα της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Ανθρώπων, καλωσόρισε την νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης επισημαίνοντας ότι από το 2004 η εθνική επιτροπή είχε ζητήσει την ισότητα στον γάμο, ανεξάρτητα από φύλο συντρόφων, με στόχο και την προστασία των παιδιών. Η κυρία Χαροκόπου ζήτησε να αντικατασταθεί ο όρος «ομόφυλα» από τον όρο «ανεξαρτήτως φύλου».
Η Στέλλα Μπελιά, πρόεδρος των οικογενειών Ουράνιο Τόξο, είπε ότι το νομοσχέδιο λύνει πολύ σοβαρά προβλήματα. Παράλληλα όμως αναφέρθηκε εμφατικά στην ανάγκη ισότιμης πρόσβασης στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και ζήτησε διατάξεις για να προστατεύεται και να μην προσβληθεί η γονική συγγένεια.
Η Άννα Απέργη, πρόεδρος του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών, επισήμανε ότι με τιθέμενη διάταξη, ένα τρανς πρόσωπο όταν μεταβάλλει τα στοιχεία του, δεν μεταβάλλονται αυτά τα στοιχεία και στο πιστοποιητικό γέννησης του παιδιού του, ώστε να συνάδουν τα στοιχεία του παιδιού με τα στοιχεία του γονέα, με συνέπεια να μην προστατεύεται η σχέση γονέα και παιδιού.
Ο Βασίλης Μποζίκας από την Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει κανένα ταξινομικό σύστημα που να συνδέει τον σεξουαλικό προσανατολισμό με κάποια ψυχιατρική διαταραχή. Όμως το στίγμα και το στρες μπορεί να γίνουν σημαντικοί ψυχοπιεστικοί παράγοντες, άρα η άρση ανισοτήτων που υφίστανται σήμερα, κινείται στην θετική κατεύθυνση.
Η Χριστίνα Σκαλούμπακα, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Γυναικών Ελλάδος, προειδοποίησε ότι το νομοσχέδιο στρώνει τον δρόμο για την εμπορική παρένθετη μητρότητα, για ακραία και βάναυση εκμετάλλευση της γυναίκας, είναι νομοσχέδιο για την κερδοφορία των επιχειρηματικών ομίλων.
Η Κατερίνα Χαροκόπου, επιστημονική συνεργάτιδα της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, καλωσόρισε την νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης επισημαίνοντας ότι από το 2004 η Επιτροπή είχε ταχθεί υπέρ της νομικής κατοχύρωσης της ομόφυλης συμβίωσης, ώστε τα παιδιά που διαβιούν στις οικογένειες Ουράνιο Τόξο να απολαμβάνουν την ίση μεταχείριση και το σεβασμό της οικογενειακής τους ζωής.
