Θετικές είναι οι προοπτικές για το τραπεζικό σύστημα λόγω της αναβάθμισης της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας στην επενδυτική κατηγορία που αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης των ελληνικών τραπεζών, όπως υπογραμμίζει η Τράπεζα της Ελλάδας στην Ενδιάμεση Εκθεση Νομισματικής Πολιτικής. Ομως η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω.
Η ΤτΕ καλεί τις τράπεζες να αξιοποιήσουν την αυξημένη κερδοφορία, η οποία διαμορφώνει ευνοϊκές συνθήκες για την εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου, ώστε να ενισχύσουν περαιτέρω τα κεφαλαιακά τους αποθέματα. Επίσης, απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση της διασύνδεσης των κινδύνων της κλιματικής αλλαγής με το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ωστόσο η χώρα και το χρηματοπιστωτικό σύστημα καλούνται να απαντήσουν σε μια κορυφαία πρόκληση ώστε να υποστηριχτεί το αναπτυξιακό αφήγημα: τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και το υψηλό ιδιωτικό χρέος, το οποίο παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Στο πλαίσιο των προτάσεων πολιτικής η ΤτΕ τονίζει ότι θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το ιδιωτικό χρέος που είναι εκτός τραπεζικού τομέα (κυρίως στους servicers) με την παροχή διατηρήσιμων λύσεων ρύθμισης για τους «βιώσιμους» πιστούχους και τη ρευστοποίηση των εμπράγματων εξασφαλίσεων για τις υπόλοιπες περιπτώσεις. Στην αντιμετώπιση του προβλήματος αναμένεται να βοηθήσουν και οι βελτιώσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό και ιδίως η λειτουργία του φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων.
Επιβράδυνση
Την ίδια στιγμή ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της τραπεζικής χρηματοδότησης (Ιανουάριος- Οκτώβριος 2023) κατέγραψε επιβράδυνση, με τα δάνεια προς τα νοικοκυριά να εμφανίζουν εντονότερους ρυθμούς μείωσης. Η εξασθένηση της δυναμικής των τραπεζικών πιστώσεων συνδέεται με την άνοδο των επιτοκίων σε συνδυασμό με την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, παράγοντες οι οποίοι επέδρασαν αρνητικά στη ζήτηση τραπεζικών δανείων, με τις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις να μπορούν να δανειστούν και από τις αγορές κεφαλαίων μέσω έκδοσης ομολόγων.
Ειδικότερα, τον Οκτώβριο του 2023 ο ετήσιος ρυθμός ανόδου των πιστώσεων προς τις Μη Χρηματοπιστωτικές Επιχειρήσεις (ΜΧΕ) υποχώρησε σε 5% (μέσος όρος δεκαμήνου 2023: 6,7%,). Το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2023 η μέση μηνιαία καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις ΜΧΕ ήταν 79 εκατ. ευρώ, έναντι 450 εκατ. ευρώ το ίδιο διάστημα του 2022. Η εν λόγω ροή συνέχισε να επηρεάζεται αρνητικά από τις σημαντικές αποπληρωμές δανείων, ιδιαίτερα από μεγάλες επιχειρήσεις. Εξάλλου, πρόσφατα παρατηρήθηκαν αποπληρωμές και πολλών δανείων χαμηλότερου ύψους.
Οσον αφορά τα νοικοκυριά, το πρώτο δεκάμηνο του 2023 ο ετήσιος ρυθμός ανόδου της καταναλωτικής πίστης κατά μέσο όρο αυξήθηκε, ενώ ο αρνητικός ρυθμός μεταβολής των στεγαστικών δανείων εντάθηκε (Ιανουάριος-Οκτώβριος 2023: καταναλωτικά: 1,9%, στεγαστικά: -3,7%, Ιανουάριος-Οκτώβριος 2022: καταναλωτικά: 0,6%, στεγαστικά: -3,0%).
