Με τις τοποθετήσεις των γενικών εισηγητών των εννέα κοινοβουλευτικών ομάδων, ξεκίνησε στην ολομέλεια της Βουλής, η πενθήμερη συζήτηση του Κρατικού Προϋπολογισμού, οικονομικού έτους 2024.
Το ενδιαφέρον αναμένεται να κορυφωθεί την Κυριακή, 17 Δεκεμβρίου 2023, με τις τοποθετήσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και των αρχηγών των κοινοβουλευτικών ομάδων.
Η συζήτηση του προϋπολογισμού θα ολοκληρωθεί – το αργότερο – τα μεσάνυχτα της Κυριακής. Αμέσως μετά, θα ακολουθήσει ονομαστική φανερή ψηφοφορία, η οποία – κατά παράδοση – λογίζεται ως ψήφος εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση.
Το νομοσχέδιο με τίτλο «Κύρωση του Κρατικού Προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2024» έχει ήδη γίνει δεκτό, κατά πλειοψηφία, από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής. Η Νέα Δημοκρατία ψήφισε υπέρ του σχεδίου νόμου, ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, το ΚΚΕ, η Ελληνική Λύση – Κυριάκος Βελόπουλος, το Δημοκρατικό Κίνημα «Νίκη» και η Πλεύση Ελευθερίας – Ζωή Κωνσταντοπούλου, το καταψήφισαν, ενώ οι Σπαρτιάτες επιφυλάχθηκαν.-
Βιώσιμη ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή βλέπει η Ν.Δ.
Ως εισηγητής της Ν.Δ., ο Στέλιος Πέτσας ισχυρίστηκε ότι «είναι ένας προϋπολογισμός βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής. Που μεγαλώνει την πίτα του εθνικού εισοδήματος. Μειώνει τις ανισότητες. Διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία που τόσο κοπιάσαμε όλοι μας να αποκαταστήσουμε την τετραετία που πέρασε» και «εμπεδώνει την εμπιστοσύνη. Αυτή την έννοια που από πολύτιμο άυλο κεφάλαιο για την οικονομία μετουσιώνεται πλέον σε διαρκή ενδυνάμωση για την κοινωνία». Μάλιστα, γι’ αυτήν του την άποψη, ο κ. Πέτσας επικαλέστηκε την «ανάκτηση – μετά από 13 ολόκληρα χρόνια – της επενδυτικής βαθμίδας για την ελληνική οικονομία».
Ο κυβερνητικός βουλευτής επέμεινε ότι ο προϋπολογισμός 2024 επιβεβαιώνει ότι «η πρώτη μας προτεραιότητα είναι η αύξηση του εισοδήματος των Ελλήνων. Για αυτό, αυξάνουμε τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, αίρουμε το πάγωμα των τριετιών για τους μισθωτούς, αυξάνουμε το αφορολόγητο για οικογένειες με παιδιά, αυξάνουμε το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, αυξάνουμε εκ νέου τις συντάξεις, και παράλληλα κινητοποιούμε επενδυτικούς πόρους ύψους 12,17 δισ. ευρώ μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (8,55 δισ. ευρώ) και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (3,62 δισ. ευρώ), που αναμένεται να εισρεύσουν στην οικονομία εντός του 2024. Επιπλέον, ενισχύουμε τον τομέα της υγείας με αύξηση της επιχορήγησης των νοσοκομείων κατά 481 εκατ. ευρώ ή κατά περίπου 20%. Επίσης, προτεραιοποιούμε τις μεγάλες αλλαγές που έχει ανάγκη η χώρα με σειρά μέτρων που έχουν ανακοινωθεί για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής». Αναφερόμενος στον περιορισμό της φοροδιαφυγής είπε πως « τα χρήματα αυτά συνιστούν κοινωνικό μέρισμα. Γιατί είναι σαφής η δέσμευση του πρωθυπουργού να επιστρέψουν τα χρήματα αυτά στην κοινωνία, με καλύτερη δημόσια υγεία, περισσότερες δαπάνες για την παιδεία, ενίσχυση της δημόσιας ασφάλειας και της άμυνας της πατρίδας μας».
Πλήρης αποδόμηση από ΣΥΡΙΖΑ
Τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς αποδόμησε ο ο γενικός εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Νίκος Παππάς: «Ο εισηγητής της πλειοψηφίας είπε ότι δεν αυξάνονται οι φόροι. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είναι η κατέχουσα το ρεκόρ φόρων, ως ποσοστό του ΑΕΠ, στο 29% και μαζί με τις ασφαλιστικές εισφορές στο 43%. Ρεκόρ 27ετίας! Για 27 χρόνια δεν έχει ξαναγίνει. Τα φορολογικά έσοδα δεν αυξάνονται λόγω της ανάπτυξης. Τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται επειδή αρνείστε να τιθασεύσετε το τέρας του πληθωρισμού και το αφήνετε να πέσει στα κεφάλια των νοικοκυριών και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων», είπε ο Νίκος Παππάς και πρόσθεσε ότι το μείγμα έμμεσων και άμεσων φόρων παραμένει οδυνηρό, 63% είναι οι έμμεσοι φόροι. Τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 40%, δηλαδή 7 δισ. ευρώ παραπάνω.
Την ίδια ώρα όμως, σημείωσε ο κ. Παππάς, οι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο είχαν 10,5 δισ. ευρώ κέρδη το 2022. Πρωταθλήτριες ήταν οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις ενέργειας, ιδίως οι τράπεζες με κέρδη 7,5 δισ. κέρδη, το 2022 και το 2023, και χωρίς να χρηματοδοτείται η αναπτυξιακή διαδικασία στην οικονομία.
Ο εισηγητής της αξιωματικής αντιπολίτευσης προέταξε στην τοποθέτησή του τη βασική δέσμη των προτάσεων του ΣΥΡΙΖΑ, για τη βελτίωση της «συλλογικής ευημερίας»:
- αύξηση του κατώτατου μισθού στα 880 ευρώ, με τιμαριθμική αναπροσαρμογή και την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων
- αύξηση 10% στους μισθούς δημοσίων υπαλλήλων
- επαναφορά της 13ης σύνταξης, για να καλυφθεί τουλάχιστον ο πληθωρισμός τροφίμων
- μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα και του ΦΠΑ
- θέσπιση ανώτατου συντελεστή κέρδους στον ενεργειακό τομέα
- αφορολόγητο 10.000 ευρώ για όλους
- κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος
- ενιαία προοδευτική φορολογική κλίμακα στα φυσικά πρόσωπα, ανεξάρτητα από την πηγή εισοδήματος αλλά και για τις επιχειρήσεις.
- ρύθμιση ιδιωτικού χρέους με κούρεμα οφειλών και μεγάλο αριθμό δόσεων
- προστασία της πρώτης κατοικίας
- προστασία των ευλόγων δαπανών διαβίωσης
- ενεργό ρόλο στην Αναπτυξιακή Τράπεζα
«Μεγάλη δυσαναλογία άμεσων και έμμεσων φόρων»
Κοινωνικά άδικο και αναπτυξιακά ανεπαρκή, χαρακτήρισε τον κρατικό προϋπολογισμό του 2024 ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ., Πάρις Κουκουλόπουλος, καταλογίζοντας στην κυβέρνηση «άγνοια κινδύνου».
«Είναι κοινωνικά άδικος, γιατί δημιουργεί πολύ μεγάλη δυσαναλογία άμεσων και έμμεσων φόρων, χωρίς να χρησιμοποιεί κανένα εργαλείο για την αντιμετώπιση της ακριβείας και δεν έχει ορατή διέξοδο για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου. Είναι ανεπαρκής γιατί υποτιμά την ανάπτυξη και εστιάζει μόνο στον τουρισμό και στο “real estate”, ενώ η κυβέρνηση έχει άγνοια κινδύνου γιατί υποτιμά τους διεθνείς κινδύνους και κυρίως τον κίνδυνο ύφεσης στην Ε.Ε.», τόνισε ο κ. Κουκουλόπουλος και πρόσθεσε ότι «τα γεγονότα επιβεβαιώνουν την επιβολή οριζόντιων φόρων στους ελεύθερους επαγγελματίες και τα δωράκια στο κεφάλαιο».
Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «με εμφατικό τρόπο παραθέτει διαρκώς τον ισχυρισμό του «success story, κραδαίνοντας αριθμούς, όμως είναι μόνο δικό της success story, γιατί η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών βιώνει το δικό της Γολγοθά απέναντι στην ακρίβεια».
«Προμετωπίδα για εμάς στο ΠΑΣΟΚ, για τον νέο προϋπολογισμό και στο δίλημμα ανάμεσα στη κοινωνία και την οικονομία είναι η κοινωνία. Και ποτέ δεν υποκύψαμε στους αριθμούς, εκτός από μια μόνο φορά, όταν στο υπέρτατο ζήτημα, τα μαύρα χρόνια της κρίσης, υπήρχε ο κίνδυνος της άτακτης χρεοκοπίας της χώρας και η έξοδος από το ευρώ. Τότε και μόνο τότε δώσαμε προτεραιότητα στους αριθμούς. Η άποψη μας ήταν είναι και θα είναι ότι τέτοιο δίλημμα δεν υπάρχει».
Ματωμένα πλεονάσματα και φοροκαταιγίδα
«Ο προϋπολογισμός είναι ταξικός, ιδιαίτερα αντιδραστικός και αντιλαϊκός, πολύ περισσότερο σε συνθήκες δημοσιονομικής πειθαρχίας και κατάργησης της ρήτρας διαφυγής», τόνισε ο εισηγητής του ΚΚΕ, Νίκος Καραθανασόπουλος, υπογραμμίζοντας πως πρέπει να πετύχει ματωμένα πλεονάσματα και φέρνει φοροκαταιγίδα στον λαό, περικοπές σε κοινωνικές δαπάνες, ουσιαστική καθήλωση των μισθών.
Ο κ. Καραναθανασόπουλος αναφέρθηκε ειδικά στην αύξηση των έμμεσων φόρων που προβλέπει ο νέος προϋπολογισμός, σημειώνοντας πως ο «δείκτης αντιλαϊκότητας ενός φορολογικού συστήματος είναι το επίπεδο των έμμεσων φόρων, γιατί είναι ο ίδιος φορολογικός συντελεστής σε άνισα εισοδήματα».
Όπως είπε, ο δείκτης της αναλογίας των έμμεσων φόρων σε σχέση με τους άμεσους ξεπέρασε το 60% τρεις φορές τα τελευταία 30 χρόνια: Το 1997 επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ για να ξεκινήσει η διαδικασία της ένταξης στην ΟΝΕ, το 2017 επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για την επίτευξη «δημοσιονομικής εξυγίανσης» και τώρα από την κυβέρνηση της ΝΔ για τα ματωμένα κρατικά πλεονάσματα, όπως ανέφερε.
Επιπλέον, οι δαπάνες παραμένουν παγωμένες, καθώς η όποια αύξηση είναι κάτω από τον πληθωρισμό, άρα έχουμε μείωση, προσέθεσε.
Ο εισηγητής του ΚΚΕ, σημείωσε ότι είναι κάλπικη η αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβέρνηση και τα άλλα κόμματα, ιδιαίτερα αυτή της σοσιαλδημοκρατίας (ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, Νέα Αριστερά») για δήθεν πιο δίκαιη διανομή της πίτας, σημειώνοντας πως η δήθεν «προστασία» για την οποία μιλάνε «δεν είναι τίποτα άλλο παρά να γίνει με διαφορετικά μέσα ο σφαγιασμός των αναγκών και των δικαιωμάτων του λαού».
Μας χρεοκόπησε και θα μας χρεοκοπήσει ξανά
«Η κυβέρνηση συνεχίζει το οικονομικό μοντέλο που μας χρεοκόπησε και θα μας χρεοκοπήσει ξανά», ανέφερε ο γενικός εισηγητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Βιλιάρδος και πρότεινε «ένα σύστημα εσόδων εξόδων με γραμμικό φόρο. Καταπολέμηση της γραφειοκρατίας με την απλοποίηση όλων των διαδικασιών. Ένα αξιόπιστο και σταθερό τραπεζικό σύστημα που να δανείζει βιώσιμα τις ΜμΕ επιχειρήσεις και όχι μόνο τις μεγάλες, χωρίς ληστρικές προμήθειες και τεράστια διαφορά μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων. Την καταπολέμηση της διαφθοράς και της διαπλοκής. Γρήγορη, αποτελεσματική και απλοποιημένη απονομή δικαιοσύνης. Ένα σωστό και σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα – συνδεδεμένο με την αγορά εργασίας. Μία ισχυρή Αρχή Ανταγωνισμού που να αποτρέπει τα καρτέλ και την αισχροκέρδεια τους. Δίκαιη εργατική νομοθεσία που να παρέχει κίνητρα στους εργαζομένους. Αξιοκρατία στα υπουργεία με τεχνοκράτες που να μην είναι βουλευτές. Ένα λειτουργικό οικοσύστημα για τις επιχειρήσεις, έτσι ώστε να μοιράζονται την τεχνογνωσία, το marketing, τα Logistics κοκ».
Προϋπολογισμός σε βάρος των πολλών
Για άσκηση οικονομικής πολιτικής που είναι σύμμαχος της απληστίας ελαχίστων και σε βάρος της συντριπτικής πλειοψηφίας, έκανε λόγο η γενική εισηγήτρια της ΚΟ Νέα Αριστερά, Έφη Αχτσιόγλου. Το κυβερνητικό αφήγημα διευρυνόμενης ευμάρειας υφίσταται, αλλά για ελάχιστους, οι οποίοι έχουν δει στην περίοδο των πολλαπλών κρίσεων, μια πρωτόγνωρη κερδοφορία, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία πιέζεται περισσότερο είπε η βουλευτής, η οποία κατέθεσε στοιχεία έρευνας που δείχνει ότι επτά στους 10 Έλληνες αισθάνονται και δηλώνουν φτωχοί, ένα ποσοστό που -όπως είπε- είναι το δεύτερο χαμηλότερο στην Ευρώπη.
Η κυρία Αχτσιόγλου εξήγησε ότι μεταξύ των λόγων για τους οποίους η κοινοβουλευτική της ομάδα θα καταψηφίσει τον προϋπολογισμό, είναι η έκρηξη των φορολογικών εσόδων, τα μισά εκ των οποίων προέρχονται από τον ΦΠΑ, την ώρα που αυτά μειώνονται στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επίσης, η μη πρόβλεψη νέων μέτρων στήριξης των νοικοκυριών για την ενεργειακή κρίση και την κρίση ακρίβειας, την ώρα που μειώνονται δαπάνες σε τομείς όπως η Υγεία και η Παιδεία, η επίθεση στα εισοδήματα των εργαζομένων, που έπεσαν στην προτελευταία θέση στον ΟΟΣΑ, τα υπερκέρδη συγκεκριμένων εταιρειών με πρωταθλήτριες τις τράπεζες, κ.ά.
Τόνισε ακόμη ότι ο προϋπολογισμός θα έπρεπε να βάζει σε προτεραιότητα τους πολλούς. «Δεν είναι δυνατό να αναμασάμε το ψευδεπίγραφο αφήγημα των δήθεν ελληνικών επιτυχιών, και την ίδια ώρα οι πολίτες να είναι μπλεγμένοι σε ακατανόητες εξισώσεις, προσπαθώντας να διαλέξουν χρώμα στο τιμολόγιο του ρεύματος», είπε χαρακτηριστικά. Η ελληνική κοινωνία, είπε, «μπορεί να βγει από το τούνελ των μηδενικών προσδοκιών στο οποίο βολικά την έχει εγκλωβίσει η Ν.Δ., ώστε να εμφανίζεται η ίδια ως αυτόκλητος μεσσίας που τη υποβοηθά. Οι δυνατότητες υπάρχουν. Η ελληνική κοινωνία μπορεί να χειραφετηθεί και να πρωταγωνιστήσει σε ένα δικό της πιο δίκαιο μέλλον. Αυτό που απαιτείται είναι η αλλαγή στρατηγικής. Όσο παραμένουμε στην αναπαραγωγή της προηγούμενης χρονιάς, τα αδιέξοδα πολλαπλασιάζονται. Γι’ αυτό και η Νέα Αριστερά καταψηφίζει αυτόν τον Προϋπολογισμό».
«Αυτό θα πει λιτότητα»
Ως «προϋπολογισμό λιτότητας» που παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως και να είναι δήθεν αναπτυξιακός, χαρακτήρισε τον προϋπολογισμό 2024, ο γενικός εισηγητής της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρος Καζαμίας, προσθέτοντας πως είναι ένας περιοριστικός προϋπολογισμός, ο οποίος βυθίζει την οικονομία και την ελληνική κοινωνία ακόμη πιο βαθιά στη λιτότητα, που άρχισε να εμφανίζεται μετά την λήξη της πανδημίας του κορονοϊού.
«Ο περιοριστικός χαρακτήρας του και η λιτότητα που τον χαρακτηρίζει οφείλονται στο απλούστατο γεγονός ότι κεντρικός στόχος του είναι η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος της τάξεως του 2,1% του ΑΕΠ», τόνισε και επισήμανε με απλά λόγια ότι είναι ένας Προϋπολογισμός, που παίρνει από από τους πολίτες, με τη μορφή φόρων περισσότερα από όσα τους δίνει, με μορφή δαπανών.
«Αυτό θα πει λιτότητα» τόνισε ο κ. Καζαμίας, προσθέτοντας πως «ταυτοχρόνως το κυβερνητικό αφήγημα που συνοδεύει τον προϋπολογισμό, κάνει το παν για να ωραιοποιήσει τον προϋπολογισμό ως δήθεν αναπτυξιακό, αποσιωπώντας τον καθοριστικό ρόλο που παίζει το τεράστιο δημόσιο χρέος στην επιβολή από την ΕΕ μιας σκληρής δημοσιονομικής πειθαρχίας. Αυτή η αναπτυξιακή ρητορική συντηρείται κυρίως από το γεγονός ότι, παράλληλα με ποικίλα μέτρα λιτότητας – αύξηση φόρων και περικοπές δηλαδή – ο προβλεπόμενος ρυθμός ανάπτυξης για το 2024 παρουσιάζεται ως σχετικά υψηλός. Σε αυτό συμβάλλει κυρίως η αύξηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, ιδίως του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης, που έχουν βελτιώσει κάπως τις δημόσιες επενδύσεις, αν και αυτές βεβαίως παραμένουν αρκετά χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ και κάτω τα επίπεδα προς κρίσης του 2008 στην Ελλάδα» αιτιολόγησε ο κ. Καζαμίας.
Συνοψίζοντας ο γενικός εισηγητής της Πλεύσης Ελευθερίας, την κριτική του κόμματός του, υπογράμμισε ότι «ο Προϋπολογισμός του 2024, είναι κοινωνικά άδικος, διότι συνεχίζει να αντλεί τα περισσότερα έσοδά του από τα μεσαία και ασθενέστερα στρώματα, ιδίως τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους, καθώς και από έμμεσους οριζόντιους φόρους, που επιβαρύνουν το ίδιο τους φτωχούς όσο και τους πλούσιους. Δημοσιονομικά είναι ένας προϋπολογισμός σκληρής λιτότητας, ο οποίος επαναφέρει τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, διότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη απαλλαγεί από το καθεστώς των μνημονίων και ιδίως του τρίτου μνημονίου του 2015, που καθιέρωσε τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα ως ένα μόνιμο, δομικό χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας για όλη την επόμενη γενιά, εξαιτίας της κρίσης χρέους που κληροδότησαν οι παλαιότερες κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ».
«Τέλος», όπως είπε ο κ. Καζαμίας, «ο Προϋπολογισμός 2024, συντηρεί τις δομές ενός απαρχαιωμένου κρατικού μηχανισμού, καθώς και υπερβολικά υψηλές δαπάνες στους τομείς Άμυνας και Δημόσιας Τάξης. Υπό την έννοια αυτή, είναι ένας προϋπολογισμός, που -όπως σημείωσε – παραφράζοντας την γνωστή ρήση από τον Επιτάφιο του Περικλή “εξυπηρετεί τους λίγους και όχι τους πολλούς”.
«Είναι ένας Προϋπολογισμός που ενισχύει τις αυταρχικές και κατασταλτικές δομές του κράτους και συντηρεί ένας καθεστώς υποχρηματοδότησης της κοινωνικής πολιτικής και του κράτους πρόνοιας» κατέληξε ο κ. Καζαμίας και κατηγόρησε, επίσης, την κυβέρνηση ότι δεν ενέταξε τις απαιτήσεις της χώρας για τις γερμανικές αποζημιώσεις.
