Με το βλέμμα στραμμένο στη μεγάλη εικόνα

1. Η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε δημοκρατία του ενός κόμματος, το οποίο κυβερνά πια, ουσιαστικά, ανεξέλεγκτο. Η αντιπολίτευση κατακερματισμένη, με την προοδευτική πτέρυγα εγκλωβισμένη σε κομματικά στοιχήματα, το μεν ΠΑΣΟΚ με κύριο στόχο τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τον δε ΣΥΡΙΖΑ να σπαράσσεται από εσωτερικές διαλυτικές διαμάχες. Το ΚΚΕ πάλι έχει αναγάγει το δίλημμα «τι Πλαστήρας, τι Παπάγος» σε βασική πολιτική του θέση και ανάλογα πορεύεται.

2. Επανέρχομαι στον ΣΥΡΙΖΑ. Η ήττα στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές και η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα από την προεδρία του κόμματος έφεραν στην επιφάνεια το ζήτημα της βαθιάς εσωκομματικής κρίσης που υπήρχε στον ΣΥΡΙΖΑ και που αφενός η αναμονή της επανόδου στην εξουσία και αφετέρου η προσωπικότητα και οι ικανότητες του προέδρου του δεν άφηναν να βγει στην επιφάνεια. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν συζήτησε ποτέ συλλογικά και συντεταγμένα ούτε γιατί έχασε τις εκλογές του 2019 ούτε το είδος της αντιπολίτευσης που ανταποκρινόταν στις προσδοκίες των πολιτών που τον έχρισαν αξιωματική αντιπολίτευση με ποσοστό 31,5%. Εσωκομματικά, και με το πρόσχημα των τάσεων ως φορέων ελεύθερης έκφρασης των μελών, συστεγάζονταν διάφορες ομάδες με δική τους οργανωτική δομή και μοίρασμα θέσεων στη βάση της καταγραφής της εσωκομματικής τους ισχύος που προέκυπτε μέσα από μια κατευθυνόμενη και αυστηρή σταυροδοσία. Εκτός από κάποιες κομματικές προσωπικότητες, κανένα μέλος του κόμματος που δεν ανήκε σε κάποια τάση/φράξια δεν μπορούσε να αναπνεύσει μέσα σ’ αυτό το σχήμα.

3. Ακολούθησαν οι εσωκομματικές εκλογές για την προεδρία του κόμματος, όπου ένας άγνωστος μέχρι τότε υποψήφιος, ο Στέφανος Κασσελάκης, με προφίλ ξένο προς τους κώδικες της Αριστεράς, κατάφερε στον πρώτο γύρο να υπερισχύσει των καταξιωμένων κομματικών -και εκπροσώπων των τάσεων- υποψηφίων και στον δεύτερο να εκλεγεί πρόεδρος. Η ανάδειξη του Στέφανου Κασσελάκη στην προεδρία του κόμματος ήταν -πιστεύω- ταυτόχρονα σύμπτωμα της πολύπλευρης κρίσης και ηχηρό μήνυμα των μελών του κόμματος κατά του κομματικού κατεστημένου. Προτίμησαν έναν άγνωστο με όλους τους κινδύνους που είχε αυτή η επιλογή, παρά τους γνωστούς και καταξιωμένους κομματικούς υποψηφίους. Και είπαν σε όλους τους τόνους ότι δεν πάει άλλο. Και το είπαν, μάλιστα, επιλέγοντας έναν υποψήφιο που δήλωσε εξαρχής τον ομόφυλο σεξουαλικό του προσανατολισμό σε μια ακραία ομοφοβική κοινωνία, μέρος της οποίας είναι και η Αριστερά. Οι ερμηνείες του εκλογικού αποτελέσματος που εστιάζουν στα «μέλη του δίευρου», εκτός από βαθιά υποτιμητικές για όσους και όσες προσήλθαν στις κάλπες, είναι και προβληματικές, καθώς στη βάση τους υπάρχει η άρνηση των ίδιων ευθυνών.

4. Το αποτέλεσμα των εσωκομματικών εκλογών «άνοιξε τον ασκό του Αιόλου» και ένωσε δεξιά και αριστερά τα πυρά εναντίον του νέου προέδρου. Στην αρχή, συμφωνούσαν ότι ο νέος πρόεδρος δεν έχει πολιτική σκέψη και πολιτικές προτάσεις. Στη συνέχεια, συμφώνησαν ότι εκφράζει νεοφιλελεύθερες θέσεις. Τους Δεξιούς τούς πήρε ο πόνος για την εγκατάλειψη της αριστερής φυσιογνωμίας του ΣΥΡΙΖΑ. Οι επιλογές του νέου προέδρου, η συγκρότηση του επιτελείου του και της κοινοβουλευτικής ομάδας, κάποιες από τις θέσεις που απερίσκεπτα εξέφρασε στις δημόσιες εμφανίσεις του εδραίωσαν σε μερίδα του κόμματος την πεποίθηση ενός ξένου για τα ήθη και τους κώδικες της Αριστεράς, που ήρθε να πάρει το κόμμα. Πλην όμως εκλέχθηκε πρόεδρος και η μάχη εναντίον του είναι εκ των πραγμάτων μάχη κατά του κόμματος, ενώ η κομματική απομόνωσή του είναι ώθηση για τον περαιτέρω εναγκαλισμό του με τον πολακισμό που όψιμα ανακάλυψαν πολλά στελέχη του κόμματος, ενώ σιωπούσαν τα προηγούμενα χρόνια. Η ίδια σιωπή ίσχυε και για τη δημοκρατική λειτουργία του κόμματος, για την οποία τώρα γίνεται πολύς λόγος.

5. Το δέον γενέσθαι απασχολεί πλέον όλους και όλες, κατά τάσεις/φράξιες και κατά μόνας. Και καλούμαστε να επιλέξουμε ανάμεσα στις διαφορετικές προτάσεις που κατατίθενται. Για να επιλέξουμε, όμως, και να μην είναι και πάλι ερήμην, χρειάζεται να βγουν στην επιφάνεια τα πολιτικά σχέδια που υποστηρίζουν τις συγκεκριμένες προτάσεις. Με ποιο πολιτικό σχέδιο προτείνεται, για παράδειγμα, η συντεταγμένη αποχώρηση και η δημιουργία νέου πολιτικού φορέα ή η παραμονή και η δημιουργία κόμματος μέσα στο κόμμα; Αρκεί η επίκληση του αριστερού πρόσημου; Κατά τη γνώμη μου, όχι. Και όχι μόνον διότι το πρόσημο αυτό είναι στους καιρούς μας θαμπό αλλά και εγγενώς πια αντιφατικό, καθώς περιλαμβάνει ανταγωνιστικές πολιτικές προτάσεις σε επίμαχα θέματα. Το ίδιο ισχύει για την παραμονή και συστράτευση για την ανατροπή της δεξιάς κυριαρχίας. Να ανατρέψουμε τη Δεξιά, για να έρθουμε εμείς. Ποιοι και ποιες είμαστε πλέον εμείς;

6. Να ξεδιπλωθούν, λοιπόν, εν όψει του επικείμενου συνεδρίου τα διαφορετικά πολιτικά σχέδια και να γίνουν σαφείς οι διαφορές ανάμεσα στις προτάσεις. Οχι γενικά και αόριστα, όπως στο πρόγραμμα που ψηφίστηκε ομόφωνα στο τελευταίο συνέδριο. Συγκεκριμένα, για τα ζητήματα που διχάζουν τα μέλη του κόμματος και φέρνουν σε αμηχανία τους προοδευτικούς πολίτες. Και η προσυνεδριακή συζήτηση οφείλει να αποπνέει πολιτικό πολιτισμό, όπως αρμόζει στην Αριστερά, όπως θέλουμε να αρμόζει στην Αριστερά. Οι διαφορές να είναι πολιτικές και όχι προσωπικές. Και, βέβαια, με το βλέμμα στραμμένο στη μεγάλη εικόνα. Που δεν είναι άλλη από την προοδευτική στροφή στη διακυβέρνηση της χώρας. Οποιαδήποτε άλλη προοπτική είναι αυτοκτονική και αφορά μόνον τους λίγους και εκλεκτούς του κόμματος, όσους και όσες αισθάνονται ενδεχομένως ιδιοκτήτες του. Οι πολίτες θέλουν να δουν τον ΣΥΡΙΖΑ στα συγκαλά του, να έχει πάρει τα μαθήματά του και να προβάλλει με σαφείς θέσεις και αξιόπιστα ως εναλλακτική λύση για την προοδευτική διακυβέρνηση της χώρας.

* Ιστορικός/ΑΠΘ, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ