Ο Μπάιντεν σε ρόλο… πολέμαρχου

«Οι ΗΠΑ στηρίζουν το Ισραήλ και θα διασφαλίσουν ότι θα μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του», διακήρυξε αργά χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάιντεν, τέταρτη ημέρα του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, ενόσω η φιλοϊρανική λιβανέζικη οργάνωση Χεζμπολάχ διατηρούσε και χθες ανοιχτή την παράλληλη απειλή στα βόρεια ισραηλινά εδάφη.

Aποκάλυψε ότι υπάρχουν Αμερικανοί μεταξύ των ομήρων που κρατά η Χαμάς και ζήτησε από το διχασμένο, δυσλειτουργικό -με «ακέφαλη» τη Βουλή- Κογκρέσο «επείγουσες ενέργειες για να χρηματοδοτήσουν τις απαιτήσεις εθνικής ασφάλειας των κρίσιμων εταίρων μας», καταδεικνύοντας τις αυξανόμενες προκλήσεις της προεδρίας του, στον φόντο και του παράλληλου πολέμου στην Ουκρανία.

Οι νέες δηλώσεις Μπάιντεν έγιναν λίγο μετά τη νέα -τρίτη κατά σειρά- τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου, καθώς η κρίση έλιωνε τον μεταξύ τους «πάγο» και η ακροδεξιά κυβέρνηση στο Τελ Αβίβ ετοιμαζόταν για μια πλήρους κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση στη Λωρίδα της Γάζας. Ο φόβος είναι πλέον διάχυτος για εξάπλωση της κρίσης και περιφερειακή επέκταση του πολέμου, ανοίγοντας το «κουτί της Πανδώρας» σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Η εντολή της Ουάσινγκτον για μετακίνηση της δύναμης κρούσης του αεροπλανοφόρου USS Gerald R. Ford και πολεμικών πλοίων συνοδείας στην ανατολική Μεσόγειο «έχει σκοπό να στείλει μια αλάνθαστη προειδοποίηση στο Ιράν και τις μαχητικές ομάδες, που υποστηρίζει σε όλη την περιοχή, να μη συμμετάσχουν στη σύγκρουση, εξαπολύοντας τις δικές τους επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ», ανέφεραν αξιωματούχοι της κυβέρνησης Μπάιντεν στον ιστότοπο Al Monitor.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι προετοιμασμένες να ανταποκριθούν σε τυχόν απρόοπτα», προσέθεσαν με νόημα, «και να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο μιας ευρύτερης σύγκρουσης».

Πηγή ανησυχίας αποτελούν -πέραν της Τεχεράνης- ο Λίβανος, η Δυτική Οχθη και η Συρία, όπου δρουν ιρανικές πολιτοφυλακές. «Εργαζόμαστε με το Ισραήλ και με τους εταίρους μας σε όλη την περιοχή για να περιορίσουμε αυτό που συμβαίνει στη Γάζα», εξήγησε Αμερικανός αξιωματούχος.

«Τι θα κάνει το αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ στα ανοιχτά του Ισραήλ, γιατί έρχεται; Τι θα κάνουν τα πλοία που το συνοδεύουν και τα αεροσκάφη που μεταφέρει; Θα πλήξουν τη Γάζα και τα περίχωρά της, προκαλώντας μεγάλη αιματοχυσία εκεί», εξεμάνη χθες ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, κατά τη διάρκεια συνέντευξη Τύπου στην Αγκυρα με τον καγκελάριο της Αυστρίας, Καρλ Νεχάμερ.

Φανερά εξοργισμένος, δε, από την προ ημερών κατάρριψη τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους από τις αμερικανικές δυνάμεις στη βορειοανατολική Συρία, ο Ερντογάν κατήγγειλε ότι «η Αμερική αυτή τη στιγμή εκπαιδεύει και εξοπλίζει όλες τις τρομοκρατικές ομάδες και, δυστυχώς, μετατρέπει αυτά τα μέρη σε λουτρό αίματος, είτε στη Συρία, είτε σε αυτή την περιοχή, είτε στη Μέση Ανατολή».

Τούτων λεχθέντων, ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε ότι επιδιώκει μεσολαβητικό ρόλο. «Η επίτευξη ειρήνης στη Μέση Ανατολή είναι δυνατή με την τελική λύση του Παλαιστινιακού», τόνισε. «Πρέπει να δημιουργηθεί ένα ανεξάρτητο και γεωγραφικά ενοποιημένο παλαιστινιακό κράτος, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ».

Κάλεσε «όλους τους παράγοντες με επιρροή στην περιοχή να αναλάβουν την ευθύνη για την εδραίωση της ειρήνης, με βάση την αρχή ότι “δεν υπάρχουν χαμένοι σε μια δίκαιη ειρήνη”». Σε αυτό το πλαίσιο, ανακοίνωσε, θα είχε αργότερα χθες τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν και με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. «Ζωντανό παράδειγμα της αποτυχίας της πολιτικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή» χαρακτήρισε χθες την επικίνδυνη κλιμάκωση στην περιοχή ο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η Ουάσινγκτον, υπογράμμισε, προσπάθησε να «μονοπωλήσει» τις διεθνείς προσπάθειες για ειρήνευση στην περιοχή και αγνόησε τα συμφέροντα των Παλαιστινίων, υπογράμμισε ο Ρώσος πρόεδρος σε συνάντηση που είχε χθες με τον Ιρακινό πρωθυπουργό. Είχε ήδη συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του Αραβικού Συνδέσμου (που αναμένεται να συνεδριάσει εκτάκτως).

Αναμένει, δε, στη Μόσχα τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, για κρίσιμες συνομιλίες. Ηδη το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε επαφή με Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους, επιδιώκοντας ρόλο στην επίλυση της σύγκρουσης -ενόσω η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνεχίζεται για 19ο μήνα.

Οι ισορροπίες δείχνουν ωστόσο να γίνονται όλο και πιο λεπτές, όλο και πιο περίπλοκες εντός και πέριξ της Μέσης Ανατολής. «Φιλάμε τα χέρια αυτών που σχεδίασαν την επίθεση στο σιωνιστικό καθεστώς», τόνισε στην πρώτη του δημόσια παρέμβαση από το ξέσπασμα της κρίσης ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, διαψεύδοντας οποιαδήποτε ενεργή εμπλοκή της χώρας του.

Οι αντάρτες Χούθι

Την ίδια ώρα, η ηγεσία των φιλοϊρανών ανταρτών Χούθι στην Υεμένη απειλούσε με πλήγματα κατά αμερικανικών συμφερόντων στη Μέση Ανατολή, εάν οι ΗΠΑ στηρίξουν το Ισραήλ στον πόλεμο με τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας. Προειδοποίησε για συντονισμό με άλλα μέλη του λεγόμενου «Αξονα της Αντίστασης», που περιλαμβάνει σιιτικές, υποστηριζόμενες από το Ιράν οργανώσεις στο Ιράκ, καθώς και τη λιβανέζικη Χεζμπολάχ. Σε αυτό το φόντο, η Σαουδική Αραβία -που μέχρι να ξεσπάσει η κρίση βρισκόταν σε διαδικασία προσέγγισης με το Ισραήλ υπό αμερικανικές πιέσεις, είχε ήδη εξομαλύνει στις σχέσεις της με το Ιράν και έλαβε πρόσκληση για είσοδο στο μπλοκ των BRICKS από το νέο έτος- τόνισε ότι καταβάλλει προσπάθειες, μαζί με περιφερειακούς και διεθνείς εταίρους, προκειμένου να αποτρέψει «επέκταση» της σύρραξης.

Σε επικοινωνία, δε, με τον Παλαιστίνιο πρόεδρο Αμπάς, ο Σαουδάραβας πρίγκιπας-διάδοχος και de facto ηγεμόνας του αραβικού σουνιτικού βασιλείου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (πάλαι ποτέ καταγγελλόμενος από την κυβέρνηση Μπάιντεν ως «σφαγέας του Κασόγκι») τόνισε ότι θα συνεχίσει να «υποστηρίζει τον παλαιστινιακό λαό, ώστε να μπορεί να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά του, να έχει αξιοπρεπή ζωή, να πραγματώσει τις ελπίδες και τις προσδοκίες του και να καταλήξει σε δίκαιη και διαρκή ειρήνη».