Την ήξερα. Ψέματα – δεν την ήξερα. Τη γνώρισα και μου άλλαξε τη ζωή. Δεν ήμουν η μόνη. Ολοι μας, κάθε ένας κάτοικος της Ελλάδας σήμερα, είτε τη γνώρισε, είτε έτυχε να μάθει γι’ αυτήν, είτε δεν έχει ιδέα, όλοι της οφείλουμε. Τη ζωή μας. Την ελευθερία των επιλογών μας. Την αλήθεια της ιστορίας μας. Σε εκείνη – και σε εκείνη. Τη Μαργαρίτα Γιαραλή.
«Αποφυλακισθείσα κομμουνίστρια Γ-ΑΜΑ κατηγορίας ΓΙΑΡΑΛΗ Μαργαρίτα του Νικολάου και της Παναγιώτας, γεννημένη τω 1946 εις Ιωάννινα, Φοιτήτρια Ανωτάτης Γεωπονικής, κάτοικος Αθηνών, οδός Θέμιδος αριθ. 8»… Αυτό είναι το «ΘΕΜΑ» στον απόρρητο φάκελο της Ασφάλειας (Υποδ/νσις Γεν. Ασφαλείας – Υπηρεσία Πληροφοριών, 2/11/1973) της Μαργαρίτας.
Φυλακή ήταν η Μαργαρίτα. Γυναικείες Φυλακές Κορυδαλλού. Μαζί με τη Δώρα Κουλμανδά, την Κική Μίχου, την Κούλα Κωνσταντινίδου, την Ασπασία Καρρά, τη Βαγγελιώ Τζιβάνη, την Κική Σαρώφ, την Πόπη Τσαγγαράκη, την Ασπα Παπαθανασοπούλου, τη Λόλα Τσολακίδου, τη Φώφη Λαζάρου, την Πόπη Τζεμπελίκου, τη Δήμητρα Αποστόλου, την Ελένη Βούλγαρη, την Ισμήνη Τσούτια, τη Ζωή Βέη (μετέπειτα Φιλίνη)… μαζί με όλα τα «Κορίτσια της Βροχής» όπως ονόμασε τις γυναίκες που οργανώθηκαν και αντιστάθηκαν κυριολεκτικά με τα σώματά τους στη δικτατορία του 1967 στην ταινία της η αείμνηστη, υπέροχη Αλίντα Δημητρίου.
Εφυγε η Αλίντα μας πριν από χρόνια. Εφυγε και η Μαργαρίτα μας, χθες το πρωί. Που να πιστέψω πως «έφυγε» δεν μπορώ. «Φεύγουν» μωρέ αυτοί οι άνθρωποι; Που για τη ζωή ήταν φτιαγμένοι; Που τη ζωή είχαν απ’ το μπράτσο αρπάξει και την πήγαιναν στην ομορφιά; Που για τη ζωή όλων αγωνίστηκαν όλη τους τη ζωή; Που πέτυχαν, κι ας βασανίστηκαν, κι ας φυλακίστηκαν, κι ας ήταν 19 χρόνων παιδιά και μπροστά στην πιο χυδαία εξουσία βρέθηκαν και στα μάτια την κοίταξαν και ροχάλα της πέταξαν; Πώς «φεύγουν» αυτοί οι άνθρωποι; Οχι. Δεν φεύγουν. Δεν πάνε πουθενά.
Η Μαργαρίτα Γιαραλή ήταν μέλος μιας γενιάς αγώνων που από γενιές αγωνιστών προερχόταν. «Το παρελθόν τότε (δεκαετίες ‘50-’60) είχε πολύ μεγάλο κομμάτι στο παρόν μας ως παιδιά» μου είχε πει στη μεγάλη έρευνα «“ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ”, Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ» (kiosk.efsyn.gr) για τα πρώτα χρόνια της αντιδικτατορικής οργάνωσης «Ρήγας Φεραίος». «Είχαμε επηρεαστεί πολύ από τους γονείς μας, που είχαν ζήσει τρομαχτικά γεγονότα. Είχαν ζήσει προσφυγιά, ξέρανε τι θα πει πόνος κι αγώνας… Πώς να εξηγήσεις σήμερα τι ζούσαμε τότε; Που δεν υπήρχαν εκλογές που να μην υπάρχει έστω ένας νεκρός. Ενας νεκρός επειδή μοίραζε προκηρύξεις! Παντού αστυνομοκρατία. Σε κάθε σου βήμα, λόγο, πράξη!» συνέχιζε.
Και συνέχιζε και συνέχιζε. Την ιστορία της δικής μου, της δικής μας, όλων μας, ελευθερίας. Μέλος της Νεολαίας Λαμπράκη ήταν η Μαργαρίτα. Ιδρυτικό μέλος του πρώτου «Ρήγα». Με τη διάσπαση του ΚΚΕ, συντάχθηκε με το ΚΚΕ Εσ. Το 1968, όπως τα περισσότερα μέλη της οργάνωσης (Θανάσης Αθανασίου, Πόπη Τζεμπελίκου, Παύλος Κλαυδιανός, Νικόλας Βουλέλης, Κωστής Γιούργος, Νίκος Κιάος…), συνελήφθησαν, βασανίστηκαν και φυλακίστηκαν. Πέρασε από δύο Εκτακτα Στρατοδικεία, όπου έλαβε συνολικά 25 χρόνια φυλάκισης: «Κληθείσα την 9-01-1968 εις την καθ’ ημάς Υπηρεσίαν Πληροφοριών (Τμήμα Πνευματικής Κινήσεως) και προκληθείσα ίνα διαχωρίσει την θέσιν της έναντι ΚΚΕ/ΕΔΑ, ηρνήθη να πράξη τούτο. Εκ της διαλογικής συζητήσεως ην έσχε μετ’ αυτής αρμόδιος Αξ/κός της άνω Υπηρεσίας, εμόρφωσε την γνώμην ότι εμφορείται υπό κομ/στικών φρονημάτων» έγραφε ο φάκελος της Ασφάλειας.
Αποφυλακίστηκε το 1973 με τη Γενική Αμνηστία, ωστόσο στα έγγραφα της Ασφάλειας φαίνεται ότι συνέχιζαν να την παρακολουθούν. «Τι παιδιά ήταν στον “Ρήγα” – ένας κι ένας» μας είχε πει. Ως το τέλος αγωνίστρια. Ως το τέλος. Παντού παρούσα. Και με την ασθένειά της αγωνίστηκε. Γενναία γυναίκα. Η σύντροφος της ζωής ενός ακόμα γενναίου, του Νίκου Μανιού, πρώην βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ. Και μάνα δύο παιδιών. Και σύντροφος όλων των αγωνιστών. Πάντα με τόλμη και καθαρότητα ατόφια. Πάντα όμως.
Δεν «έφυγε» η Μαργαρίτα. Δεν γίνεται να «φύγει». Μα θα είμαστε εκεί αύριο Παρασκευή, στις 11.30, στο νεκροταφείο Καισαριανής, στην πολιτική της κηδεία. Δίπλα στον Νίκο Μανιό, στην Παναγιώτα και τον Μανώλη, δίπλα σε όλους τους συντρόφους της. Που δεν πάνε πουθενά, κανείς τους. Ολοι πάντα παρόντες.
Μηνύματα πολιτικών
● Τη «Μαργαρίτα της Αριστεράς, της αφοσίωσης, της ανιδιοτέλειας, της σεμνότητας» αποχαιρέτησε προσωπικά ο Αλέξης Τσίπρας. Οτι με τους αγώνες της «προσωποποίησε τις αξίες της ελευθερίας, της προόδου και της κοινωνικής δικαιοσύνης με τον πιο φωτεινό τρόπο» είπε. Πως «το όνομά της θα είναι πάντα συνώνυμο με όλα εκείνα που σήμερα χρειαζόμαστε περισσότερο ίσως από ποτέ» είπε. Και πως «θα τη θυμόμαστε πάντα». Πως «Θα μας λείπει»…
● Συλλυπητήρια έστειλαν και ο Νίκος Παππάς, ο Νίκος Φίλης («Για τη Μαργαρίτα των Αγώνων» έγραψε), ο Νάσος Ηλιόπουλος, ο Νίκος Βούτσης, ακόμα και ο Στέφανος Κασσελάκης κι ας μην είχε την τύχη να τη γνωρίσει ποτέ. Και φυσικά ο ΣΦΕΑ (Σύλλογος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων 1967-1973).
