Χάσαμε χθες έναν σπουδαίο άνθρωπο. Την ξεχωριστή αγωνίστρια Μαργαρίτα Γιαραλή, που από πολύ νέα επέλεξε τον δύσκολο δρόμο της Αριστεράς και μάλιστα σε καιρούς εξαιρετικά δύσκολους. Και αντιμετώπισε με το πλατύ της χαμόγελο όλες τις διώξεις, τα βασανιστήρια και τις φυλακίσεις που της επιφύλαξε η χούντα. Μέχρι το τέλος η Μαργαρίτα έμεινε πιστή στις αρχές και τις αξίες της Αριστεράς και αντιμετώπιζε με χιούμορ τους καιροσκόπους που νομίζουν ότι ο στόχος της ελευθερίας και της δημοκρατίας είναι απλά ένα πιασάρικο σύνθημα.
Για όσους δεν είχαν την τύχη να τη γνωρίσουν παραθέτω εδώ ένα μικρό απόσπασμα από τα πρακτικά του Εκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών όπου δικαζόταν για παράβαση του νόμου 509/1937. Ηταν 3 Νοέμβρη 1969 και μαζί της δικάζονταν ως μέλη της φοιτητικής αντιστασιακής οργάνωσης «Ρήγας Φεραίος» η Πόπη Τζεμπελίκου, ο Νικόλας Βουλέλης και ο Χρήστος Βακράκης.
Ο μάρτυρας κατηγορίας
Ο αστυνόμος της Γενικής Ασφάλειας Γουρνιάς, μάρτυρας κατηγορίας μαζί με τον συνάδελφό του Καραπαναγιώτη, κατέθεσε ότι ο «Ρήγας Φεραίος» ήταν «ανατρεπτική οργάνωσις», διότι «ετοποθέτησε διάφορα πανό εις το Πολυτεχνείον, διένειμε προκηρύξεις και τρικ εις την Νομικήν Σχολήν και ετοποθέτησε μεγάφωνα εις την Φιλοσοφικήν Σχολήν» («Το Βήμα», 4.11.1969).
Πρόεδρος: Τι σκοπούς είχε η οργάνωσις;
Γουρνιάς: Την ανατροπήν του κρατούντος κοινωνικού συστήματος. Το αντίτυπον του «Θουρίου», όργανον των κατηγορουμένων, λέγει: «…Για το γκρέμισμα της τυραννίας και την επάνοδον της δημοκρατίας». Αυτά τα λένε οι κομμουνιστές και ο Μάο Τσε Τουνγκ μιλά για δημοκρατία…
Η Μαργαρίτα απάντησε με τη στάση της την ώρα της απολογίας:
Μαργαρίτα: Είναι η τρίτη φορά που έρχομαι στο Στρατοδικείο και είμαι υπερήφανη που ανήκω στις προοδευτικές…
Πρόεδρος: Αφήστε τα αυτά.
Μαργαρίτα: Παρακαλώ, αφήστε με να απολογηθώ.
Πρόεδρος: Για την οργάνωση να μας πείτε.
Μαργαρίτα: Μάλιστα. Για τον «Ρήγα». Οι σκοποί της οργανώσεως βγαίνουν…
Πρόεδρος: Αφήστε τους σκοπούς.
Μαργαρίτα: Θέλω να απολογηθώ. Παρακαλώ.
Πρόεδρος: Καθίστε κάτω. Παρανομούσατε.
Μαργαρίτα: Οταν καταπατούνται τα ανθρώπινα δικαιώματα…
Πρόεδρος: Κάτσε κάτω.
Μαργαρίτα: Μα να απολογηθώ.
Πρόεδρος: Τι κάνατε να μας πεις.
Μαργαρίτα: Αυτό θα σας πω. Από της εγκαθιδρύσεως της δικτατορίας στην Ελλάδα…
Πρόεδρος: Κάτσε κάτω.
Βασιλικός επίτροπος: Δέχεσθε ότι κάνατε ανατρεπτική δράση;
Μαργαρίτα: Αυτό θα σας πω και δεν μ’ αφήνετε.
Κιζιρίδης (συνήγορος υπεράσπισης): Τον λόγο, παρακαλώ.
Πρόεδρος: Δεν σας τον δίνω.
Κιζιρίδης: Τον λόγο, παρακαλώ. Απευθύνομαι προς το δικαστήριο και αιτούμαι να λάβει απόφασιν.
Πρόεδρος: Αφήστε, μετά.
Μαργαρίτα: Εγώ δεν τελείωσα την απολογία μου. Δηλαδή, δεν άρχισα καν.
Βασιλικός επίτροπος: Σας αρέσει αυτός ο τρόπος απολογίας, δηλαδή καθόλου σεβασμός;
Μαργαρίτα: Κάθε άλλο. Εγώ θέλω να απολογηθώ και δεν μπορώ. Λένε ότι θέλαμε να ανατρέψουμε το πολίτευμα. Κάποιος το έθιξε βέβαια το πολίτευμα. Αλλά ποιος το έθιξε;
Βασιλικός επίτροπος: Θέλετε να μας κάνετε πλύσιν εγκεφάλου;
Πρόεδρος: Πέρασες στιγμή χωρίς παράνομη δράση, χωρίς να μοιράζεις προκηρύξεις;
Μαργαρίτα: Ούτε στιγμή. Θεωρώ χρέος μου…
Πρόεδρος: Κάτσε κάτω.
Μαργαρίτα: Μα δεν είπα τίποτα.
Πρόεδρος: Κάτσε.
Μαργαρίτα: Δεν μου επιτρέπετε να καταγγείλω τα βασανιστήρια που στην Ασφάλεια…
Πρόεδρος: Θα σε αποβάλω της αιθούσης.
Κιζιρίδης: Αναπολόγητη θα καθίσει, κύριε πρόεδρε; Στο πρόσωπό της παραβιάζεται η δικονομία.
Βασιλικός επίτροπος: Να γραφεί στα πρακτικά. Θέλετε να μεταβάλετε την αίθουσα σε γιάφκα.
Αυτή ήταν μέχρι το τέλος η Μαργαρίτα Γιαραλή. Αποφυλακίστηκε με την αμνηστία του 1973, αλλά η χούντα τη συνέλαβε και πάλι μετά την καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Από τη Μεταπολίτευση μέχρι το τέλος συνέχισε να αγωνίζεται από τις γραμμές της Αριστεράς (ΚΚΕ Εσωτερικού, Συνασπισμός, ΣΥΡΙΖΑ).
Στέλνω κι εγώ την αγάπη μου στον άντρα της, τον αγωνιστή Νίκο Μανιό, και τα παιδιά της, Παναγιώτα και Μανώλη. Πρέπει να νιώθουν υπερηφάνεια για τον ξεχωριστό αυτό άνθρωπο.
Τη Μαργαρίτα αποχαιρετούμε αύριο με πολιτική κηδεία στις 11.30 στο νεκροταφείο της Καισαριανής.
