Ιστορίες συνωμοσίας ή συνωμοσίες της ιστορίας;

Μια ζωή δεν προβλέπω –και όταν το κάνω πέφτω έξω γιατί παρασύρομαι από αυτό που θα ήθελα να γίνει. Προσπαθώ όμως να ερμηνεύω. Σήμερα το πρωί δύο κοπέλες εκφράζανε φωναχτά πριν μπουν στη θάλασσα την έκπληξή τους για το προβάδισμα του Κασσελάκη και το απέδιδαν στο μιντιακό σύστημα που τον υποστήριξε.

Λίγο αργότερα, στην ίδια προκυμαία, ένας παλιός ακροδεξιός μπασκετμπολίστας λοιδορούσε, ακόμη πιο φωναχτά, την πορεία της ελληνικής Αριστεράς από τον Βελουχιώτη στον Κασσελάκη.

Είναι τελικά αναπάντεχο να προηγείται στην κούρσα της διαδοχής κάποιος που μπήκε στο προσκήνιο λίγες βδομάδες πριν από την αναμέτρηση; Σίγουρα ήταν απρόσμενο για όσες και όσους προερχόμαστε από τον μικρό αριστερό πυρήνα του ΣΥΡΙΖΑ και που είχαμε μείνει με την εντύπωση ότι όταν δεκαπλασιάστηκε άλλαξαν εκείνοι και εκείνες που τον ακολούθησαν και όχι (και) το ίδιο το κόμμα.

Κοιτάζοντας λίγο πέρα από τον αφαλό μας, η Αριστερά στην Ευρώπη και πέρα από αυτή έχει σημαδευτεί από αλλαγές που δεν είναι πάντα καταγεγραμμένες στο μυαλό μας. Η εκλογική πελατεία των κομμάτων του τόξου της Αριστεράς – Κεντροαριστεράς είναι πλέον πολύ λιγότερο κοντά στα χαμηλότερα εισοδήματα και στους/ις λιγότερο μορφωμένους/ες συγκριτικά με τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, κάτι που δεν οφείλεται μόνο στην αύξηση των εισοδημάτων και στην άνοδο του επιπέδου εκπαίδευσης.

Μετά από δεκαετίες ηγεμονίας νεοφιλελεύθερων ιδεών και πολιτικών, τα κόμματα της Αριστεράς προσανατολίστηκαν σε πολιτικές υπεράσπισης δικαιωμάτων και ίσων ευκαιριών, παραγνωρίζοντας τη διευρυνόμενη αναπαραγωγή της κοινωνικής ανισότητας και εγκαταλείποντας πολιτικά ευάλωτες κοινωνικές ομάδες στα εθνικιστικά και ρατσιστικά αφηγήματα ακροδεξιών δυνάμεων.

Μετά από μια περιπετειώδη διαδρομή μεγάλης ανόδου, κυβερνητικής διαχείρισης μιας βαριάς κρίσης, σοβαρής εκλογικής ήττας και δυσκολιών αναδιάταξης που δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει ούτε και ο χαρισματικός του ηγέτης, φαίνεται να επικρατεί στην κούρσα διαδοχής ένας υποψήφιος «από το πουθενά». Εχει όμως τα χαρακτηριστικά που ταιριάζουν σε μια εποχή εξατομίκευσης και δικαιωματισμού. Παρουσιάζεται επαγγελματικά επιτυχημένος, νέος, διαφορετικός και δεν μοιάζει ξύλινος. Αξιοποίησε τις (ίσες;) ευκαιρίες που του δόθηκαν, «αρίστευσε» επαγγελματικά και η διαφορετικότητά του, που δεν θα έπρεπε να απασχολεί κανέναν, υπονοεί ότι η όποια διαφορετικότητα πρέπει να προστατεύεται.

Δεν θα απέδιδα την επικράτηση Κασσελάκη σε συνωμοσίες και εξωτερικές παρεμβάσεις, παρά το ότι δεν ήταν αμελητέες. Αν ήταν έτσι, θα αποτελούσε σημαντικό πρόβλημα δημοκρατίας και λειτουργίας των θεσμών. Αν προκύπτει όμως αβίαστα είναι ίσως ένα σημαντικότατο κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα.

* Ομότιμος καθηγητής, πρώην γενικός γραμματέας Ερευνας & Τεχνολογίας