Η Μόρια επιστρέφει σε Λέσβο, Σάμο και Χίο

Πάρτι εκατομμυρίων έχουν στήσει στην κυβέρνηση με το προσφυγικό, την ώρα που χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες βιώνουν αδιανόητες καταστάσεις, φυλακισμένοι σε ασφυκτικά καμπ, σε μερικά από τα οποία ο πληθυσμός ξεπερνά το διπλάσιο των αρχικών προδιαγραφών τους.

Την ίδια ώρα, η δήθεν κυβερνητική δέσμευση του πρώην υπουργού Νότη Μηταράκη για άμεση ενεργοποίηση του κόφτη που όριζε άμεση μεταφορά στην ενδοχώρα του επιπλέον πληθυσμού προσφύγων, όταν οι ΚΕΔ (Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές) θα έφταναν στο μισό της δυναμικότητάς τους, αποτελεί πλέον κενό γράμμα για τη νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου.

Στη Σάμο οι συνθήκες στην ΚΕΔ θυμίζουν ολοένα και περισσότερο τη Μόρια στα χειρότερά της. Ηδη ο πληθυσμός ακουμπά ή και ξεπερνά το διπλάσιο των προδιαγραφών. Μέχρι και τις 29 Σεπτεμβρίου κρατούνταν σε άθλιες πλέον συνθήκες 4.065 άνθρωποι, ενώ η δομή έχει δυναμικότητα 2.040 θέσεις.

Οι συνθήκες είναι δύσκολο να περιγραφούν. Χαρακτηριστικό είναι ότι το νερό είναι είδος προς εξαφάνιση και οι χιλιάδες άνθρωποι καλούνται να φέρουν σε πέρας τις καθημερινές τους ανάγκες υγιεινής και διαβίωσης μόλις με δύο μπουκάλια εμφιαλωμένο νερό.

Το αποτέλεσμα είναι ένας τεράστιος αριθμός κρουσμάτων ψώρας, που δείχνει αδύνατο να ανασχεθεί ή έστω απλώς να ελεγχθεί, αφού, εκτός από το νερό, ανύπαρκτες είναι και οι ιατρικές υπηρεσίες, καθώς και τα φάρμακα για τους ασθενείς.

Χαρακτηριστικό είναι ότι για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου απαραίτητη είναι εκτός των φαρμάκων και η αυστηρή ατομική υγιεινή, τα καθαρά ρούχα και κλινοσκεπάσματα καθώς και η απολύμανση των στρωμάτων, τα οποία δεν επαρκούν, και κάποιοι κοιμούνται σε χαρτόκουτα απλωμένα στο πάτωμα.

Ληγμένα φάρμακα

Ολα αυτά οι πρόσφυγες καλούνται να τα φέρουν σε πέρας μόλις με δύο μπουκάλια εμφιαλωμένο νερό την ημέρα, αντί των έξι που τους παρείχαν, όταν η λειψυδρία έκανε την εμφάνισή της στο καμπ. Αιτία της λειψυδρίας είναι κυρίως η θέση του κάμπ, που, χτισμένο σε απόμακρο και υψηλό σημείο, υδροδοτείται με νερό μέσω μίας και μοναδικής γεώτρησης, που όμως στέρεψε λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας.

Από τότε η μοναδική ποσότητα νερού κοινής χρήσης προέρχεται από βυτιοφόρα που όμως είναι αδύνατον να καλύψουν ακόμα και τις πιο απλές ανάγκες ενός καθημερινού ντους. «Δεν έχουν καν ιδέα ποιος είναι άρρωστος και ποια ασθένεια έχει. Δεν έχουν φάρμακα. Δίνουν ληγμένα φάρμακα. Και δεν δέχονται βοήθεια για να μη μαθευτεί. Δεν δέχονται καν να βοηθήσουν με το πλύσιμο των ρούχων οι οργανώσεις.

Ενώ στη Λέσβο οργανώσεις παραλαμβάνουν τα ρούχα και τα σεντόνια και τα πλένουν εκτός καμπ, εδώ, για να μη φανεί ότι τα έχουν χάσει, δεν διστάζουν να παίξουν με τις ζωές των ανθρώπων εκεί και την υγεία όλων μας», αναφέρει από τη Σάμο ο δικηγόρος Δημήτρης Χούλης, ο οποίος επιπλέον επισημαίνει ότι ο υποχρεωτικός εγκλεισμός και η αδυναμία προμήθειας ακόμα και των πλέον καθημερινών ειδών οδηγεί σε φαινόμενα μαύρης αγοράς.

Ακόμα και τα τρόφιμα γίνονται αντικείμενο άγριας κερδοσκοπίας μεταξύ των προσφύγων, αφού, εκτός των άλλων, τα συσσίτια –συνήθως κακής ποιότητας– μοιράζονται μία φορά την ημέρα και για τα τρία γεύματα. Να σημειωθεί ότι περίπου οι μισοί διαμένοντες δεν έχουν προλάβει να καταγραφούν επίσημα και έτσι δεν έχουν το δικαίωμα εξόδου στην πόλη.

Στη Λέσβο και στην ΚΕΔ στο Μαυροβούνι, ή αλλιώς Καρά Τεπέ, η δυναμικότητα έγινε λάστιχο ώστε να στοιβαχτούν όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι. Η δομή που ξεκίνησε ως ΚΥΤ δυναμικότητας 10.000 θέσεων, ώστε να στεγάσει τους ανέστιους της Μόριας, σταδιακά έπεσε στις 4.000 με την αφαίρεση των σκηνών, που όμως τις τελευταίες εβδομάδες επέστρεψαν για να επιτρέψουν την στέγαση 8.000 ανθρώπων.

Τόνοι σκουπιδιών

Ετσι, στις 28 Σεπτεμβρίου το καμπ στέγαζε 4.903 ανθρώπους με τη ροή όμως να είναι αυξημένη, ώστε εκτιμάται ότι ο αριθμός ήδη θα ξεπερνά τις 5.000. Η κυβέρνηση στράφηκε στον στρατό που ανέλαβε το στήσιμο των σκηνών, παρά τη ρητή δέσμευση ότι ο στρατός από τον Ιανουάριο του 2022 απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη και υποχρέωση τέτοιου είδους.

Τελικά, από τις 17 Σεπτεμβρίου οι στρατιώτες της 98 ΑΔΤΕ σχεδόν καθημερινά έστηναν σκηνές για πρόσφυγες, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Στρατιωτικών (ΠΟΜΕΝΣ), η οποία, με μια μακροσκελή ανακοίνωση, διαμαρτύρεται έντονα και απαιτεί «την ακύρωση της συγκεκριμένης εμπλοκής ως αδιανόητη και προσβλητική», ζητώντας από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας «να σταματήσει να διοχετεύει πολύτιμο έμψυχο υλικό σε εμπλοκές που ουδεμία σχέση έχουν με την αποστολή του, απαξιώνοντας τους συναδέλφους μας και καταντώντας τους να αντιμετωπίζονται από την ελληνική Πολιτεία ως εργαζόμενοι “παντός καιρού”».

Ανάλογες με τις παραπάνω συνθήκες επικρατούν και στις ΚΕΔ Χίου, Λέρου και Κω, όπου και εκεί ο αριθμός των προσφύγων πλησιάζει το 100% της δυναμικότητας και ήδη σε κάποιες ή και σε όλες από αυτές ίσως να το έχει ξεπεράσει.

Ως σοβαρότερο πρόβλημα καταγράφεται αυτό της καθαριότητας, αφού, παρά τα εκατομμύρια ευρώ που μοιράζει απλόχερα το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, οι συνθήκες παραμένουν άθλιες, με τόνους σκουπιδιών να συσσωρεύονται στα καμπ, θυμίζοντας μέρες 2015.

Αν συνυπολογιστούν οι ελλείψεις σε ιατρικό προσωπικό, οι συνθήκες αποτελούν υγειονομική βόμβα έτοιμη να εκραγεί με ανυπολόγιστες συνέπειες εντός και εκτός καμπ, αφού οι όποιες ασθένειες αργά η γρήγορα θα περάσουν και στις τοπικές κοινωνίες.