Προμηθέας ή το Θέατρο της Σκληρότητας

Το όνομά του σήμαινε «συνετός», «προνοητικός»: αυτός που σκέφτεται από τα πριν. Που έχει γνώση ήδη και δρα ανάλογα… Προμηθέας.

Του αδερφού του τ’ όνομα, τ’ αντίθετο σημαίνει. Προέρχεται από την πρόθεση «επί» και το ρήμα «μανθάνω» (το «α», σε ορισμένες αρχαιοελληνικές διαλέκτους, γίνεται «η») και σημαίνει «αυτός που μαθαίνει εκ των υστέρων, που δεν προνοεί»: Επιμηθέας.

Στα δύο αδέρφια εντολή από τους θεούς δόθηκε τα πλάσματα, που από χώμα και φωτιά να δημιουργήσουν θέλησαν (από χώμα και φωτιά – όχι από χώμα και νερό, όπως κάποιοι άλλοι θεοί μετέπειτα), να πάρουν από τους ίδιους όνομα και χαρακτηριστικά. Ο Επιμηθέας τον αδερφό του έπεισε πως ο ίδιος τη δουλειά θα κάνει. Πράγματι, σε κάθε πλάσμα δυνάμεις έδωσε, σε άλλα γούνα, σε άλλα νύχια γαμψά, ό,τι το καθένα να επιβιώσει και να υπάρξει χρειαζόταν. Και σαν έφτασε στον άνθρωπο, δεν είχαν περισσέψει παρά τα νύχια και οι τρίχες.

Ο Προμηθέας σαν το είδε αυτό, σαν δηλαδή κατάλαβε πως από τα ζώα όλα μονάχα ο άνθρωπος δεν είχε εφόδιο κανένα για να επιβιώσει, τη φωτιά θέλησε να «κλέψει» από το εργαστήριο του Ηφαίστου. Γιατί μόνο με τη φωτιά θα μπορούσε ο άνθρωπος να αναπτύξει την τεχνική γνώση (να φτιάξει εργαλεία δηλαδή) ώστε παρά τη σωματική ένδεια, να έχει εφόδια ικανά για να υπάρξει ζωντανός μέσα στη φύση. Αυτό και έκανε. Μονάχα την άλλη τέχνη, την πολιτική, δεν μπόρεσε να του δώσει, καθώς δίπλα στον θρόνο του Δία ήταν και να την πάρει δεν μπόρεσε.

Ετσι ο άνθρωπος, αδικημένος από τον Επιμηθέα, πήρε την τεχνική γνώση από τον αδερφό του, μα όχι την πολιτική σκέψη. Πώς να είναι «πολίτης», πώς να υπάρχει ως κομμάτι ενός συνόλου δεν έμαθε. Οχι, αυτή δεν την πήρε. Αρα, να επιβιώσει με μισά εφόδια μπορεί;

Μπόρεσε. Χιλιετίες. Εως τώρα. Που φάνηκε και φαίνεται (παγκοσμίως και στην Ελλάδα) το πόσο δεν μπορεί. Η τέχνη της τεχνικής, αντί για εργαλείο, όπλο στα χέρια του έγινε. Και δίχως τη γνώση της τέχνης τού να υπάρχει ως κομμάτι ενός συνόλου, το όπλο αυτό εξουσία έκανε. Η εξουσία έφτιαξε εξουσιαζόμενους. Και στο 2023 φτάσαμε, ώστε οι εξουσιαζόμενοι μόνοι τους τέτοιοι να είναι θέλουν. Ενώ ξέρουν, ενώ ισχύει, πως εξουσία δεν υπάρχει πια.

Ποια εξουσία έχει ποια κυβέρνηση σαν στάχτη έχουν γίνει όλα; Σαν άγρια ζώα, που «δώρα» ανώτερα του ανθρώπου δέχθηκαν, δίχως κλοπές και τεχνάσματα, δεν έχουν πού να μείνουν πια; Που δέντρο στον Εβρο δεν έμεινε ζωντανό; Ούτε ένα… Ενάμιση αιώνα θέλει για να αρχίσει να αναδημιουργείται μόνο το δάσος της Δαδιάς… Ποια εξουσία υπάρχει πάνω σε πεθαμένες στάχτες; Από όλα τα είδη; Ανθρώπους, ιδέες, ζώα, δέντρα, συνειδήσεις, παρόντα και μέλλοντα;

Εξουσία δεν υπάρχει. Εξουσιαζόμενοι όμως, ναι. Υπάρχουν. Και δεν έχουν καν τσίπα να μείνουν να τους φάει ο γύπας το συκώτι. Και να πονάνε ξανά και ξανά, περιμένοντάς τον. Αντ’ αυτού, έχουν τη βαθιά επιθυμία να αφήσουν τον γύπα και τον αετό και το γεράκι δίχως τίποτα. Δίχως δύναμη καμιά… έτσι χτίζονται οι εξουσίες;

Ετσι χτίζονται μόνο οι εξουσιαζόμενοι. Δίχως καμία πολιτική συνείδηση. Δίχως καμία αίσθηση του «όλου», του συνόλου, του ανήκειν σε αυτό. Κάποιοι να τους «ξυπνήσουν» προσπάθησαν. Οπως ο ελληνικής καταγωγής, Αντονέν Αρτό. Που το «θέατρο της σκληρότητας» θέλησε να κάνει πράξη. Οπου οι ηθοποιοί στις αισθήσεις των ηθοποιών «επετίθεντο», ώστε να μη μείνουν στην παθητικότητα της θέασης και τον εφησυχασμό, μα το υποσυνείδητό τους να τσιγκλίσουν – μια και τη συνειδητότητα είχαν προ καιρού απολέσει.

Ο Προμηθέας από τους θεούς τιμωρήθηκε, με τους ανθρώπους διόλου να νοιάζονται γι’ αυτό.

Ο Αντονέν Αρτό τρελός χαρακτηρίστηκε. «Παράφρων». Σε άσυλο τον έκλεισαν. Μόνο σε έναν χρόνο, 51 ηλεκτροσόκ τού έκαναν. Πέθανε ελάχιστο καιρό μετά. Αιμορραγώντας, έχοντας ήδη πέσει σε κώμα εξαιτίας των ηλεκτροσόκ, έχοντας ήδη θεωρηθεί νεκρός (ξύπνησε στο νεκροτομείο) και εν τέλει, πεθαίνοντας από τις «θεραπείες» των ανθρώπων.

Ο Εβρος κάηκε. Τελείως. Οχι από μόνος του. Από τη δική μας εγκληματική ευθύνη που μετατοπίζεται και στην κυβέρνηση που εμείς αυτοδύναμη κάναμε. Για να περπατάει ένας μαυρόγυπας μόνος του, μην πλησιάζοντας καν τα καμένα δέντρα, που τι είναι, δεν αναγνωρίζει. Πού να ‘ξερε πως ένα ανώτερο αυτού ον, όχι μόνο την καταστροφή αναγνωρίζει, μα και την επιθυμεί και μια χαρά την υποστηρίζει. Με κάθε τρόπο μάλιστα.