Η χθεσινή μέρα έκλεισε όπως αναμενόταν. Ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, ο αρχηγός του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (ΡΡ), απέτυχε να γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός της Ισπανίας και στη δεύτερη ψηφοφορία παροχής ψήφου εμπιστοσύνης στην οποία απαιτούνταν απλή πλειοψηφία. Ο Φεϊχόο έχασε με 177 ψήφους κατά, 172 υπέρ και μία άκυρη, η οποία, για την Ιστορία, προήλθε από το Junts, το κόμμα του αυτοεξόριστου πρώην επικεφαλής της καταλανικής κυβέρνησης Κάρλες Πουτζντεμόν, με έναν βουλευτή του να ψηφίζει αρχικά κατά λάθος υπέρ του δεξιού ηγέτη και στη συνέχεια να διορθώνει την ψήφο του.
Δείγμα τού πόσο χαμηλά έχει πέσει το πολιτικό επίπεδο της ισπανικής Δεξιάς αποτελούν τα σφυρίγματα και τα γιουχαΐσματα με τα οποία έγιναν δεκτοί ο μεταβατικός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ και βουλευτές του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE) κατά την είσοδό τους στη Βουλή. Ο αρχηγός του ακροδεξιού Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, χαρακτήρισε τον Σάντσεθ ως τον «πιο διεφθαρμένο πρόεδρο στην ιστορία της Ισπανίας». Ο Φεϊχόο μετά την ψηφοφορία δήλωσε ότι ανοίγονται πια δύο προοπτικές: «Ή μια κυβέρνηση του ψέματος ή νέες εκλογές». Πρόσθεσε μάλιστα ότι οι βουλευτές του δεν πρόκειται να απόσχουν προκειμένου να κάνουν τον Σάντσεθ πρωθυπουργό, παρ’ όλο που κανείς δεν έθεσε τέτοιο ζήτημα.
Μετά το χθεσινό αποτέλεσμα ο βασιλιάς Φελίπε θα ξεκινήσει νέο γύρο διαπραγματεύσεων με τους αρχηγούς των κομμάτων και το αναμενόμενο είναι να δώσει στον Πέδρο Σάντσεθ, τον δεύτερο των εκλογών του Ιουλίου, την εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης. Η προθεσμία που έχει, βάσει του νόμου, είναι ώς τις 27 Νοεμβρίου, αν και χθες, πηγές του Σοσιαλιστικού Κόμματος άφηναν να διαρρεύσουν ως πιθανές ημερομηνίες για την κοινοβουλευτική διαδικασία παροχής ψήφου εμπιστοσύνης την 17η ή την 24 Οκτωβρίου. Αν ο Σάντσεθ αποτύχει, τότε η χώρα θα πάει σε νέες εκλογές στις 14 Ιανουαρίου.
Και τώρα αρχίζουν τα δύσκολα για τον μεταβατικό πρωθυπουργό. Για να ανανεώσει τη θητεία του και να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας με το Sumar, τον αριστερό σχηματισμό με επικεφαλής τη δεύτερη αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εργασίας, Γιολάντα Ντίαθ, χρειάζεται απαραιτήτως τις ψήφους των δύο καταλανικών αυτονομιστικών κομμάτων, του κεντροδεξιού Junts και του κεντροαριστερού ERC. Μέχρι προχθές όλοι θεωρούσαν ότι το μεγάλο επίδικο των διαπραγματεύσεων ήταν η παροχή αμνηστίας στους Καταλανούς πολιτικούς που ενεπλάκησαν στο δημοψήφισμα του 2017 για την ανεξαρτησία. Ενα ζήτημα-«κόκκινο πανί» για τη Δεξιά, η οποία την περασμένη Κυριακή πραγματοποίησε μεγάλη διαδήλωση στη Μαδρίτη με συνθήματα κατά του Σάντσεθ και της επιδιωκούμενης αμνηστίας. Οι διαρροές, κυρίως από πλευράς ERC, άφηναν να εννοηθεί ότι η σχετική συμφωνία έχει ήδη επιτευχθεί και αυτό που απομένει είναι να βρεθεί ο τρόπος με τον οποίο θα «σερβιριστεί» στο κοινό. Ο δε Σάντσεθ διεμήνυε ότι «θα υπάρξει πολύ σύντομα μια νέα προοδευτική κυβέρνηση».
Ωσπου το βράδυ της Πέμπτης οι Καταλανοί πέταξαν μια βόμβα. ERC και Junts ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία με την οποία δεσμεύονται να μη δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στον Σάντσεθ αν αυτός δεν δεσμευτεί με την σειρά του όχι μόνο για την αμνηστία, αλλά και για να ανοίξει τον δρόμο για ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας. Η συμφωνία αυτή μάλιστα εγκρίθηκε χθες και από το αυτόνομο καταλανικό κοινοβούλιο με τις ψήφους μόνο των ERC και Junts και χάρη στην αποχή του CUP, ενός μικρού αναρχοαριστερού αυτονομιστικού κόμματος, παρά την αντίσταση του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Καταλονίας (PSC).
To ίδιο κιόλας βράδυ της Πέμπτης το PSOE και το αδελφό καταλανικό PSC εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση στην οποία σχολίαζαν ότι τέτοιες κινήσεις «εμβαθύνουν τη ρήξη» και τόνιζαν ότι οι όποιες διαπραγματεύσεις πρέπει να γίνονται «μέσα στο πλαίσιο του Συντάγματος». «Αν χρειαστεί να ξαναπάμε σε εκλογές, θα πάμε και ας διαλέξει ο λαός. Δεν είναι το καλύτερο για τη χώρα, αλλά η πραγματικότητα είναι αυτή που είναι» δήλωσε χθες ο Σαλβαδόρ Ιγια, ο πρώτος γραμματέας του PSC και πρώην υπουργός Υγείας στο ραδιόφωνο Rac1.
Η Γιολάντα Ντίαθ, μετά το πέρας της διαδικασίας, ζήτησε «υπευθυνότητα» από όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Προειδοποίησε ότι αυτό που διακυβεύεται είναι το μέλλον ανθρώπων που αξίζουν «σεβασμό, ηρεμία και λύσεις στα προβλήματά τους» και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι θα προκύψει μια νέα προοδευτική κυβέρνηση, παρά τις νέες απαιτήσεις των Καταλανών.
Πηγές των σοσιαλιστών αποδίδουν τη σκλήρυνση της στάσης των δύο καταλανικών κομμάτων στον μεταξύ τους ανταγωνισμό για την επικράτηση στον χώρο των υποστηρικτών της ανεξαρτησίας. Ωστόσο εάν κάνουν την απειλή τους πράξη -ενώ γνωρίζουν ότι το αίτημα για δημοψήφισμα δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτό-, κινδυνεύουν και τα ίδια να δυναμιτιστούν. Οχι μόνο γιατί υπάρχει το ενδεχόμενο να βγει ενισχυμένο το δίδυμο PP – Vox από μια νέα προσφυγή στην κάλπη, αλλά γιατί κινδυνεύουν να χάσουν και άλλες δυνάμεις. Στις εκλογές του Ιουλίου το ERC έχασε 6 έδρες σε σχέση με τις τελευταίες βουλευτικές του 2019, το Junts μία, ενώ πρώτο κόμμα στην Καταλονία αναδείχτηκε το Σοσιαλιστικό.
