Χρήσιμα ορισμένα πολιτικά συμπεράσματα από τις περιφερειακές εκλογές. Η κυριαρχία της Ν.Δ. ιδεολογικά και πολιτικά παραμένει. Ο χώρος της δημοκρατικής παράταξης, η Κεντροαριστερά, η άλλη Αριστερά δεν έχουν καταφέρει να αμφισβητήσουν αυτήν την κυριαρχία. Αυτό καταγράφουν τα γεγονότα και τα νούμερα. Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα. Η Κεντροδεξιά χαιρετίζει τη σημαία της νίκης στις περιφέρειες και η Κεντροαριστερά βλέπει στον πίνακα των αποτελεσμάτων σε ποια θέση βρίσκεται ως αντιπολίτευση. Οσοι δικαιολογούν αυτήν την κατάσταση κυριαρχίας, ότι ήταν πρόσφατες οι εθνικές εκλογές και ήταν αυτονόητο η Ν.Δ. να κερδίσει τις περιφέρειες, πιστεύω αντιμετωπίζουν επιφανειακά την πραγματικότητα. Από τις εκλογές μέχρι σήμερα συνέβησαν πολλά δυσάρεστα γεγονότα (φωτιές, πλημμύρες, κόπηκε η Ελλάδα στα δύο οδικώς, σιδηρόδρομος), καταστροφές σε βασικές υποδομές, δασικά οικοσυστήματα, περιουσίες και ζωές. Ενα μεγάλο ερώτημα πλανάται. Γιατί αυτά τα γεγονότα δεν επηρέασαν την κρίση των πολιτών; Βασικός και κυρίαρχος λόγος, διότι αδυνατεί η αντιπολίτευση να αρθρώσει το δικό της εναλλακτικό σχέδιο διακυβέρνησης κεντρικά και περιφερειακά. Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε μια μεταβατική κατάσταση. Ηδη έχουν βγει τα «όπλα από τα θηκάρια», Κράμερ εναντίον Κράμερ διεκδικούν τη διατροφή του παιδιού (ΣΥΡΙΖΑ).
Το ΠΑΣΟΚ έχασε απελπιστικά πολύτιμο χρόνο να αναδείξει τοπικούς και περιφερειακούς συνδυασμούς. Τα στελέχη του σκόρπισαν σαν τα παιδιά του λαγού σε συγκρουόμενα ψηφοδέλτια της Δεξιάς. Ενώ όπου τόλμησαν σε ΟΤΑ ήρθαν μικρά αλλά ευχάριστα αποτελέσματα. Σε περιφερειακό επίπεδο ισχυροί πελατειακοί μηχανισμοί της εξουσίας, κεντρικά και περιφερειακά, με δεξιοτεχνία προσέλκυσαν σημαντικό αριθμό πρόθυμων στελεχών για να ενταχθούν στα ψηφοδέλτια της Ν.Δ. Αυτήν την «αιμορραγία» δεν αντιμετώπισε με αποφασιστικότητα το ΠΑΣΟΚ.
Το εκλογικό σώμα μοιράστηκε και ο πόλεμος «Κράμερ εναντίον Κράμερ» ήταν προφανής. Μέσα σε αυτό το κλίμα η συλλογική συνείδηση παράταξης αμβλύνθηκε, οι οργανώσεις χαλάρωσαν και η δυναμική της παράταξης περιορίστηκε με εξαίρεση ορισμένους χώρους. Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να διαφυλάξει το αξιακό του πρόταγμα για να μην «μπαινοβγαίνουν» στελέχη που δεν το σέβονται. Πεποίθησή μου, οφείλουν οι αυτοδιοικητικές δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ και της άλλης Αριστεράς να διαμορφώσουν ένα αυτοδιοικητικό κίνημα δράσης και ελέγχου της εξουσίας – τοπικής, περιφερειακής και κεντρικής. Τα αυτοδιοικητικά και κοινωνικά κινήματα με τη συμμετοχή των πολιτών μπορούν να αμφισβητήσουν και να γκρεμίσουν την κυριαρχία της συντηρητικής παράταξης. Τίθεται όμως ένα εύλογο ερώτημα από τους πολίτες: Είναι δυνατόν ένα πολιτικό σύστημα να λειτουργεί χωρίς αξιωματική αντιπολίτευση; Να αλωνίζει η Ν.Δ. στις περιφέρειες παρά τις καταστροφές; Είναι απαραίτητο να ανοίξει ένας νέος μεγάλος κύκλος ιδεών και πρωτοβουλιών για να ανατραπεί η ιδεολογικοπολιτική κυριαρχία της Δεξιάς. Ποιες δυνάμεις θέλουν και μπορούν; Ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να έχει χάσει το τρένο της Αριστεράς ή Κεντροαριστεράς. Το θέατρο «Κράμερ εναντίον Κράμερ» έχει απορροφήσει την όποια δυναμική αντιπολίτευση του χώρου και ουδείς μπορεί να προβλέψει ποιος θα αναλάβει την κηδεμονία του παιδιού. Ο διαδικτυακός ΣΥΡΙΖΑ που δηλώνει ο νέος πρόεδρος ή ο παλιός και γνωστός που διακυβέρνησε μία 4ετία τη χώρα. Δεν θα ήθελα να μπω στον πειρασμό για το ποιος θα κερδίσει την κηδεμονία.
Η κατάσταση όμως αυτή εκ των πραγμάτων θέτει ζήτημα αδυναμίας άσκησης σοβαρής αντιπολίτευσης από μια παράταξη όπου έχουν βγει «τα όπλα από τα θηκάρια». Αναδεικνύεται μια ιστορική ευκαιρία για το ΠΑΣΟΚ: Να λειτουργήσει συνεκτικά και συλλογικά ως αξιωματική αντιπολίτευση. Να υπερβεί τη στασιμότητα και τη χαλαρότητα του σήμερα. Να ανασυγκροτήσει και να ενεργοποιήσει όλες τις δομές και το ανθρώπινο προσωπικό του ΠΑΣΟΚ. Να «κεφαλαιοποιήσει» τις μικρές ή μεγάλες νίκες. Να αντιμετωπίσει άμεσα και δραστικά τις φυγόκεντρες δυνάμεις των πρόθυμων υποψηφίων που σήμερα καμαρώνουν σε ψηφοδέλτια της Ν.Δ. ή άλλων παρατάξεων. Να επιταχύνει τον ιδεολογικοπολιτικό διάλογο για να αποκτήσουν στελέχη και μέλη συλλογική συνείδηση παράταξης. Να νιώσουν ότι είναι παράταξη και όχι παρέες και ομάδες. Να ανοίξουν διάλογο με την κοινωνία για την αυτοδιοίκηση, το πολιτικό σύστημα, το κοινωνικό κράτος, την ανάπτυξη που να νοιάζεται τον άνθρωπο και τα συλλογικά κινήματα, επαγγελματικά και κοινωνικά. Η διαμόρφωση ενός πλειοψηφικού κοινωνικού και πολιτικού κινήματος θα γίνει από κάτω, από τις φανερές και αδήλωτες διεργασίες στο κοινωνικό σώμα που δοκιμάζεται από την ανασφάλεια, την ακρίβεια και την αβεβαιότητα.
* Πρ. αντιπρόεδρος της Βουλής
