Μάχες για την ελευθερία των ΜΜΕ στην Ευρώπη

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Απαγόρευση της παρακολούθησης των δημοσιογράφων για τη δουλειά τους προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι ευρωβουλευτές, που χθες ενέκριναν τη διαπραγματευτική θέση του Σώματος για την «Ευρωπαϊκή Πράξη για την Ελευθερία των ΜΜΕ», δηλώνουν ότι για να παρακολουθηθεί δημοσιογράφος θα πρέπει να ελέγχεται για «πολύ σοβαρά εγκλήματα, όπως ορίζονται από το Δίκαιο της Ε.Ε., που τιμωρούνται με καθορισμένη ελάχιστη ποινή φυλάκισης» και ταυτόχρονα «να υπάρχουν εγγυήσεις από το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».

«Κανείς δεν πρέπει ποτέ να συλλαμβάνει έναν δημοσιογράφο επειδή διεξάγει μια δυσάρεστη έρευνα για τις βρόμικες δουλειές ενός κράτους, πολιτικών ή ενός ιδιώτη. Το δημόσιο συμφέρον πρέπει πάντα να υπερισχύει και να προστατεύεται. Και ο ρόλος των ελεύθερων μέσων ενημέρωσης είναι να αναφέρουν τα θέματα δημόσιου συμφέροντος.

»Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο το κείμενο του άρθρου 4 για την προστασία των δημοσιογράφων από αυθαίρετες συλλήψεις, έρευνες και κατασχέσεις ή από αυθαίρετες επιθεωρήσεις στις εγκαταστάσεις τους και η ανάπτυξη τέτοιων μέτρων περιορίζεται από ένα ισχυρό σύνολο εγγυήσεων», δήλωσε χθες, απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» η Ραμόνα Βικτόρια Στρουγκάριου, εισηγήτρια του επίμαχου άρθρου 4, που αφορά την παρακολούθηση των δημοσιογράφων.

To συγκεκριμένο άρθρο ήταν και το πιο κρίσιμο, αφού χώρες όπως η Γαλλία είχαν ζητήσει να ενταχθεί στο κείμενο η δυνατότητα των κυβερνήσεων να παρακολουθούν δημοσιογράφους για λόγους εθνικής ασφάλειας. Κάτι που οι ευρωβουλευτές δεν αποδέχτηκαν, αλλά ξέρουν ότι θα το βρουν μπροστά τους: ακολουθεί η διαπραγμάτευση με το Συμβούλιο, με τα κράτη-μέλη δηλαδή, και οι συζητήσεις αναμένονται σκληρές.

«Εχουμε ορίσει τις κόκκινες γραμμές μας», διαβεβαίωσε η γενική εισηγήτρια της έκθεσης, Σαμπίνε Φερχέιεν, την «Εφ.Συν.». «Περιμένουμε δύσκολες συζητήσεις, οι χώρες θα προσπαθήσουν να “νερώσουν” την πρότασή μας, αλλά θα δώσουμε τη μάχη μέχρι τέλους», επισήμανε.

Το κείμενο διασφαλίζει και τη διαφάνεια όσον αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς των μέσων ενημέρωσης. Για να μπορεί να αξιολογείται καλύτερα η ανεξαρτησία των ΜΜΕ, το Κοινοβούλιο ζητά να υποχρεούνται όλα τα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων του κλάδου, να δημοσιοποιούν πληροφορίες σχετικά με το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς.

Οι ευρωβουλευτές θέλουν επίσης να υποχρεούνται τα μέσα ενημέρωσης, οι διαδικτυακές πλατφόρμες και οι μηχανές αναζήτησης να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τα χρήματα που λαμβάνουν από κρατικές διαφημίσεις και ενισχύσεις. Σε αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνονται και πληροφορίες σχετικά με τα χρήματα που λαμβάνουν από χώρες εκτός Ε.Ε.

Επίσης, για να διασφαλιστεί ότι τα μέσα ενημέρωσης δεν θα εξαρτώνται από την κρατική διαφήμιση, το Κοινοβούλιο προτείνει να θεσπιστεί ένα ανώτατο όριο όσον αφορά την κρατική διαφημιστική δαπάνη που επιτρέπεται να κατευθύνεται σε κάθε πάροχο υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, διαδικτυακή πλατφόρμα ή μηχανή αναζήτησης. Συγκεκριμένα, προτείνουν να μην μπορεί η δαπάνη αυτή να ξεπερνά το 15% του συνολικού διαφημιστικού προϋπολογισμού που διαχειρίζεται η αρμόδια αρχή στην εκάστοτε χώρα της Ε.Ε. Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης να είναι δημόσια προσβάσιμα τα κριτήρια βάσει των οποίων διατίθενται κρατικά κονδύλια σε μέσα ενημέρωσης.

Επίσης, το Κοινοβούλιο ζητά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης, ένα νέο όργανο της Ε.Ε. που θα συσταθεί με βάση την Πράξη για την Ελευθερία των ΜΜΕ, να είναι νομικά και επιχειρησιακά ανεξάρτητο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τέλος, οι ευρωβουλευτές ζητούν να δημιουργηθεί μια ανεξάρτητη «ομάδα εμπειρογνωμόνων», η οποία θα εκπροσωπεί τον κλάδο των ΜΜΕ και την κοινωνία των πολιτών και η οποία θα παρέχει συμβουλές προς το νέο αυτό συμβούλιο.

● «Πετύχαμε σε ένα mission impossible», δήλωσε ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., Στέλιος Κούλογλου, στην παρέμβασή του στην Ολομέλεια. Προτάσεις του ευρωβουλευτή συμπεριελήφθησαν άλλωστε στο τελικό κείμενο. Τη δουλειά που έχει γίνει για την Ευρωπαϊκή αυτή Πράξη επαίνεσε και ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής των Ευρωπαίων Φιλελεύθερων, Γιώργος Κύρτσος.