Λίγες μέρες μετά το δείπνο της Αθήνας, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ εστίασε στα Δυτικά Βαλκάνια και τη διεύρυνση, κατά την ομιλία του στο φόρουμ του Μπλεντ στη Σλοβενία.
Όπως είπε, «το παράθυρο της ευκαιρίας είναι ανοιχτό», προσθέτοντας ότι οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν τη διεύρυνση στις επόμενες συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
«Ήρθε η ώρα να απαλλαγούμε από τις ασάφειες. Είναι καιρός να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις με σαφήνεια και ειλικρίνεια», δήλωσε ο Σαρλ Μισέλ, υπενθυμίζοντας ότι ο δρόμος προς την ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια ξεκίνησε πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, με τη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης, το 2003, όπου επιβεβαιώθηκε η ευρωπαϊκή προοπτική τους. « Όμως ο αργός ρυθμός αυτού του ταξιδιού στην ΕΕ έχει απογοητεύσει πολλούς, τόσο στην περιοχή όσο και στην ΕΕ», σημείωσε ο Σαρλ Μισέλ, λέγοντας ότι συμφωνεί με το Γερμανό καγκελάριο, Σολτς, ότι «η Ευρώπη πρέπει να τηρήσει τις υποσχέσεις της».
Ο Σαρλ Μισέλ υπενθύμισε ότι για να ανοίξει ο δρόμος των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων προς την ΕΕ χρειάζονται μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου (συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των δικαιωμάτων των μειονοτήτων), στον τομέα της δικαιοσύνης, στην πάταξη της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος, στην οικονομία, αλλά και επίλυση των διμερών συγκρούσεων του παρελθόντος. Αναγνώρισε, επίσης, ότι τα υποψήφια κράτη μέλη βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια προσχώρησης προς την ΕΕ, τονίζοντας ότι: «Ένας τρόπος θα μπορούσε να είναι η προσθήκη μιας λεγόμενης “ρήτρας εμπιστοσύνης” στις συνθήκες προσχώρησης για να διασφαλιστεί ότι οι χώρες που μόλις προσχώρησαν δεν μπορούν να εμποδίσουν τα μελλοντικά κράτη μέλη».
Οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν το θέμα της διεύρυνσης στις επόμενες συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ο Σαρλ Μισέλ ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει την επόμενη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στις 14-15 Δεκεμβρίου, μαζί με τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενώ το θέμα της διεύρυνσης θα συζητηθεί και στην Σύνοδο για την «Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα» στις 5 Οκτωβρίου στη Μάλαγα της Ισπανίας.
«Η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για τη διεύρυνση», τόνισε επίσης ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, λέγοντας ότι συμφωνεί με τον Πρόεδρο Μακρόν, ότι το να μην κάνουμε μεταρρυθμίσεις από την πλευρά μας πριν από την επόμενη διεύρυνση θα ήταν μεγάλο λάθος. «Ας είμαστε ειλικρινείς, μερικές φορές χρησιμοποιήσαμε την έλλειψη προόδου των μελλοντικών κρατών μελών για να αποφύγουμε να αντιμετωπίσουμε τη δική μας ετοιμότητα. Πρέπει τώρα να εξετάσουμε σοβαρά την ικανότητα της ΕΕ να απορροφά νέα μέλη», πρόσθεσε.
Συνεχίζοντας, ο Σαρλ Μισέλ αναγνώρισε ότι: «Η ένταξη νέων μελών στην ΕΕ δεν θα είναι εύκολη. Θα επηρεάσει τις πολιτικές μας, τα προγράμματά μας και τους προϋπολογισμούς μας. Θα απαιτηθούν πολιτικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικό θάρρος». Πρόσθεσε, επίσης, ότι θα χρειαστούν σημαντικά κεφάλαια για να βοηθηθούν τα νέα κράτη μέλη να καλύψουν τη διαφορά σε επίπεδο ανάπτυξης και ευημερίας, σημειώνοντας ότι «το ΑΕΠ των μελλοντικών κρατών μελών είναι περίπου το 50-70% της μικρότερης οικονομίας της ΕΕ» και αυτό σημαίνει ότι τα νέα μέλη θα είναι καθαροί αποδέκτες του προϋπολογισμού της ΕΕ, ενώ αρκετοί τρέχοντες καθαροί αποδέκτες θα γίνουν καθαροί συνεισφέροντες. «Πρέπει λοιπόν να δούμε πώς θα διαχειριστούμε αυτήν την περίπλοκη μετάβαση», πρόσθεσε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Τέλος, ο Σαρλ Μισέλ εξέφρασε την προσωπική του πεποίθηση ότι η καρδιά της διεύρυνσης δεν αφορά διαδικασίες, αξιολογήσεις, ελέγχους, διαπραγματεύσεις και συνθήκες.
