Ρεκόρ αγωγών Slapp για το 2022 στην Ευρώπη

Περίπου 161 καταχρηστικές αγωγές κατατέθηκαν σε ευρωπαϊκές χώρες το 2022, ο υψηλότερος αριθμός που καταγράφηκε σε ένα μόνο έτος σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη από τον Συνασπισμό κατά των SLAPPs στην Ευρώπη (CASE).

Μια στρατηγική αγωγή κατά της δημόσιας συμμετοχής (SLAPP) είναι μια υπόθεση που κινείται από έναν ισχυρό παράγοντα εναντίον ενός δημοσιογράφου, μιας ομάδας μέσων ενημέρωσης, ενός επόπτη δικαιωμάτων ή ενός ατόμου για να εξαντλήσει τον χρόνο και τους πόρους των κατηγορουμένων, να φιμώσει το έργο τους και να αποφύγει τον δημόσιο έλεγχο.

Η έκθεση που εκπονήθηκε από την CASE, έναν συνασπισμό ΜΚΟ και νομικών εμπειρογνωμόνων, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Daphne Caruana Galizia, ενημερώνει την προηγούμενη έρευνα των οργανισμών που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2022. Τότε είχε εντόπισε συνολικά 570 SLAPPs στην Ευρώπη από το 2010.

Τα ευρήματα της τρέχουσας έκθεσης της CASE υπογραμμίζουν τη σημασία και τον επείγοντα χαρακτήρα των μέτρων προστασίας κατά του SLAPP. Η έκθεση πρόσθεσε άλλες 250 αγωγές, εκ των οποίων οι 161 υποβλήθηκαν το 2022, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό αγωγών στη βάση δεδομένων του CASE σε 820. Αυτό σημαίνει ότι το 2022 καταγράφηκε ο μεγαλύτερος αριθμός αγωγών στην Ευρώπη μιας και το 2021 έφταναν τις 135.

Πολλές πληροφορίες σχετικά με αγωγές δεν είναι δημόσια προσβάσιμες και τα θύματα επιλέγουν να μην αναφέρουν τις εμπειρίες τους επειδή φοβούνται περαιτέρω αντίποινα.

Σύμφωνα με τα ευρήματα η συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων αφορά μεμονωμένα άτομα σε αντίθεση με οργανισμούς. Οι μεμονωμένοι δημοσιογράφοι παραμένουν οι πιο πιθανοί στόχοι των SLAPPs (30%) και ακολουθούν τα μέσα ενημέρωσης (25%), οι συντάκτες (12%), οι ακτιβιστές (10%) και οι ΜΚΟ (5%).

Η δυσφήμιση παραμένει η κυρίαρχη νομική βάση, καθώς αντιπροσωπεύει 590 από τις 820 υποθέσεις (72%). Τα θέματα που απασχολούν τις καταχρηστικές αγωγές είναι η διαφθορά, η κυβέρνηση, οι επιχειρήσεις και τα περιβαλλοντικά ζητήματα.

Η έκθεση πρόσθεσε έξι ακόμη ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες έχουν υποβληθεί αγωγές – Γεωργία, Βόρεια Μακεδονία, Ελλάδα, Κύπρος, Μολδαβία, Τσεχία και Σουηδία – αυξάνοντας τις χώρες σε 35 χώρες.

Μία στις 10 από τις αγωγές που εντοπίστηκαν μεταξύ 2010 και 2022 ήταν «διασυνοριακές», δηλαδή ο ενάγων και ο εναγόμενος κατοικούν σε διαφορετικές χώρες.

Τα κράτη μέλη πίεσαν για έναν πιο συντηρητικό ορισμό, ενώ η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο υποστήριξαν μια ευρύτερη κατανόηση του τι συνιστά διασυνοριακό.

Ο εισηγητής για το σχέδιο κειμένου του Κοινοβουλίου, ευρωβουλευτής Τίμο Βέλκεν έχει δηλώσει: «ο στόχος των διαπραγματεύσεων είναι να έχουμε ένα καλό πεδίο εφαρμογής, δηλαδή να ορίσουμε εύλογα τη διασυνοριακή αναφορά και να μπορούμε πραγματικά να προσφέρουμε υποστήριξη στα θύματα και να έχουμε πολιτική δέσμευση για εφαρμογή των κανόνων που ισχύουν για τις υποθέσεις της ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο».

Πηγή: Euractiv