Νέα αρχή με λαμπρή γιορτή

Επιβλητικό και λιτό, λειτουργικό και υπερσύγχρονο, αρχιτεκτονικό μνημείο και σύγχρονο μουσείο. Χώρος μνήμης στον καρπό της ελιάς και στον μόχθο των ανθρώπων που εργάζονταν από τις αρχές του 20ού αιώνα για να παράγουν το υψηλής ποιότητας λάδι της Λέσβου που εξαγόταν σε όλο τον κόσμο. Κιβωτός σύγχρονου πολιτισμού με μια αίθουσα αφιερωμένη στον Οδυσσέα Ελύτη, μια δεύτερη που λειτουργεί ως μικρή πινακοθήκη με έργα των Ψυχοπαίδη, Τέτση, Φασιανού, Μιγάδη, Σόρογκα και άλλων σύγχρονων ζωγράφων εμπνευσμένα από την ελιά. Μια μικρή αλλά σημαντική προθήκη αφιερωμένη στον Νίκο Κούνδουρο με επιστολές, προσωπικά αντικείμενα, σκίτσα, τη φωτογραφική μηχανή του και το «αιώνιο» γιλέκο του σκηνοθέτη που δεν αποχωριζόταν σχεδόν ποτέ. Ενας εντυπωσιακός χώρος από πέτρα και ξύλο, μέσα στον οικιστικό ιστό του Παπάδου, ανάμεσα σε ελιές και κυπαρίσσια.

Είναι το Μουσείο Ελαιοτριβείο (Βρανά) της Πολιτιστικής «Εταιρείας Αρχιπέλαγος» που λειτουργεί στον Παπάδο της Λέσβου. Ανακαινίστηκε ριζικά και «ξεκινάει μια νέα ζωή» όπως είπε ο πρόεδρος της Πολιτιστικής «Εταιρείας Αρχιπέλαγος» και ψυχή του εγχειρήματος, ο αρχιτέκτονας και πρώην υπουργός Νίκος Σηφουνάκης.

Αεικίνητος, χαρούμενος και εμφανώς, πολλές φορές, συγκινημένος, το περασμένο Σάββατο υποδέχθηκε μαζί με τους συνεργάτες του -πλαισιωμένος από την οικογένειά του, τη γυναίκα του Μάρη και τις δύο κόρες τους- τους πρώτους επισκέπτες της καινούργιας φάσης του μουσείου. Τα τελευταία δύο χρόνια παρέμενε κλειστό καθώς πραγματοποιήθηκε η ριζική, υποδειγματική ανακαίνιση σε όλους τους χώρους, δίνοντας νέο εκτόπισμα στο κτίριο-μνημείο του 1887, μοναδικό δείγμα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής του νησιού το οποίο έτσι διασώθηκε και παράλληλα διαθέτει μεγάλο πλούτο εκθεμάτων. «…Το 2018 ζητήσαμε την ένταξη του έργου το πρόγραμμα Leader της Περιφέρειας Β. Αιγαίου, έχοντας ολοκληρώσει τις μελέτες, τους προϋπολογισμούς και τα τεύχη δημοπράτησης… Το έργο ολοκληρώθηκε πριν από έναν μήνα» είπε ο Νίκος Σηφουνάκης κατά τη διάρκεια της λιτής τελετής και αναφέρθηκε στο έργο ανακαίνισης όλων των κεραμοσκεπών, των κουφωμάτων, των δαπέδων, της νέας ηχητικής εγκατάστασης, της πυρασφάλειας και της νέας παρουσίασης των εκθεμάτων του.

«Τούτο το μουσείο είναι το μόνο που ο επισκέπτης μπορεί να δει, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, ανά πάσα στιγμή να λειτουργεί όπως τον περασμένο αιώνα. Είχα την πρωτοβουλία από τότε που ανέλαβα πολιτικές ευθύνες σ’ αυτόν τον τόπο να λειτουργήσουν σημαντικά μουσεία στη Λέσβο. Χρηματοδοτήθηκαν και χρηματοδοτούνται από το κράτος και το ένα από τραπεζικό ίδρυμα. Τούτο εδώ το μουσείο το αγόρασε, εκπόνησε τις μελέτες, εκτέλεσε το έργο και το λειτουργεί ο ιδιωτικός φορέας, η “Εταιρεία Αρχιπέλαγος”. Επί 14 χρόνια, από την έναρξη της οικονομικής κρίσης, του μεταναστευτικού που έπληξε τη Λέσβο όσο κανέναν άλλο τόπο, την πανδημία που ακολούθησε, μετά βίας τα έσοδά του καλύπτουν το 50% του τιμολογίου της ΔΕΗ. Κανένα μουσείο στην Ελλάδα δεν είναι κερδοφόρο εκτός από το Μουσείο Ακρόπολης που διευθύνει ο Νίκος Σταμπολίδης. Το υπουργείο Πολιτισμού, μετά από δέσμευση της υπουργού Πολιτισμού στη Βουλή, καλύπτει ένα μικρό μέρος των αναγκών του. Ελπίζουμε να το συνεχίσει», είπε και αφιέρωσε τη βραδιά στους ιδρυτές της «Εταιρείας Αρχιπέλαγος», «οι οποίοι εργάστηκαν με ζήλο για το μνημείο, και πρώτα πρώτα στον επί 20 χρόνια πρόεδρο του φορέα, Νίκο Κούνδουρο» και επίσης στους καθηγητές Αγγελο Δεληβορριά, και Νίκο Μάργαρη, στην ιστορικό Ρούρα Σιφναίου και στον επί 26 χρόνια αντιπρόεδρο του φορέα, Λευτέρη Παπαδόπουλο.

Η βραδιά ήταν πανηγυρική και δοξαστική. Τιμήθηκαν όλοι οι συντελεστές που εργάστηκαν για την ανακαίνιση και κορυφώθηκε με τη συναυλία του Γιώργου Νταλάρα. Ο καλλιτέχνης συμμετείχε αφιλοκερδώς και μαζί με τους μουσικούς του σκόρπισαν συγκίνηση και ευδαιμονία. Τραγούδησε σχεδόν δύο ώρες στο κοινό των 1.500 θεατών (είχαν εξασφαλίσει δελτία προτεραιότητας ελεύθερης εισόδου) και ανέβασε στη σκηνή και τον Νίκο Σηφουνάκη, ο οποίος αποκάλυψε και το ταλέντο του στο τραγούδι.

«Απόψε η χαρά και η συγκίνηση ξεπερνούν όλα τα άλλα συναισθήματα κι ας είναι κι αυτά πολλά» είπε στην αρχή της συναυλίας ο Γιώργος Νταλάρας και έκανε ειδική αναφορά στον στενό του φίλο, Νίκο Σηφουνάκη. «Είναι η επιτομή του δημιουργικού ανθρώπου, της αξιοπρέπειας και της αξιοσύνης» είπε και θύμισε τη σπουδαία προσφορά του στη Λέσβο, στον τόπο που διάλεξε ο ίδιος για πατρίδα του. Μεταξύ άλλων παρευρέθησαν βουλευτές του νομού, ο πρώην υπουργός Κ. Λαλιώτης, ο αντιπρόεδρος της Βουλής Γ. Καλαντζής, ο περιφερειάρχης Κ. Μουτζούρης, ο καθηγητής-ακαδημαϊκός Μ. Κορρές, ο καθηγητής και διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης Ν. Σταμπολίδης, ο έφορος Αρχαιοτήτων Λέσβου Π. Τριανταφυλλίδης, ο σπουδαίος αγγειοπλάστης Γ. Χατζηγιάννης, κ.ά.

● Χορηγοί της εκδήλωσης και διαχρονικά υποστηρικτές του μουσείου είναι η Aegean, η εταιρεία Isigonis Group, η Goldair και η Grecotel.