Με συντριπτική πλειοψηφία την περασμένη εβδομάδα η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε σειρά προτάσεων για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας φοροδιαφυγής, με έναυσμα τα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν από τα «Pandora papers» και άλλες παρόμοιες μαζικές διαρροές δεδομένων για τεχνικές φοροδιαφυγής (Panama Papers, Paradise Papers κ.ά.).
Η έκθεση που εγκρίθηκε την περασμένη Πέμπτη με 465 ψήφους υπέρ, 5 ψήφους κατά και 36 αποχές συντάχθηκε από τον Niels Fuglsang (Σοσιαλιστές, Δανία) και μεταξύ άλλων ζητεί την προστασία των δημοσιογράφων και των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, τη μείωση των συγκρούσεων συμφερόντων στους εμπλεκόμενους στη διαχείριση της φορολογητέας ύλης μεγάλων ομίλων και ιδιαίτερα πολυεθνικών, τον καλύτερο έλεγχο των μεσαζόντων, τη βελτίωση της υποβολής εκθέσεων και της ανταλλαγής πληροφοριών, ιδίως όσον αφορά τους πραγματικούς δικαιούχους, την καλύτερη αντιμετώπιση πρακτικών που μπορούν να βλάψουν την είσπραξη φόρων, όπως η χρήση κρυπτοστοιχείων, χρυσών διαβατηρίων, εικονικών εταιρειών ή συναλλαγών σε ακίνητα.
Η έκθεση θέτει στο στόχαστρο φορολογικά καθεστώτα που έχουν σχεδιαστεί για την προσέλκυση αλλοδαπών υπηκόων και των «ψηφιακών νομάδων», ζητώντας την αξιολόγησή τους. Ζητεί, επίσης, να εξεταστεί μια ευρωπαϊκή εκδοχή του συστήματος του Ηνωμένου Βασιλείου για τη διερεύνηση του λεγόμενου «ανεξήγητου πλούτου».
Η ολομέλεια του ΕΚ επικρίνει εκ νέου το σύστημα που εφαρμόζεται για την κατάρτιση της «μαύρης» λίστας φορολογικών παραδείσων της Ε.Ε., που εξαιρεί σκανδαλωδώς περιπτώσεις όπως το Ντελάγουερ των ΗΠΑ αλλά και τα ειδικά φορολογικά καθεστώτα Ιρλανδίας ή Λουξεμβούργου και αναλύει λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να μεταρρυθμιστεί. Ειδικότερα, οι ευρωβουλευτές καλούν το Συμβούλιο να επεκτείνει την εντολή της Ομάδας «Κώδικας δεοντολογίας» (Φορολογία των επιχειρήσεων), ώστε να συμπεριλάβει τα προτιμησιακά καθεστώτα φορολογίας εισοδήματος και κεφαλαίου φυσικών προσώπων. Η έκθεση καλεί επίσης το Συμβούλιο να επανεκτιμήσει τη θέση των ΗΠΑ στο πλαίσιο του καταλόγου της Ε.Ε., υποστηρίζοντας ότι παρουσιάζουν ελλείψεις, ιδίως όσον αφορά τα κριτήρια φορολογικής διαφάνειας. Υπολογίζεται ότι κεφάλαια τουλάχιστον 2,3 τρισ. κεφαλαίων της Ε.Ε. καταλήγουν σε φορολογικούς παραδείσους.
Η έκθεση ζητά από την Κομισιόν να δημοσιεύσει κατάλογο των περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευθεί ή κατασχεθεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και να παράσχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο που έχουν σημειώσει τα κράτη-μέλη όσον αφορά την κατάργηση ή την ανάκληση της ιθαγένειας ή των αδειών διαμονής ατόμων της Ρωσίας ή της Λευκορωσίας που έχουν αποκτήσει το καθεστώς τους μέσω επενδύσεων.
Ο εισηγητής της έκθεσης Niels Fuglsang δήλωσε: «Κάποιοι στην κορυφή αρνούνται να παίξουν σύμφωνα με τους κανόνες. Το σύστημα που έχουμε είναι εντελώς “στημένο”. Εχουμε άλλους κανόνες για το 99% των ανθρώπων και άλλους για το 1%. Αυτό πρέπει να αλλάξει! Μέσω της έκθεσής μας προτείνουμε αλλαγές για να διορθώσουμε την κατάσταση. Συγκεκριμένα, πρέπει να συζητήσουμε έναν ελάχιστο φόρο για τα κεφαλαιακά κέρδη, μια ρύθμιση σχετικά με τη σύγκρουση συμφερόντων στο πλαίσιο του ελέγχου και την παροχή συστάσεων στους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, καθώς και κανόνες για την πρόληψη της κατάχρησης εικονικών εταιρειών».
Υπενθυμίζεται ότι, τον Οκτώβριο του 2021, η Διεθνής Κοινοπραξία Ερευνητών Δημοσιογράφων διέρρευσε δεδομένα μαζικά, ρίχνοντας φως στον ρόλο των φορολογικών παραδείσων, των μεσαζόντων και της χρήσης εικονικών εταιρειών από ιδιώτες για την αποφυγή φόρων. Η Υποεπιτροπή Φορολογικών Θεμάτων του Ευρωκοινοβουλίου οργάνωσε σειρά ακροάσεων για την αντιμετώπιση των φαινομένων αυτών. Μεταξύ των ακροάσεων ήταν η δημόσια ακρόαση με θέμα τη φοροαποφυγή και τη φοροδιαφυγή στα «Pandora Papers», τον Νοέμβριο του 2021, ακρόαση σχετικά με τις δικαιοδοσίες που εμφανίστηκαν στα «Pandora Papers» τον Μάρτιο του 2022 και ακρόαση σχετικά με τη ρύθμιση των μεσαζόντων, τον Απρίλιο του 2022. Σε συνέχεια, αντιπροσωπείες ευρωβουλευτών σε ευρωπαϊκές χώρες συνέβαλαν επίσης στα πορίσματα και τις συστάσεις που εγκρίθηκαν την περασμένη Πέμπτη.
Και οι υπουργοί σε δοκιμασία για τον «νόμο αποκατάστασης της φύσης»
Ο αμφιλεγόμενος νόμος για την αποκατάσταση της φύσης, που ήδη έχει διχάσει τους ευρωβουλευτές και την Επιτροπή Περιβάλλοντος (ENVI), έρχεται αύριο, 20 Ιουνίου, στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος της Ε.Ε. Η πρόταση κανονισμού, που μεταξύ άλλων προβλέπει περιορισμούς στη χρήση καλλιεργητικών και κτηνοτροφικών γαιών στο όνομα της αποκατάστασης της φύσης και έχει προκαλέσει αντιδράσεις αγροτικών ενώσεων στην Ολλανδία, τη Γερμανία και αλλού, έχει οδηγήσει και στην απρόσμενη αντίδραση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος υπό την ηγεσία του Μάνφρεντ Βέμπερ (βλέπε «Εφ.Συν.» 14/6), με αποτέλεσμα στην επίμαχη πρώτη ψηφοφορία μεταξύ των ευρωβουλευτών μελών της Επιτροπής να καταγραφεί ισοψηφία, που σημαίνει επανάληψη της συζήτησης και της ψηφοφορίας.
Είναι ένα ερώτημα αν το ίδιο διχαστικό κλίμα θα καταγραφεί και μεταξύ των 27 αρμόδιων υπουργών της στην αυριανή συνεδρίαση. Τα δεδομένα συνηγορούν για αντιθέσεις. Η πρόταση διακηρύσσει ότι αποσκοπεί στην αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, των οικοτόπων και των ειδών στις χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές της Ε.Ε. Ζητεί από τα κράτη-μέλη να θεσπίσουν μέτρα αποκατάστασης που να καλύπτουν τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της Ε.Ε. έως το 2030 και, τελικά, όλα τα οικοσυστήματα που χρήζουν αποκατάστασης έως το 2050. Η γενική προσέγγιση των υπουργών θα χρησιμεύσει ως εντολή για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την τελική μορφή της νομοθεσίας. Υπό την προϋπόθεση βεβαίως και το Ε.Κ. θα καταλήξει σε μια συναινετική στάση.
Οι υπουργοί Περιβάλλοντος θα εξετάσουν επίσης:
● την πρόταση κανονισμού σχετικά με τα πρότυπα εκπομπών CO2 για νέα βαρέα οχήματα
● την πρόταση οδηγίας για την ποιότητα του αέρα, με θέσπιση προτύπων που ευθυγραμμίζονται καλύτερα με τις κατευθυντήριες γραμμές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
? Κάθε Δευτέρα η «Eφ.Συν.» ενημερώνει τους αναγνώστες της μέσα από αυτήν τη σελίδα για ειδήσεις που «γεννιούνται» στα όργανα της θεσμικής Ευρώπης και δεν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας
