Την ανάπτυξη λύσεων για την ανάσχεση της σημειακής ρύπανσης με γεωργικά φάρμακα και την εγκατάσταση των πρώτων πιλοτικών συστημάτων βιοκλινών στη χώρα μας ανέλαβαν το Εργαστήριο Βιοτεχνολογίας Φυτών και Περιβάλλοντος του Τμήματος Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας σε συνεργασία με το Εργαστήριο Γεωργικής Φαρμακολογίας και Οικοτοξικολογίας του Τμήματος Αγροτικής Ανάπτυξης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, τον Εθνικό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας, το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και τους συνεταιρισμούς καπνοπαραγωγών (ΣΕΚΕ) και βιομηχανικής τομάτας (ΘΕΣΤΟ) με έδρα την Ξάνθη και τη Λάρισα, αντίστοιχα.
Οπως εξηγεί ο υπεύθυνος του προγράμματος και επικεφαλής του Εργαστηρίου Βιοτεχνολογίας Φυτών και Περιβάλλοντος του Τμήματος Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Δημήτρης Καρπούζας, «πρόκειται για μια καινοτόμα ιδέα που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στη Σουηδία και βρίσκει τώρα πρόσφορο έδαφος και στην Ελλάδα. Οι βιοκλίνες (biobeds) είναι βιολογικά συστήματα στα οποία μπορούν να διοχετεύονται τα υγρά απόβλητα της γεωργικής εκμετάλλευσης και να αποδομούνται με βιολογικό τρόπο. Εγκαθίστανται σε χώρους όπου συνήθως γίνονται οι εργασίες του ψεκαστήρα και αποτελούν τον χώρο υποδοχής του περιεχομένου ή του υπόλοιπου των ψεκαστικών και των κατάλοιπων της πλύσης τους (πλύσιμο, γέμισμα, άδειασμα των ψεκαστικών). Στην πράξη αποτελούν ορύγματα (λάκκους) βάθους 1 μ. και επιφάνειας που κυμαίνεται από 20 ώς 40 μ., ανάλογα με τον όγκο των ψεκασμών κάθε γεωργικής εκμετάλλευσης, τα οποία γεμίζονται με ένα βιοοργανικό υλικό. Αυτό το βιοοργανικό υπόστρωμα αποτελείται από άχυρο, έδαφος και κομπόστ από μανιταροκαλλιέργειες του εδώδιμου μύκητα Pleurotus ostreatus, ο οποίος είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς αποδομητές ρύπων. Στο βιοοργανικό αυτό υπόστρωμα βρίσκεται το “κλειδί” της επιτυχίας των βιοκλινών, γιατί μέσα εκεί ευνοείται η ανάπτυξη μικροοργανισμών για την ταχύτατη βιοαποδόμηση των γεωργικών φαρμάκων».
Το 60-70% της περιβαλλοντικής ρύπανσης με γεωργικά φάρμακα οφείλεται στην υιοθέτηση ανορθολογικών πρακτικών κατά την προετοιμασία, άδειασμα ή πλύσιμο του ψεκαστικού μηχανήματος και όχι στη χρήση και εφαρμογή των φυτοπροστατευτικών προϊόντων στους αγρούς. Αυτές οι πηγές ρύπανσης ονομάζονται σημειακές.
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης θα παρακολουθήσουν τη λειτουργία των δύο πιλοτικών βιοκλινών στις εγκαταστάσεις της ΣΕΚΕ στην Ξάνθη και της ΘΕΣΤΟ στη Λάρισα, οι οποίες θα χρησιμοποιούνται από παραγωγούς των δύο συνεταιριστικών οργανώσεων για όλες τις προετοιμασίες ψεκασμού.
Το έργο ΒΙΟΚΛΙΝΕΣ συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ενωση στο πλαίσιο του Υπομέτρου 16.1 – 16.5 του Μέτρου 16 «Συνεργασία». Οι συνεργαζόμενοι φορείς πραγματοποίησαν την πρώτη τους συνάντηση στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στη Λάρισα, την Παρασκευή 16 Ιουνίου.
«Στη Σουηδία και σε άλλες σκανδιναβικές χώρες, αλλά και στη Γαλλία και στη Μ. Βρετανία λειτουργούν περισσότερες από 4.000 βιοκλίνες. Η δυναμική τους ποικίλλει ανάλογα με τον όγκο και το κλίμα της περιοχής. Λόγω κλίματος στην Ελλάδα το νερό εξατμίζεται πιο εύκολα. Μπορούμε να λειτουργούμε τις βιοκλίνες και σε άλλες περιόδους πέρα από το καλοκαίρι», λέει ο Δημήτρης Καρπούζας.
Ανοιχτό είναι και το ενδεχόμενο μελλοντικά να θεσπιστεί ένα είδος «πράσινου πιστοποιητικού» για τα αγροτικά προϊόντα που παράγονται χρησιμοποιώντας και τη συγκεκριμένη μέθοδο.
