Η τοπική δημοσιογραφία επιτελεί, συνήθως, ένα εξαιρετικό έργο, αφού ενημερώνει τους κατοίκους μιας συγκεκριμένης περιοχής για τα υφιστάμενα προβλήματα, τις πολιτικές εξελίξεις, τις δραστηριότητες των ντόπιων αξιωματούχων, τα κοντινά πολιτιστικά και αθλητικά δρώμενα, τις διαθέσιμες ευκαιρίες εργασίας, τις εκδηλώσεις ή τις προσφορές των επαρχιακών επιχειρήσεων και τα επερχόμενα καιρικά φαινόμενα.
Υπάρχουν, ωστόσο, αρκετοί εκδότες που αδιαφορούν επιδεικτικά για τη σημασία της τοπικής δημοσιογραφίας και της δημοσιογραφικής δεοντολογίας, καθώς δεν έχουν το απαραίτητο εκπαιδευτικό, επιστημονικό ή θεωρητικό υπόβαθρο, ώστε να λειτουργήσουν ως οφείλουν. Πολλοί εξ αυτών ασχολήθηκαν με τον συγκεκριμένο τομέα, μολονότι σπούδασαν εντελώς άσχετα αντικείμενα, επειδή κληρονόμησαν τις επιχειρήσεις και τις κοινωνικές διασυνδέσεις των γονέων τους.
Οι εκδότες αυτοί μπορούν να χωριστούν σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες:
α. σε εκείνους που αφήνουν τα κείμενα στους τοπικούς δημοσιογράφους
β. σε εκείνους που γράφουν ωραία άρθρα ή editorials, προκειμένου να επιδοκιμάσουν ή να αποδοκιμάσουν φαινόμενα ή καταστάσεις
γ. σε εκείνους που συντάσσουν ανερμάτιστα γραπτά, παρότι βαυκαλίζονται ότι είναι εξαιρετικοί και δημιουργικοί γραφιάδες.
Πολλοί τοπικοί εκδότες περιφρονούν την αντικειμενική δημοσιογραφία, καθώς ασκούν μια κεκαλυμμένη ή απροκάλυπτη προπαγάνδα που απασχολεί πολύ τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ. Ορισμένοι προσπαθούν να καλύψουν την πολιτική γραμμή των οικογενειακών εντύπων, αφού επιχειρούν να εμφανίσουν ένα ουδέτερο προσωπείο. Κάποιοι άλλοι συναγελάζονται, εντούτοις, με τους αξιωματούχους και τους βουλευτές της περιοχής αδιαφορώντας για τις απόψεις των πολιτών, την ηθική και την επαγγελματική δεοντολογία του «λειτουργήματος» που διακονούν.
Αρκετοί φαντάζονται εαυτόν ως έναν μικρό Λαμπράκη που μπορεί να καθορίσει τις πολιτικές εξελίξεις, να ανεβάσει ή να κατεβάσει τους δημοτικούς συμβούλους, τους δημάρχους και τους βουλευτές της περιοχής. Υπάρχουν, εντούτοις, κάποιοι που προχωρούν πολύ περισσότερο, αφού εκβιάζουν ή απειλούν τους τοπικούς αξιωματούχους, προκειμένου να αποσπάσουν προσωπικά, επαγγελματικά ή οικονομικά οφέλη.
Πολλοί τοπικοί εκδότες καταπατούν, ωστόσο, την προσωπική πολιτική ιδεολογία, για να κερδίσουν χρήματα. Στις προεκλογικές περιόδους τυπώνουν, για παράδειγμα, αφίσες, φυλλάδια και ενημερωτικό υλικό που δεν συμβαδίζει με τη γραμμή του εντύπου. Αρκετά συχνά συνεργάζονται, δε, με τους αξιωματούχους που κατέκριναν προκειμένου να εκδώσουν έντυπα και βιβλία που αποφέρουν έκτακτα εισοδήματα.
Η σχέση που έχουν με την κεντρική εκτελεστική εξουσία είναι τουλάχιστον αμφιλεγόμενη, αφού εξαρτάται από τις οικονομικές συναλλαγές. Οταν υπάρχει μία φιλική κυβέρνηση, παρέχουν αφειδώς υποστήριξη, προκειμένου να εισπράξουν αξιοσημείωτα ποσά από την κρατική διαφήμιση. Οταν συμβαίνει το αντίθετο, χαμηλώνουν, συνήθως, τους τόνους και επιδιώκουν να προσεγγίσουν τους αντιπάλους, ώστε «να μη μείνουν απ’ έξω» και να πάρουν ένα κομμάτι από την προσφερόμενη πίτα.
Οι εκδότες αυτοί έχουν μια ιδιαίτερη αίσθηση της αγάπης για τον τόπο, αφού ακολουθούν μια ωφελιμιστική τακτική. Πολλές φορές, καταθέτουν υπερτιμολογημένες προτάσεις σε δημοτικούς ή περιφερειακούς διαγωνισμούς, καθώς θεωρούν ότι πρέπει να λάβουν μια ανάθεση, μόνο και μόνο επειδή δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Οταν, όμως, επιλέγεται κάποιος φθηνότερος ανταγωνιστής από μακρινή περιοχή, διαμαρτύρονται έντονα, επειδή «δεν έμεινε το χρήμα στην πόλη».
Πολλοί τοπικοί εκδότες πιέζουν αθέμιτα τις επιχειρήσεις και τις Αρχές της περιοχής, προκειμένου να αποκομίσουν διαφημιστικά κέρδη που θα στηρίξουν τη συνέχεια των εντύπων. Παρ’ όλα αυτά, χρησιμοποιούν διάφορες δικαιολογίες για να αποφύγουν τις οικονομικές υποχρεώσεις προς τους δημοσιογράφους, τους συνεργάτες και τους προμηθευτές των οικογενειακών επιχειρήσεων.
Οι ενεργοί πολίτες οφείλουν να στηρίξουν την τοπική δημοσιογραφία, να ενεργοποιήσουν νέες συνδρομές και να μην κάνουν αφορισμούς, επειδή υπάρχουν κάποια «σάπια μήλα». Πρέπει να στιγματίσουν, ωστόσο, τις συγκεκριμένες συμπεριφορές, διότι προσβάλλουν τον τόπο, την πόλη, την περιφέρεια, τους πολίτες και τους αξιωματούχους της επαρχιακής Ελλάδας.
* Δρ Ιστορίας του Τύπου και μεταδιδακτορικός ερευνητής Marie Curie στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης
