Αποκλιμάκωση της ανασφάλιστης εργασίας στον τουρισμό

Η επαναφορά του τουρισμού στην κανονικότητα το 2022 και η αύξηση του εισερχόμενου τουρισμού κατά 89% σε σχέση με το πανδημικό 2021 δεν αποτυπώθηκε στην απασχόληση, με τις ελλείψεις σε προσωπικό να παραμένουν ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα και φέτος.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο στον κλάδο των ξενοδοχείων οι κενές θέσεις το 2022 έφτασαν τις 60.000 και φέτος είναι πολύ περισσότερες.

Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) πάνω από το 10% των εργαζομένων απασχολείται τους καλοκαιρινούς μήνες στον κλάδο των καταλυμάτων και της εστίασης και το 2022 ξεπέρασαν τους 376.000 εργαζόμενους, που αντιστοιχούν στο 9,1% της συνολικής απασχόλησης.

Ειδικότερα, καταλύματα και εστίαση στο 3ο τρίμηνο του 2022 κατέγραψαν οριακή μείωση της απασχόλησης σε σύγκριση με το 2021 (-0,01%). Αντίθετα, οι «λοιποί κλάδοι» κατέγραψαν αύξηση (+2,7%, από 3,7 εκατ. το 2021 σε 3,8 εκατ. το 2022).

Παρ’ όλα αυτά, ο αριθμός των απασχολούμενων το 2022 είναι οριακά χαμηλότερος από τον υψηλότερο αριθμό απασχολούμενων που καταγράφονται το 2021 και +3,7% υψηλότερος από τα προ πανδημίας επίπεδα.

Παράλληλα, οι λοιποί κλάδοι (3,8 εκατ.) σημείωσαν τον υψηλότερο αριθμό απασχολούμενων κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Η απασχόληση στα καταλύματα και στην εστίαση σημειώνει αύξηση την περίοδο 2013-2022, με μέσο ετήσιο ρυθμό +4,2%. Η τάση αυτή ανακόπτεται τα έτη 2020 και 2021, κυρίως λόγω της πανδημίας και των επιπτώσεών της στην τουριστική βιομηχανία (-15,0% η απασχόληση το 2021 σε σύγκριση με το 2019), για να ανακάμψει το 2022 σχεδόν στα επίπεδα του 2019 (-1,4%, από 381,9 χιλ. το 2019 σε 376,7 χιλ. το 2022). Συνολικά, η απασχόληση στα καταλύματα και στην εστίαση αντιπροσωπεύει το 9,9% της πλήρους και το 18,4% της μερικής απασχόλησης στο γ’ τρίμηνο του 2022.

Σύμφωνα εξάλλου με τη μελέτη του INΣΕΤΕ, την περίοδο 2013-2018 παρατηρείται τάση αποκλιμάκωσης της ανασφάλιστης εργασίας, με εξαίρεση το 2014, η οποία όμως ανακόπηκε τα έτη 2019 και 2020, για να συνεχιστεί τα έτη 2021 και 2022.

Συγκεκριμένα: το ποσοστό ανασφάλιστης εργασίας μειώθηκε από 3,3% το 2013 σε 3,0% το 2022 στα καταλύματα, από 7,6% το 2013 σε 4,1% το 2022 στην εστίαση, από 3,3% το 2013 σε 2,4% το 2022 στους λοιπούς κλάδους και από 3,6% το 2013 σε 2,5% το 2022 στο σύνολο της απασχόλησης. Το 2022, οι ανασφάλιστοι στα καταλύματα αντιπροσώπευαν το 2,8% (2,9 χιλ.) του συνόλου, στην εστίαση το 10,9% (11,4 χιλ.) και στους λοιπούς κλάδους το 86,3% (90,3 χιλ.).

Σε ό,τι αφορά το προφίλ των εργαζομένων σε καταλύματα και εστίαση, οι κυριότερες ηλικιακές ομάδες είναι 45-64 (34,8%) και 30-44 ετών (34,4%), αντιπροσωπεύοντας το 69,2% των απασχολούμενων. Από το 2013 έως το 2022 (γ’ τρίμηνο έτους) το ποσοστό των απασχολούμενων αυξάνεται στις ηλικίες 15-24 (από 10,6% σε 14,6%) και 45-64 ετών (από 27,8% σε 34,8%), επιβεβαιώνοντας ότι τα καταλύματα και η εστίαση προσφέρουν ευκαιρίες απασχόλησης σε ομάδες του πληθυσμού που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στην αγορά εργασίας.

● Η πλειονότητα των απασχολούμενων τόσο στα καταλύματα και στην εστίαση όσο και στους λοιπούς κλάδους είναι άνδρες. Παρ’ όλα αυτά, το ποσοστό των γυναικών στα καταλύματα και στην εστίαση (γ’ τρίμηνο 2022: 48,9%) είναι συγκριτικά υψηλότερο των λοιπών κλάδων (γ’ τρίμηνο 2022: 41,4%) λόγω της αναλογικά υψηλότερης αύξησης που σημειώνεται στα καταλύματα και στην εστίαση.