Εντονα χρώματα στους τοίχους, αναπαλαιωμένα έπιπλα, πίνακες μιας άλλης εποχής κάνουν το «Γυναικείον Καφενείον» να θυμίζει μια Αθήνα άλλης εποχής. Η Νάντια Αβιτίδου μας καλωσορίζει στον χώρο που λειτουργεί τους τελευταίους δύο μήνες στην οδό Ξενοφώντος 85 στην Καλλιθέα. Εκεί στεγάζεται και ο Πολιτιστικός και Φιλανθρωπικός Γυναικείος Σύλλογος «Ελπίδα Μάνας», που τα τελευταία τέσσερα χρόνια στηρίζει ενεργά κακοποιημένες γυναίκες και μονογονεϊκές οικογένειες.
Λίγο πιο πέρα, στον αριθμό 92, οι ραπτομηχανές δουλεύουν στο φουλ: στον γυναικείο συνεταιρισμό «Ippoliti» ρούχα ράβονται ή μεταποιούνται και ύστερα πωλούνται σε πολύ χαμηλές τιμές ή χαρίζονται σε όσους έχουν ανάγκη. Εκεί εντάσσονται τα ευπαθή μέλη του συλλόγου που έχουν ανάγκη για εργασία ή εκπαίδευση, ενώ παράλληλα συγκεντρώνονται χρήματα προκειμένου να δημιουργηθεί μια δομή φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών.
Ο Σύλλογος δίνει ζωντάνια σε μια γειτονιά που δεν σφύζει από κίνηση, με πολλά ξενοίκιαστα μαγαζιά τριγύρω. Η Νάντια είναι η ψυχή του εγχειρήματος. «Είμαι ποντιακής καταγωγής, Ελληνες εξ ομογενείας από το Καζακστάν. Ηρθαμε στην Καλλιθέα από όταν ήμουν τεσσάρων ετών. Στην αρχή ήταν δύσκολα, αντιμετωπίσαμε φτώχεια και ρατσισμό, αλλά όλα ξεπεράστηκαν. Στον χώρο που είναι η “Ippoliti” άνοιξα κομμωτήριο, ακόμα το δουλεύω, αλλά μόνο κομμώτρια δεν νιώθω τώρα πια. Αυτό που κράτησα είναι η ανάγκη μου να δημιουργώ και να βοηθάω τις γυναίκες να πατάνε στα πόδια τους. Το πέρασα και εγώ όταν, για ένα διάστημα, ήμασταν εν διαστάσει με τον σύζυγό μου. Τότε ήθελα τα παιδιά μου να νιώθουν ότι έχουν μια μαμά που μπορεί να αντεπεξέλθει σε όλες τις καταστάσεις και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο».
Η ανάγκη της Νάντιας για προσφορά εκδηλώθηκε αρχικά μέσα από τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων στο Δημοτικό όπου φοιτούσαν τα παιδιά της. «Ημουν οκτώ χρόνια πρόεδρος του Συλλόγου. Εκεί είδα τις μεγάλες ανάγκες των παιδιών σε αυτή την ηλικία για φαγητό, ρούχα, παπούτσια, παιχνίδια. Υπήρχαν γονείς που δεν έστελναν τα παιδιά τους στο σχολείο επειδή δεν είχαν να πληρώσουν το κολατσιό τους. Προσπαθούσα να βρίσκω λύσεις για κάθε πρόβλημα. Για παράδειγμα, υπήρχαν μαθητές που δεν μπορούσαν να πάνε σε φροντιστήριο αγγλικών λόγω οικονομικών δυσκολιών. Πήγαινα στα φροντιστήρια, το συζητούσα μαζί τους, έπαιρνα υποτροφίες για κάποια παιδιά και εκπτωτικά κουπόνια 50% για άλλα. Ως αντάλλαγμα έκανα διαφήμιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό κάνω και τώρα. Εχουμε πολλούς υποστηρικτές που έχουν καταστήματα, όπως ο Παναγιώτης που έχει το “Σαντέ” εδώ στην Καλλιθέα με μπουγάτσες, τυρόπιτες κ.λπ. Αν κάποιο παιδάκι δεν έχει τη δυνατότητα, του κάνουμε εμείς το πάρτι του στο “Καφενείο” και ο Παναγιώτης μας προμηθεύει με όλα όσα χρειαζόμαστε».
Το «Γυναικείον Καφενείον» λειτουργεί από τις 9 το πρωί ώς τις 10 το βράδυ για καφέ, χυμό, πιροσκί, πίτες· όλα χειροποίητα. Τα έσοδα πηγαίνουν στον Σύλλογο και διατίθενται σε όσους έχουν ανάγκη. Μέσα στην κουζίνα η Λούση καμαρώνει για όσα έχουν φτιάξει. «Η Νάντια είναι μια μεγάλη αγκαλιά για όλες τις γυναίκες, ανεξαρτήτως τόπου, προέλευσης και καταγωγής. Είναι πάντα ανοιχτή να δεχτεί, να συμβουλεύσει, να τρέξει, να βοηθήσει οποιαδήποτε γυναίκα έχει πρόβλημα. Είμαι πάρα πολύ ευχαριστημένη που είμαι μέλος του Συλλόγου. Με ικανοποιεί που μπορώ να βοηθήσω στο πλάι της Νάντιας όπου και όσο μπορώ, επιτελούμε ένα πολύ σοβαρό έργο βοηθώντας γυναίκες που έχουν παιδιά σε μικρή ηλικία και είναι εντελώς μόνες τους ή φοβούνται να μιλήσουν στους δικούς τους», μας λέει.
Ντροπή και αμηχανία
Εχει δει πολλές τέτοιες περιπτώσεις. «Στην αρχή έρχονται και λένε “πολύ ωραίος ο χώρος, πότε μπορώ να έρθω να πιω έναν καφέ;” Αποφεύγουν να μας κοιτάξουν στα μάτια, είναι αμήχανες. Τους λέμε “να έρθετε όποτε θέλετε”. Την επόμενη φορά, αφού έχει γίνει η πρώτη επαφή με τον χώρο και με εμάς, ανοίγονται. Η πιο δύσκολη στιγμή είναι όταν βλέπω τα σημάδια κακοποίησης στο σώμα τους, τις μελανιές, τα γδαρσίματα. Πρέπει κάθε γυναίκα να συνειδητοποιήσει ότι δεν φταίει αν ο άλλος είναι χειριστικός, βίαιος, τοξικός. Ολες έχουμε τη δύναμη να τα καταφέρουμε. Η κακοποίηση είναι ένα πολύ λεπτό θέμα και το αντιμετωπίζουμε με διακριτικότητα και ενσυναίσθηση. Η μεγάλη μας ικανοποίηση είναι όταν βλέπουμε μια γυναίκα μετά από κάποιους μήνες και λέμε: “Αυτή ήταν που ήρθε τότε; Τώρα γελάει, πατάει στα πόδια της, βρήκε δουλειά, άνθισε. Τα καταφέραμε όλες μαζί και πρώτα εκείνη”».
Ο Σύλλογος ξεκίνησε με 20 μέλη, πλέον αριθμεί περισσότερα από 8.000 σε όλη την Ελλάδα και στηρίζει 125 οικογένειες. «Η ετήσια συνδρομή είναι 20 ευρώ, αλλά δεν μπορούν όλοι να την καλύψουν, ούτε είναι αυτός ο σκοπός μας. Εμείς θέλουμε να καλύπτουμε ανάγκες γυναικών και εκτός Αττικής. Εχουμε ήδη μια πολύ δυνατή ομάδα στη Θεσσαλονίκη και μικρότερες ομάδες σε πολλά μέρη. Πώς λειτουργούμε; Για παράδειγμα, μαθαίνω ότι μια μονογονεϊκή οικογένεια στην Κόρινθο πρέπει να πάει το παιδί της στον παιδίατρο και δεν μπορεί. Ανοίγω τον κατάλογο και παίρνω τηλέφωνα. Λέω ποιοι είμαστε και τι κάνουμε. Αν χρειαστεί, θα πληρώσουμε εμείς από δω. Προσπαθώ να βρίσκω στέγη σε όποιον έχει ανάγκη. Πάλι τηλέφωνα παίρνω. Παρακαλάω να ρίξουν τις τιμές. Πώς να τα βγάλει πέρα μια γυναίκα μόνη της με μισθό 700 ευρώ και δύο παιδιά, χωρίς να παίρνει καν διατροφή; Πώς να δώσει 500 ευρώ ενοίκιο συν φως, νερό, τηλέφωνο, φαγητό;».
Για κάθε μια σε ανάγκη
Η Νάντια σου δίνει την εντύπωση ότι θα κινήσει γη και ουρανό για να βοηθήσει όποιον έχει ανάγκη. «Μας παίρνουν τηλέφωνα με απόκρυψη ή ανώνυμα. Κάποιες γυναίκες φοβούνται να μιλήσουν. Τηλεφώνησε μια κοπέλα από τα Λουτρά Ωραίας Ελένης στην Κόρινθο, την είχε χτυπήσει ο σύντροφός της στο μάτι μπροστά στο παιδί της. Κόντευε να χάσει το μάτι της. Δεν ήξερε πώς να κινηθεί. Την καθοδήγησαν νομικοί με τους οποίους συνεργαζόμαστε, πήραμε και στο Αστυνομικό Τμήμα τηλέφωνο, προσπαθούμε να μην αφήνουμε την κατάσταση ανεξέλεγκτη. Ερχόμαστε σε επικοινωνία με γιατρούς, ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους».
Την ώρα που μιλάμε, το Καφενείο σφύζει από ζωή. Παιδιά χαζεύουν στη δανειστική βιβλιοθήκη, ζευγάρια συζητάνε στους καναπέδες, μια γυναίκα κάθεται μόνη της χωρίς διάθεση για επικοινωνία. «Μας στηρίζει όλη η γειτονιά, όχι μόνο τα μέλη μας. Αυτό που με έχει εκπλήξει περισσότερο είναι ότι έρχονται γυναίκες που παλιά περπάτησαν αυτόν τον δύσκολο δρόμο, έζησαν σε κακοποιητικά περιβάλλοντα, αλλά κατάφεραν να ξεφύγουν και να ορθοποδήσουν. Πλέον είναι ανεξάρτητες και επικοινωνούν μαζί μας θέλοντας να στηρίξουν άλλες γυναίκες. Και είναι αρκετές. Ενώνουμε τις δυνάμεις μας και αυτό μου δίνει ακόμη μεγαλύτερη ώθηση για να συνεχίσουμε».
Ποια είναι εκείνη η περίπτωση που μπορεί η Νάντια να πει ότι αξίζει όλο αυτό που έχει κάνει; «Με πολύ κόπο εντάξαμε μια μαμά, μονογονέα, στην εργασία. Είναι μόλις 25 ετών και μεγάλωσε σε ένα πολύ κακοποιητικό περιβάλλον με αλκοολικούς γονείς. Μπορέσαμε και της βρήκαμε δουλειά σε μια διαφημιστική εταιρεία πια, αλλά δεν έχει ξεπεράσει τα ψυχιατρικά της προβλήματα. Ακόμα με πληγώνει ότι δεν έχει βοηθηθεί στον απόλυτο βαθμό, αλλά θα είμαι πάντα δίπλα της. Και μόνο για την -ας την πούμε- Μαρία, αξίζει το κάθε λεπτό εδώ μέσα».
● ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Σύλλογος «Ελπίδα Μάνας», Ξενοφώντος 85, Καλλιθέα. Τηλ.: 210-9424466. E-mail: [email protected]
