Συνήθως το παρόν διαβάζεται με βάση το πρόσφατο παρελθόν και έτσι συντηρούνται προσδοκίες ότι οι ΗΠΑ θα διαμορφώσουν με την Κίνα την ειρηνική συνύπαρξη που πέτυχαν από τη δεκαετία του ’60 με την ΕΣΣΔ.
Πρόκειται για μια αυθαίρετη υπόθεση εργασίας που αντιμετωπίζει ως παρόμοιες δύο εντελώς διαφορετικές καταστάσεις.
Η ΕΣΣΔ, από το 1945 μέχρι και τη διάλυσή της το 1991, δεν αμφισβήτησε την ηγεμονική πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ αλλά επιδίωκε την αποδοχή της ζώνης επικυριαρχίας στην Ανατολική Ευρώπη που κατοχύρωσε στη Γιάλτα.
Ο σημερινός στρατηγικός ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας είναι μια κλασική περίπτωση αμφισβήτησης της παγκόσμιας ηγεμονίας της απερχόμενης υπερδύναμης από την αναδυόμενη-επερχόμενη διάδοχό της.
Η Κίνα επεκτείνει την επιρροή της στην παγκόσμια σκακιέρα, από την Ευρώπη και την Αφρική μέχρι τη Λατινική Αμερική, ως εμπορικός εταίρος και επενδυτής και τώρα διεκδικεί αντίστοιχο ρόλο σε γεωπολιτικό επίπεδο.
Τι ζητά η Κίνα από τις ΗΠΑ; Πολύ απλά να σεβαστεί τη δυναμική μιας παγκοσμιοποίησης που η ίδια η Ουάσινγκτον επέβαλε και να αφήσει την παγκόσμια ισορροπία να αυτορυθμιστεί.
Η Κίνα θέτει προκλήσεις που ουδέποτε έθεσε η ΕΣΣΔ στις ΗΠΑ, εξ ου και η στρατηγική αμηχανία της Ουάσινγκτον.
Πώς είναι δυνατόν να ανακοπεί η επέκταση της επιρροής της Κίνας από τις ΗΠΑ χωρίς να υπάρξουν σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία;
Δεν κινδυνεύουν οι ΗΠΑ στο όνομα της ανάσχεσης της Κίνας να προβάλουν ως αναθεωρητική δύναμη;
Μπορεί η κυρίαρχη υπερδύναμη να κινείται ως αναθεωρητική;
Αν το παραπάνω ερώτημα ετέθη το 2003 όταν ο Μπους υιός ήθελε να χαράξει νέο χάρτη στη Μέση Ανατολή, σήμερα τίθεται κατά μείζονα λόγο απέναντι στην Κίνα.
Το μόνο πεδίο ισοτιμίας της ΕΣΣΔ με τις ΗΠΑ ήταν οι στρατιωτικές δυνάμεις, συμβατικές και πυρηνικές.
Μια ματιά στην Ιστορία διδάσκει ότι ουδέποτε υπήρξε ομαλή αλλαγή φρουράς από τη μια κυρίαρχη υπερδύναμη στην άλλη.
Εξαίρεση, η μεταπολεμική παρακμή της Βρετανίας σε όφελος των ΗΠΑ που μπορεί να καταγραφεί ως εσωτερική αλλαγή συσχετισμών εντός της «Αγγλόσφαιρας», για να θυμηθούμε τον Ντε Γκολ.
Εξυπακούεται ότι οι ΗΠΑ του Μπάιντεν σήμερα κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν στη λογική της αυτοεκπληρούμενης προφητείας όπου η αρνητική εξέλιξη που επιχειρείται να καθυστερήσει -και πολύ περισσότερο να ματαιωθεί- τελικά επισπεύδεται.
Η Γιάλτα ήταν παραχώρηση των ΗΠΑ στην ΕΣΣΔ εν καιρώ πολέμου και προοριζόταν για την Ευρώπη ένα μοντέλο που δεν μπορεί να οριοθετήσει τις σχέσεις Πεκίνου-Ουάσινγκτον.
