Εικόνες χάους έρχονται από το Χαρτούμ με τη πανίσχυρη παραστρατιωτική ομάδα RSF (Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης) να συγκρούεται με τον στρατό της χώρας και να έχει καταλάβει σημαντικά κυβερνητικά κτίρια.
Οι αιματηρές μάχες είναι το αποκορύφωμα της έντασης που επικρατεί τις τελευταίες ημέρες, ενώ ήδη εκφράζονται φόβοι για γενικευμένη σύγκρουση.
Με βάση τα όσα έχουν γίνει γνωστά οι παραστρατιωτικοί έχουν καταλάβει το προεδρικό μέγαρο, την κατοικία του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, αλλά ελέγχουν και το διεθνές αεροδρόμιο της σουδανικής πρωτεύουσας, ενώ ήδη υπάρχουν αναφορές για άμαχους νεκρούς και τραυματίες. Οι RSF ανακοίνωσαν ότι έχουν τον έλεγχο και άλλων δύο αεροδρομίων στην πόλη Μερόβε στα βόρεια της χώρας, αλλά και του αεροδρομίου της πόλης Ελ Ομπέιντ που βρίσκεται στο Νότιο Σουδάν.
Η παραστρατιωτική ομάδα κατηγορεί τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας ότι πραγματοποιούν πραξικόπημα, με τον επικεφαλής τους να χαρακτηρίζει τον αρχηγό του στρατού ως εγκληματία . Ο Χεμεντί είπε ότι οι στρατιώτες του οδηγήθηκαν στην πολεμική αντιπαράθεση, καθώς οι συγκρούσεις με τον στρατό ξέσπασαν σε όλη τη χώρα, μετά από ημέρες κλιμάκωσης της έντασης.
Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων του Σουδάν δήλωσε ότι ο στρατός θα αντιδράσει σε οποιεσδήποτε «ανεύθυνες» ενέργειες. Ο ταξίαρχος Νάμπιλ Αμπντάλα δήλωσε στη συνέντευξη ότι μερικοί πολιτικοί προσπαθούν να πολιτικοποιήσουν τον στρατό.
Την ίδια στιγμή η πολεμική αεροπορία της χώρας δηλώνει ότι πραγματοποιεί επιχειρήσεις κατά των παραστρατιωτικών την ώρα που οι συγκρούσεις γενικεύονται σε όλη τη χώρα.
Τα πολιτικά κόμματα στο Σουδάν που είχαν υπογράψει μία αρχική συμφωνία για τη διαχείριση της εξουσίας με τον στρατό της χώρας, αλλά και με τις πανίσχυρες παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) κάνουν έκκληση να επιστρέψει η ηρεμία στη χώρα, ενώ ζητούν από διεθνείς και περιφερειακές δυνάμεις να παρέμβουν για τον τερματισμό της αιμαχοτυχίας.
Τι προκάλεσε την ένταση
Η αντιπαλότητα ανάμεσα στους δύο ισχυρότατους στρατηγούς ξεκίνησε από το πραξικόπημα του Οκτωβρίου 2021 και εξερράγη σήμερα με κύριο σημείο σύγκρουσης την πρωτεύουσα.
Η ένταση ανάμεσα στις RSF και τις επίσημες ένοπλες δυνάμεις της χώρας, παρά την… αγαστή συνεργασίας τους στο παρελθόν, ήρθε όταν ο στρατός ανακοίνωσε ότι οι κινήσεις τους τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκαν χωρίς προηγούμενη συνεννόηση και στερούνται νομιμότητας.
Οι παραστρατιωτικοί απάντησαν με ανακοίνωση υποστηρίζοντας ότι ο στρατός έχει προχωρήσει σε βάρβαρες επιθέσεις και ζητούν από την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων να καταδικάσει τα τελευταία γεγονότα.
Η ανησυχία, πάντως, είναι εξαιρετικά μεγάλη για μια τεράστια χώρα που μαστίζεται μονίμως από οικονομική κατάρρευση, ενώ οι εκρήξεις βίας σε διάφορες περιοχές είναι πολύ συχνές.
Το 2021 ο αρχηγός του στρατού Αμπντέλ Φατάχ ΑΛ Μπουρχάνε και ο επικεφαλής των Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκλό (γνωστός ως Χεμέτι) είχαν εμφανιστεί μαζί συμμαχόντας για να καταλάβουν την εξουσία από τις πολιτικές δυνάμεις. Ωστόσο, μετά από εκείνες τις εκρηκτικές ημέρες ο Χεμέρι δεν σταμάτησε να κατακρίνει το πραξικόπημα και να συντάσσεται με τις πολιτικές δυνάμεις στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, φθάνοντας τη σχέση του με τον Μπουρχάνε στα άκρα.
Σήμερα το πρωί οι RSF ανακοίνωσαν ότι ένα μεγάλο τάγμα του στρατού πολιόρκησε το στρατόπεδό τους στην Σόμπα, με τις ένοπλες δυνάμεις να υποστηρίζουν ότι «ο στρατός εκπληρώνει την αποστολή του προστατεύοντας τη χώρα και κατηγορώντας τους παραστρατιωτικούς ότι εκείνοι επιτέθηκαν σε στρατιωτικές βάσεις».
Εδώ και ημέρες κυκλοφορούσαν φήμες ότι επίκειται αντάρτικο και συγκρούσεις ανάμεσα στις ένοπλες ομάδες που ελέγχουν οι δύο στρατηγοί, ενώ ο στρατός ήδη από την περασμένη Πέμπτη έκανε λόγο για επικίνδυνες κινήσεις των παραστρατιωτικών στο Χαρτούμ και σε άλλες πόλεις του Σουδάν.
Το «κλειδί» πίσω από τις τελευταίες εξελίξεις είναι η αμφιλεγόμενη συμφωνία που υπέγραψαν οι πολιτικές δυνάμεις με τους πραξικοπηματίες με στόχο να επιστρέψει, φαινομενικά, η δημοκρατική ομαλότητα στη χώρα. Ανάμεσα στους όρους που έχουν συμφωνηθεί είναι και η ενσωμάτωση των παραστρατιωτικών RSF στον επίσημο στρατό. Εκείνο που παραμένει σημείο τριβής είναι το ποια θα είναι η θέση τους στις νέες ένοπλες δυνάμεις και, φυσικά, ποιος ο ρόλος του πανίσχυρου Χεμέτι στην επόμενη ημέρα.
Οι πρώτες αντιδράσεις εκτός συνόρων
Ο Αμερικανός υπουργός των Εξωτερικών, μιλώντας από το Ανόι, έκανε λόγο για «εύθραυστη» κατάσταση, αφήνοντας ωστόσο να εννοηθεί ότι υπάρχει ακόμη η δυνατότητα μιας συνολικής μετάβασης σε μία κυβέρνηση υπό την ηγεσία των πολιτικών κομμάτων.
Μερικοί παίκτες «είναι ενδεχόμενο να ασκούν πιέσεις κατά της μετάβασης σε μία πολιτική διαδικασία» συμπλήρωσε ο Άντονι Μπλίνκεν.
Σε πιο δραματικούς τόνους η τοποθέτηση του του πρεσβευτή των ΗΠΑ στη χώρα, Τζον Γκόντφρεϊ, ο οποίος περιέγραψε την κατάσταση ως «ουσιαστικά επικίνδυνη», ενώ κάλεσε άμεσα την υψηλόβαθμη ηγεσία να σταματήσει τις πολεμικές συγκρούσεις.
Ο Γκόντφρεϊ πρόσθεσε ότι ο ίδιος και το προσωπικό της πρεσβείας έχουν βρει καταφύγιο εντός των εγκαταστάσεών της.
Ανησυχία για την κλιμάκωση βίας εκφράζει και η πρεσβεία της Ρωσίας στο Σουδάν, σημειώνοντας ότι η ατμόσφαιρα στην πρωτεύουσα Χαρτούμ είναι τεταμένη, αλλά οι Ρώσοι διπλωμάτες είναι ασφαλείς.
Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας Ζοζέπ Μπορέλ στο δικό του μήνυμα μέσω Twitter καλεί τις εμπλεκόμενες δυνάμεις να σταματήσουν άμεσα την άσκηση βίας, αναφέροντας πως όλο το προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χώρα είναι ασφαλές, ενώ έχει γίνει σχετική καταμέτρησή του.
H πρεσβεία της Βρετανίας στο Σουδάν συνιστά στους Βρετανούς πολίτες που βρίσκονται στη χώρα να παραμείνουν στα σπίτια τους, ανακοινώνοντας ότι παρακολουθεί στενά την κατάσταση, μετά την ανακοίνωση των παραστρατιωτικών ότι ελέγχουν το προεδρικό μέγαρο, αλλά και άλλες πόλεις.
«Παρακολουθούμε στενά την κατάσταση στο Χαρτούμ και σε άλλες περιοχές του Σουδάν, όπου έχουν ξεσπάσει πολεμικές συγκρούσεις», ανέφερε η πρεσβεία στο Twitter για να συμπληρώσει «συμβουλεύουμε όλους τους Βρετανούς στο Σουδάν να παραμείνουν στα σπίτια τους και να παρακολουθούν τις ταξιδιωτικές οδηγίες μας για περισσότερες ενημερώσεις».
Από την πλευρά της η Αίγυπτος εκφράζει τη μεγάλη ανησυχία της για τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στο Σουδάν, ενώ καλεί τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, όπως ανέφερε σήμερα σε μία ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών στο Κάιρο. Παράλληλα, η κρατική αεροπορική εταιρεία EgyptAir ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τις πτήσεις της προς και από το Χαρτούμ για 72 ώρες.
Η Σαουδική Αραβία ανησυχεί βαθιά για την κλιμάκωση της έντασης και συγκρούσεις στο Σουδάν, ενώ καλεί τους εμπλεκόμενους να επιλέξουν τον διάλογο απέναντι στην πολεμική διαμάχη, όπως ανέφερε σήμερα σε μία ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών. Το Ριαντ εκφράζει φόβους, καθώς, υπάρχουν αναφορές ότι ένα αεροσκάφος της κρατικής εταιρείας Saudia είχε ατύχημα στο αεροδρόμιο του Χαρτούμ, χωρίς να έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες. Η Saudia ανέφερε επίσης, σε μία ανακοίνωσή της ότι οι πτήσεις της προς και από το Σουδάν έχουν ανασταλεί μέχρι να υπάρξει μία νέα ανακοίνωση.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) κάλεσαν τις εμπλεκόμενες πλευρές στις συγκρούσεις στο Σουδάν να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποκλιμακώσουν την πολεμική ένταση, αλλά και να συνεργαστούν για τον τερματισμό της κρίσης μέσω διαλόγου, όπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων των ΗΑΕ. Σύμφωνα με το ίδιο πρακτορείο, η πρεσβεία των ΗΑΕ στο Χαρτούμ παρακολουθεί «με μεγάλη ανησυχία τις εξελίξεις στο Σουδάν και έχει επιβεβαιώσει τη θέση των ΗΑΕ για τη σημασία της αποκλιμάκωσης, αλλά και τη συνεργασία για την εξεύρεση μιας ειρηνικής λύσης στην κρίση μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών».
