Σε κάθε εποχιακή συγκυρία υπάρχουν όσον αφορά στην κεντρική πολιτική σκηνή τα κυρίαρχα αφηγήματα των κομμάτων, που συνήθως εναρμονίζονται με οτιδήποτε ορίζεται ως βασική κοινωνική αναγκαιότητα εκείνο το διάστημα. Όχι πάντα βέβαια, αλλά τις περισσότερες φορές τα κόμματα δεν μπορούν να αποφύγουν την ουσία των καιρών και να πετάξουν τη μπάλα στην εξέδρα. Τουλάχιστον, όχι εξόφθαλμα… Έτσι, προσαρμόζονται και προσπαθούν να φέρουν στα μέτρα τους τις συνθήκες…
Αν ρίξουμε μία σύντομη και πρόχειρη ματιά στην Ελλάδα της λεγόμενης Μεταπολίτευσης μπορούμε να βρούμε κάποια σημεία αναφοράς που όρισαν εποχιακές «ειδολογίες». Πχ. μετά το 1974 η εδραίωση της αστικής Δημοκρατίας ήταν καθήκον και υποχρέωση για όλους (ακόμα και για το ΚΚΕ, αλλιώς δεν θα αναγνωριζόταν…), στην οποία «υποτάχτηκε» η καραμανλική Δεξιά. Στην Ελλάδα του 1980 το κυρίαρχο συστατικό ήταν η ενσωμάτωση στον κοινωνικό κορμό όσων για δεκαετίες ήταν στην «απέξω», και ήταν πάρα πολλοί αυτοί…
Μετά ήταν ο εξευρωπαϊσμός με την έννοια της εκσυγχρονιστικής νέας ταυτότητας, κυρίως στο διευρυμένο καθημερινό life style, όσο και στον τρόπο άσκησης των πολύμορφων οικονομικών δραστηριοτήτων. Γύρω στο 2004, μάλλον, επικράτησε η ανάγκη για να λάβει χώρα μία κρίσιμη αποτοξίνωση από το «καθεστώς ΠΑΣΟΚ» που διαχειριζόταν από το 1981 έως τότε τη διακυβέρνηση με ένα μικρό διάλειμμα περίπου τεσσάρων χρόνων… Όσον αφορά στο επόμενο σημείο καμπής, όλα περικλείονται στη λέξη μνημόνιο, είτε αυτό αφορά στις δυνάμεις που πάσχιζαν για την εφαρμογή του, είτε σε όσες βασίστηκαν στην πλήρη εναντίωση σε αυτό…
Σήμερα; Θα έλεγε κάποιος πως το βασικό πρόβλημα που απασχολεί την πλειοψηφία του κόσμου είναι είτε η απαλλαγή είτε ο περιορισμός των συνεπειών διάφορων φαινομένων των καιρών όπως η ακρίβεια, συν τον αστάθμητο παράγοντα όπως όλα όσα ανέδειξε η τραγωδία των Τεμπών. Φυσικά, δεν μπορεί κανένας (ακόμα και οι σοβαροί Δεξιοί) να αγνοήσουν θέματα όπως η εκτροπή των υποκλοπών, η ηθική οπισθοχώρηση και η ανελέητη παράδοση του δημόσιου πλούτου στις αδηφάγες ορέξεις μίας πολύ μικρής αριθμητικά ολιγαρχίας «πολυ-εκλεκτών»…
Για μένα, όμως, το πραγματικό διακύβευμα είναι το είδος του αύριο. Εννοώ αποκλειστικά και μόνο το προγραμματικό πλαίσιο άσκησης κυβερνητικών καθηκόντων; Όχι. Αυτό είναι το βολικό διακύβευμα που θα θέσουν τα κόμματα, και κυρίως αυτά που φιλοδοξούν να συμμετάσχουν σε μελλοντικό κυβερνητικό σχήμα. Δεν παύει να είναι σημαντικό, αλλά για μένα υπάρχει ένα ακόμα μεγαλύτερο διακύβευμα. Η γενικότερη εικόνα της ελληνικής κοινωνίας, μέσα στην οποία εντάσσονται και τα ενεστωτικά πολιτικά διλήμματα (κυρίως τα πιο εύστοχα…) και η ίδια η πολιτική αντιπαράθεση.
Ποιο είναι αυτό; Μα, τα διάφορα ανοιχτά ζητήματα που αναζητούν λύσεις, και ίσως και πιο γρήγορα από όσο νομίζουμε…. Το αν θα μπορεί να παραχθεί περισσότερος πλούτος, το αν θα επιστρέψει στο επίκεντρο η πραγματική οικονομία, αν θα υπάρξουν κίνητρα στους εργαζόμενους, αν θα προστατευτεί το περιβάλλον, αν θα αποκτηθούν φρέσκα στοιχεία κοινωνικής συνοχής, αν η νεολαία συλλάβει την έννοια της συλλογικής αναδόμησης, αν η καλλιτεχνική δημιουργία ενισχυθεί συμβάλλοντας στην καλλιέργεια πνεύματος απτής αποτελεσματικότητας σε άλλους τομείς της ζωής, αν ο αθλητικός ανταγωνισμός λαμβάνει χώρα μέσα σε πλαίσια σεβασμού των βασικών προσχημάτων, αν η δημόσια ζωή είναι σε θέση να μάθει να σέβεται την ιδιωτικότητα, αν μπορέσουμε να ξεφύγουμε από την ιδεολογική καθαρότητα και να ψηλαφίσουμε έστω την πρακτική ουσία, αν, αν…
Αλλά, για να γίνουν αυτά τα αν, έστω και σταδιακά, μέρος της ελληνικής πραγματικότητας πρέπει να αντιληφθούμε όλοι ποιο είναι το γενικό και ποιο το ειδικό. Και πώς εντάσσεται το κάθε ειδικό στο γενικό…
Χρειάζονται πολιτικές δυνάμεις κατασταλαγμένες, αποφασισμένες, καινοτόμες, σύγχρονες, τολμηρές, πατριωτικές και κοσμοπολίτικες συνάμα, διεκδικητικές απέναντι στους ξένους, που ξέρουν να παρουσιάζουν την αλήθεια με τρόπο που θα ευαισθητοποιεί και τους πιο δύσπιστους. Αυτά τα στοιχεία υπάρχουν και σήμερα, αλλά είναι μειοψηφικά και διάσπαρτα σε διάφορες πολιτικές δυνάμεις, αποκλειστικά και μόνο ως ατομικές στάσεις και προσωπικές πεποιθήσεις. Αν συν-αποκτηθούν από μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων και γίνουν κοινωνικά ζητούμενα, τότε η όποια πολιτική αντιπαράθεση δεν θα φοβίζει, δεν θα φέρνει στην επιφάνεια τον άμετρο ώρες ώρες νεοελληνικό κρετινισμό, αλλά θα απελευθερώνει τις πιο θετικές πτυχές του εγχώριου έμψυχου δυναμικού… Γιατί μπορεί ο καθένας μας να θέλει κάτι συγκεκριμένο πολιτικά, αλλά ο γενικός καμβάς κρίνει αν αυτό το συγκεκριμένο είναι ικανό ή μη…
Zoύμε, εξάλλου, σε μία συγκυρία που το έδαφος είναι πρόσφορο για τις περισσότερες δυνάμεις της Αριστεράς. Ο ΣΥΡΙΖΑ διεκδικεί την επιστροφή στην εξουσία με πολλές πιθανότητες πραγμάτωσης ενός τέτοιου ενδεχόμενου στόχου (ειδικά στο μέτρο που γίνεται δεκτός από συγκεκριμένα κέντρα εξουσίας, και στην Ελλάδα και κυρίως στο εξωτερικό), το ΚΚΕ εμφανίζεται ενδυναμωμένο ως προς την κοινωνική απήχηση που έχει (κάτι που αποτυπώνεται και στη μαζικότητα των εκδηλώσεών του, και σε εκλογικές καταγραφές σε εργατικά κέντρα, στις περσινές φοιτητικές εκλογές, κοκ), ενώ και το ΜΕΡΑ 25 φαίνεται πως βρίσκεται σε καλό φεγγάρι. Μάλιστα, τώρα τελευταία ακούω αρκετούς από τον ευρύτερο περίγυρό μου, που παλαιότερα στέκονταν απλά «σχολιογραφικά» απέναντι στον Γιάνη Βαρουφάκη και τον εν γένει ρόλο του στο κρίσιμο 2015, σήμερα να μου λένε πως θα ψηφίσουν ΜΕΡΑ 25. Δεν πάω να περάσω πλαγίως κάποια εύνοια προς το συγκεκριμένο κόμμα, απλά μου έχει κάνει εντύπωση πως πλέον αρκετοί το σκέφτονται σοβαρά να το ψηφίσουν και το καταγράφω…
Για τον προσδιορισμό των θετικών και των αρνητικών σημείων που εντοπίζονται στα τρία αυτά κόμματα χρειάζεται ένα, ίσως και παραπάνω…, ξεχωριστά κείμενα. Γιατί οι καιροί είναι απαιτητικοί, άρα οι κρίσεις μας πρέπει να έχουν ευρύτητα, εμβάθυνση και… υπομονή (ως προς τον χρόνο έκφρασης). Τώρα, τι γίνεται όσον αφορά στο ερώτημα τι μπορεί να θέλει ο καθένας όσο πλησιάζει η ώρα της κάλπης; Μάλλον, θα πρέπει να προσδιορίσει το κάθε ξεχωριστό άτομο τα βασικά κριτήριά του. Θα μπορούσα εν δυνάμει να διαλέξω κάποια πολύ συγκεκριμένα κριτήρια: τις ευρύτερες κοινωνικές ανάγκες των καιρών, την οπτική μου για τις ρεαλιστικές πιθανότητες επηρεασμού των καταστάσεων από την κάθε υποψήφια πλευρά, τα παρελθοντικά πεπραγμένα όλων τους, τους βασικούς άξονες της ενεστωτικής ιδεολογικής συγκρότησής μου, το προσωπικό συμφέρον μου, το ποιοι με έχουν αφήσει ευχαριστημένο και ποιοι όχι, τον προσδιορισμό του είδους ενός τακτικού ελιγμού που θα εξυπηρετούσε μία μακρόχρονη στρατηγική πάνω στα βασικά διεθνή ζητήματα της σύγχρονης εποχής… Δεν είναι και λίγα, και έχω κι εγώ αρκετή εσωτερική δουλειά να κάνω πριν αποφασίσω…
