Air (ΗΠΑ, 2023, 112’)
★★★☆☆
● Σκηνοθεσία: Μπεν Αφλεκ
● Ηθοποιοί: Ματ Ντέιμον, Τζέισον Μπέιτμαν, Μπεν Αφλεκ, Βαϊόλα Ντέιβις
Τη δεκαετία του ’80, όταν η Nike ήταν μια εταιρεία που κατά βάση κατασκεύαζε παπούτσια για τρέξιμο, ελάχιστα ανταγωνιστική απέναντι στα μεγαθήρια Converse και Adidas, ένας παράτολμος πωλητής εμπνεύστηκε πώς να ενδυναμώσει το τμήμα των παπουτσιών μπάσκετ. Να επενδύσει αποκλειστικά, σπάζοντας όλους τους κανόνες, πάνω σ’ έναν φέρελπι νεαρό που πίστεψε ότι θ’ αλλάξει την ιστορία του αθλήματος. Ο νεαρός ήταν ο Μάικλ Τζόρνταν και τα παπούτσια τα Air Jordan, που τις επόμενες δεκαετίες δεν έλειψαν από κανένα ντουλάπι κι από κανένα όνειρο.
Ο Μπεν Αφλεκ ως σκηνοθέτης μοιάζει αποφασισμένος να καταγράφει την ιστορία της χώρας του, σε λιγότερο γνωστές, πιο σκοτεινές στιγμές της, αποδομώντας (έστω ελαφρά) το αμερικανικό όνειρο. Αυτή τη φορά, όμως, επιλέγει ένα διάσημο προϊόν, ένα θρυλικό πρόσωπο και μια ιστορία πέρα για πέρα πανηγυρική, μάλιστα στη μάχη του «μικρού» ανθρώπου απέναντι στο σύστημα. Θεωρώντας δεδομένες τις ερμηνείες ακριβείας των ηθοποιών του, αυτή είναι μια ταινία που κερδίζει όλους τους πόντους της στο σενάριο, στον ρυθμό, στο χιούμορ, στους εξ-αιρετικούς διαλόγους, στην αποτύπωση μιας εποχής όπου το κάθε όνειρο μπορούσε να γίνει πραγματικότητα, ειδικά εάν κανείς κινούνταν κόντρα στο ρεύμα. Από τη στιγμή, βέβαια, του εταιρικού (ή ατομικού) θριάμβου κι ώς το μελιστάλαχτο φινάλε, έχει κανείς όλο τον χρόνο να συνειδητοποιήσει πως, στην ουσία, βλέπει ένα καλοφτιαγμένο, απολαυστικό διαφημιστικό για μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές εταιρείες στην Ιστορία, χωρίς καν τη δυνατότητα να… κερδίσει ένα ζευγάρι αθλητικά!
Super Mario Bros. Η Ταινία
(The Super Mario Bros. Movie, ΗΠΑ, Ιαπωνία, 2023, 92’)
★★★☆☆
● Σκηνοθεσία: Αρον Χόρβαθ, Μάικλ Τζέλενικ
● Με τις φωνές των: Κρις Πρατ, Ανια Τέιλορ-Τζόι, Τσάρλι Ντέι / στα ελληνικά: Κωνσταντίνου Λάγκου, Βασίλη Παπαστάθη, Στεφανίας Φιλιάδη
Ο Μάριο κι ο Λουίτζι, τα δύο σούπερ-αδέλφια υδραυλικοί, δουλεύουν σε μια επισκευή στο Μπρούκλιν. Ο αγωγός όπου δουλεύουν, ωστόσο, θα τους μεταφέρει σ’ ένα σύμπαν μαγικό! Ο Μάριο θα χάσει τον Λουίτζι και θα ξεκινήσει μια μεγάλη περιπέτεια για να τον ξαναβρεί, με τη βοήθεια του Τοντ του μανιταριού και της πριγκίπισσας Πιτς, αρχηγού του Μανιταροβασιλείου.
Ο μικροσκοπικός μουστακαλής υδραυλικός, που σφράγισε τις αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας μας, κάνει το πρώτο του βήμα στη μεγάλη οθόνη, σε μια πολύκροτη συνεργασία της Illumination, υπεύθυνης για τα «Minions» και το franchise «Εγώ, ο Απαισιότατος», και, φυσικά, της Nintendo. Το σκίτσο παραμένει σκόπιμα απλό και ρετρό, η περιπέτεια είναι όχι πρωτότυπη αλλά σίγουρα fun και, το κυριότερο, ενώ οι μικρότεροι θεατές θ’ απολαύσουν τρεχάλα, χρώμα και πλάκα, οι μεγαλύτεροι θα διακρίνουν με χαμόγελο αγαπημένα στοιχεία της ποπ κουλτούρας του ’80.
Η εθελόντρια (La Voluntaria, Ισπανία, Ελλάδα, 2022, 99’)
★★½☆☆
● Σκηνοθεσία: Νέλι Ρεγκουέρα
● Ηθοποιοί: Κάρμεν Μάτσι, Ιτσάσο Αράνα, Ντέλια Μπρουφάου, Γιάννης Τσορτέκης
Η Μαρίσα είναι γιατρός και μητέρα, έχει μόλις πάρει σύνταξη, τα παιδιά της είναι πια μεγάλα και αυτάρκη κι έτσι η Μαρίσα αποφασίζει να προσφέρει εθελοντική εργασία σε μια προσφυγική δομή στην Ελλάδα. Εκεί θ’ ανακαλύψει από τη μια ότι η προσφορά έχει κανόνες που δεν είχε υπολογίσει (ή αποδεχτεί) κι από την άλλη ότι σ’ ένα μικρό, αδύναμο αγόρι μπορεί να επενδύσει όλη της την αγάπη, όχι απόλυτα ανιδιοτελή.
Γυρισμένη στην Ελλάδα, με ελληνική συμπαραγωγό τη Homemade Films της Μαρίας Δρανδάκη (και με τον Γιάννη Τσορτέκη σ’ έναν μικρό αλλά ουσιαστικό ρόλο), η πολιτική-κοινωνική ταινία της Ρεγκουέρα, με μια σαρωτική Κάρμεν Μάτσι στην κεντρική ερμηνεία, δουλεύει το σενάριό της με μια θαυμάσια, θαρραλέα εξισορρόπηση των στερεοτύπων. Σε ποιες συνθήκες προσφέρεται στέγη, μόρφωση, συμπαράσταση, τι κερδίζει ο εθελοντής, ποιες είναι οι δυνάμεις εξουσίας στη διαδικασία μιας προσφοράς, ζητήματα λεπτά, διατυπωμένα μ’ έναν υγιή κυνισμό, σε μια ευαίσθητη ιστορία. Η οποία, ωστόσο, στο τελευταίο μέρος της μοιάζει να τα ξεχνά, για να παραδοθεί στον προβλέψιμο συναισθηματισμό.
Η γυναίκα του Τσαϊκόφσκι
(Zhena Chaikovskogo, Ρωσία, Γαλλία, Ελβετία, 2022, 143’)
★★½☆☆
● Σκηνοθεσία: Κιρίλ Σερεμπρένικοφ
● Ηθοποιοί: Αλιόνα Μιχαϊλόβα, Οντίν Λουντ Μπιρόν
Στη Ρωσία του 19ου αιώνα, στα στρώματα της αριστοκρατίας, μια δροσερή, όμορφη κοπέλα, η Αντονίνα, ερωτεύεται με πάθος τον ήδη διάσημο συνθέτη Πιοτρ Ιλιτς Τσαϊκόφσκι. Ταγμένη στην αγάπη της και στο έργο του, τον παντρεύεται και τίθεται στην υπηρεσία του ταλέντου του, παρότι εκείνος είναι ομοφυλόφιλος. Οταν ο Τσαϊκόφσκι θα την απομακρύνει από τη ζωή του, εκείνη θα τον διεκδικήσει εμμονικά.
Ο Σερεμπρένικοφ, από τις πιο στεντόρειες φωνές του νεότερου ρωσικού σινεμά (με κύριο δείγμα τον «Πιστό»), αντικαθεστωτικός, μπαρόκ και (ενίοτε υπερβολικά) σίγουρος για τα σενάρια και τη σκηνοθετική δεινότητά του, κάνει άλλη μια ταινία που προκαλεί συζήτηση (με πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κανών που χειροκρότησε σύσσωμο τον Ρώσο καλλιτέχνη, έχοντας καταδικάσει τις ρωσικές Αρχές), αυτή τη φορά όμως βάζοντας τρικλοποδιά στον εαυτό του. Με δυο-τρεις σκηνές καθηλωτικές (κυρίως της Αντονίνα να προσπαθεί να ξεφύγει σαν αγρίμι από παραδοσιακά ανδρικά περιβάλλοντα), με άλλες δυο-τρεις ανεκδιήγητες (κυρίως το μουσικοχορευτικό ιντερλούδιο με τα α λα Τσαρούχη ναυτάκια), δημιουργεί ένα θέαμα και προσωπικό και αλληγορικό, μια σίγουρα ενδιαφέρουσα διατριβή κατά της πατριαρχίας, μια αλληγορία για τον βιασμένο, ισοπεδωμένο, κακοποιημένο ρομαντισμό της ρωσικής ψυχής και τέχνης, τότε αλλά και τώρα. Για να το εκφράσει, ωστόσο, αυτό, πέρα από τις μπαρόκ αισθητικές επιλογές του που, αν μη τι άλλο, δείχνουν έναν φιλόδοξο, δυνατό σκηνοθέτη, επιλέγει δύο ήρωες απόλυτα ακατάλληλους, μια αδύναμη γυναίκα που διαρκώς θυματοποιείται, σχεδόν σκόπιμα κι έναν ομοφυλόφιλο άνδρα που είδε την καριέρα του να καταστρέφεται γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, δύο ήρωες τοποθετημένους σε μια εποχή ή/και σ’ ένα φύλο που, έτσι κι αλλιώς, δεν μπορούσαν παρά ν’ αγωνιστούν, αμυνόμενοι, για να επιβιώσουν, ακυρώνοντας άρα, εξαρχής, κάθε δίλημμα, κάθε πολύπλευρο στοχασμό.
Flux Gourmet (Ην. Βασίλειο, Ουγγαρία, ΗΠΑ, 2022, 111’)
★★½☆☆
● Σκηνοθεσία: Πίτερ Στρίκλαντ
● Ηθοποιοί: Εϊζα Μπάτερφιλντ, Γουέντολιν Κρίστι, Αριάν Λαμπέντ, Μάκης Παπαδημητρίου, Φάτμα Μοχάμεντ
Ο Βρετανός μετρ του αλλόκοτου, ο Πίτερ Στρίκλαντ, ταινιών σαν το «Berberian Sound Studio» (παρεμπιπτόντως με την Τόνια Σωτηροπούλου στο βασικό καστ), τον «Δούκα της Βουργουνδίας» ή το «In Fabric», κάνει ένα σινεμά με έτσι κι αλλιώς πληθωρική γεύση, πόσω μάλλον τώρα που οι γαστριμαργική εκκεντρικότητα περνά σε πρώτο πλάνο.
Ηρωες είναι τα μέλη μιας κολλεκτίβας καλλιτεχνών που παρουσιάζουν γαστρονομικά περφόρμανς, οι οποίοι καλούνται να παρακολουθήσουν ένα exclusive εργαστήριο στο Ινστιτούτο Ηχητικού Κέιτερινγκ. Οι εμμονές και οι αδυναμίες, η πληθωρικότητα, ο φετιχισμός, τα εντερικά προβλήματα, οι τελετουργίες της μαγειρικής, της πέψης, της δημιουργίας, μπερδεύονται γλυκόπικρα σ’ ένα εκρηκτικό μενού υπέροχων και ιδιοσυγκρασιακά επιλεγμένων ηθοποιών (ανάμεσά τους ο Μάκης Παπαδημητρίου με ρόλο που του ταιριάζει γάντι και η Αριάν Λαμπέντ θαυμάσια παραδομένη στην –σοβαροφανή– κωμικότητά της), σκηνικών, κοστουμιών και γενικότερου art direction που αγκαλιάζει την υπερβολή με λατρεία και ενός σατιρικού σχολίου πάνω στην υπερφίαλη σύγχρονη αντιμετώπιση του ασήμαντου, τόσο στη μαγειρική όσο και στην τέχνη. Αυτή τη φορά, ο Στρίκλαντ δεν καταφέρνει να ενώσει τις εθιστικές ιδιοτροπίες του σε κάτι περισσότερο από ένα ανεκδοτολογικό ορεκτικό, με μια ταινία που παραμένει, παρ’ όλα αυτά, πανέξυπνη κι έξτρα διασκεδαστική.
Ο άντρας στο υπόγειο (L’homme de la cave, Γαλλία, 2021, 114’)
★★☆☆☆
● Σκηνοθεσία: Φιλίπ Λε Γκε
● Ηθοποιοί: Φρανσουά Κλιζέ, Ζερεμί Ρενιέ, Μπερενίς Μπεζό
Ο Σιμόν, εβραϊκής καταγωγής, και η Ελέν είναι ένα αγαπημένο ζευγάρι με μια κόρη στην εφηβεία και αποφασίζουν να πουλήσουν την αποθήκη τους, στο υπόγειο της πολυκατοικίας τους. Πρόθυμος αγοραστής ένας συνταξιούχος καθηγητής Ιστορίας που, τσάκα-τσάκα, τους δίνει και το τίμημα. Μόνο αφού δώσουν τα χέρια, ο Σιμόν και η Ελέν θα ανακαλύψουν πως ο αγοραστής, που εγκαθίσταται αμετακίνητος στο υπόγειο, είναι ένας ρατσιστής, αρνητής του Ολοκαυτώματος, με ειδεχθή ρητορική στο ίντερνετ.
Σ’ ένα ψηφιδωτό προσώπων και ιδεών, ο Φιλίπ Λε Γκε χωρά το… θρίλερ γειτνίασης του τύπου «Pacific Heights», τη σκληρή κριτική για τη γαλλική Δικαιοσύνη (οι ήρωες επαναλαμβάνουν το «η Γαλλία έχει νόμους γι’ αυτά τα πράγματα» κάθε φορά που χτυπούν σε τοίχο), τα συμπλέγματα κάθε οικογένειας με ανταγωνισμούς και μυστικά, το προκλητικό δίλημμα του εάν θα επιτρέψεις στον εαυτό σου ν’ ακούσει κάποιον με ακραία ιδεολογία μόνο για να τον αντικρούσεις. Ωστόσο το σενάριο δεν ανταποκρίνεται στην πρόκληση που το ίδιο θέτει, καταλήγοντας με μια ταινία και χαοτική αλλά και αφελή που, τελικά, δεν καταφέρνει να πείσει για τις προθέσεις της.
Το φωτογραφείο του μπαμπά μου (Ελλάδα, 2022, 75’)
★★☆☆☆
● Σκηνοθεσία: Καλλιόπη Λεγάκη
Οι φωτογραφίες του Τάκη Τλούπα δεν χρειάζονται ούτε μία λέξη για να τις αποδώσει. Η Λάρισα κι ο θεσσαλικός κάμπος, οι άνθρωποί τους, η καθημερινότητα, οι συνήθειες, η ένδεια, τα γλέντια, τα ζώα, η φύση αποτυπώνονται με μάτι αιχμηρό κι έναν απλό ρομαντισμό που σε κυριεύει, πιάνοντας ακριβώς την ανάσα πριν από τη βιομηχανοποίηση, την παράδοση πριν από την αλλαγή. Αυτό το εκπληκτικό αρχείο φωτογραφιών «ανοίγει» το ντοκιμαντέρ της Καλλιόπης Λεγάκη. Η κύρια συνέντευξη, με την επίσης φωτογράφο κόρη τού Τλούπα, τη Βάνια, δεν έχει την κινηματογραφικότητα που χρειάζεται η ταινία για ν’ αποκτήσει ατμόσφαιρα, ενώ οι μονόλογοι της ίδιας της Λεγάκη, στην αρχή και στο τέλος της ταινίας, είναι αχρείαστα αυτοαναφορικοί και πομπώδεις. Εστω κι έτσι, ή και ακριβώς κερδίζοντας στη σύγκριση, οι ίδιες οι φωτογραφίες του Τλούπα, με την ιστορικότητα, τη λιτότητα, την ευαισθησία και τη χάρη τους, αναδύονται σαν ένας πολύτιμος θησαυρός που κανείς δεν πρέπει να μη δει.
Ο εξορκιστής του Βατικανού (The Pope’s Exorcist, ΗΠΑ, 2023, 103’)
★½☆☆☆
● Σκηνοθεσία: Τζούλιους Εϊβερι
● Ηθοποιοί: Ράσελ Κρόου, Ντάνιελ Ζοβάτο, Αλεξ Εσόε, Φράνκο Νέρο
Μια νεαρή χήρα εγκαθίσταται μαζί με την κόρη και τον μικρό γιο της στο αβαείο που της κληροδότησε ο άντρας της, με σκοπό να το ανακαινίσει και να το πουλήσει. Οι δαίμονες δεν θα την αφήσουν: ο γιος της θ’ αρχίσει να επικοινωνεί, επώδυνα και τρομακτικά, με τον «άλλο» κόσμο. Σε βοήθεια θα σπεύσει ο ιερέας Γκαμπριέλε Αμόρτ, ο επίσημος εξορκιστής του Πάπα, στον οποίο ούτε ο Σατανάς δεν μπορεί ν’ αντισταθεί.
Βασισμένος στα δύο βιβλία απομνημονευμάτων του υπαρκτού, αυτού, επίσημου εξορκιστή, ο Εϊβερι κάνει μια ταινία τρόμου της σειράς, με δύο, μόνο, στοιχεία που την κάνουν κατά στιγμές να ξεχωρίζει: την υποκριτική άνεση του Ράσελ Κρόου, που ακόμα κι έτσι –και μιλώντας όχι άσχημα ιταλικά– διατηρεί ένα εκτόπισμα στην οθόνη, και την πρόθεση αυτοσαρκασμού των ηρώων και της κεντρικής ιδέας, που κατά στιγμές έχει διασκεδαστικά αποτελέσματα.
