Οι εκλογές του 1958 και η αποκατάστασις της τάξεως το 1961

Οι εκλογές του 1961 έμειναν γνωστές στην ιστορία ως «εκλογές βίας και νοθείας». Ο όρος ατυχής, αφού όλες σχεδόν οι εκλογές (και τα δημοψηφίσματα), στα 130 χρόνια από το 1844 μέχρι το 1974 και τη μεταπολίτευση, ήταν εκλογές βίας και νοθείας.

Το αποτέλεσμα των εκλογών της 29ης Οκτωβρίου 1961 είχε ως εξής: ΕΡΕ (Καραμανλής) 50,81%, Ενωση Κέντρου (Γ. Παπανδρέου): 33,66%, ΠΑΜΕ (ΕΔΑ) 14,63%. Ο στόχος επετεύχθη. Στις προηγούμενες εκλογές, αυτές του 1958, το αποτέλεσμα υπήρξε άκρως ανησυχητικό για τη μετεμφυλιακή τάξη πραγμάτων, κυρίως για τους Αμερικανούς συμμάχους: ΕΡΕ: 41,16%, ΕΔΑ: 24,42%, Κόμμα Φιλελευθέρων (Γ. Παπανδρέου, Σ. Βενιζέλος): 20,67%, ΠΑΔΕ (συμμαχία τεσσάρων κομμάτων, που προεκλογικά συζητούσαν με την ΕΔΑ ενδεχόμενο συνεργασίας): 10,62%, Ενωσις Λαϊκών Κομμάτων (σχηματισμός δεξιός): 2,95%.

Εννιά μόλις χρόνια μετά την ήττα της στον Εμφύλιο και παρά τις απηνείς διώξεις και εξορίες, η Αριστερά, το 1958, ανέπτυσσε ξανά δυναμική κυβερνητικής εξουσίας. Ο Ψυχρός Πόλεμος δεν επέτρεπε εναλλακτικά σενάρια. Θα έμπαινε σε εφαρμογή το σχέδιο «Περικλής» της ΚΥΠ. Ενα σχέδιο του 1955, που θα ανανεωνόταν το 1959 με εκτεταμένη διάκριση όλων των Ελλήνων σε «ερυθρούς» και «κυανούς». Το σχέδιο προέβλεπε στρατιωτική, αστυνομική και παρακρατική συνέργεια, εν όψει της «κομμουνιστικής απειλής». Η CIA είχε την πρωτοβουλία (κάπου εκεί θα συναντούσαμε εμπλεκόμενους και τους δικτάτορες του 1967).

Το σχέδιο «Περικλής» καταγγέλθηκε στη Βουλή από τον πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου, στις 23/2/1965. Πρακτικά της «Συντονιστικής Επιτροπής» του σχεδίου δημοσιεύθηκαν το 1965. Ο Καραμανλής από το Παρίσι δήλωσε άγνοια, λέγοντας ότι το σχέδιο αφορούσε μόνο εξωτερική απειλή, κατά δε τον Κωνσταντίνο και τα Απομνημονεύματά του νοθεία έγινε από τον Καραμανλή, εν αγνοία του στέμματος. Η «άγνοια», μόνιμο μοτίβο της πολιτικής (όπως και το «Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;» μετά τη δολοφονία Λαμπράκη, στις 22/5/1963).

Βούλευμα Δικαστικού Συμβουλίου κατηγόρησε τους συντελεστές του «Περικλή» «επί παραβάσει καθήκοντος, εκδόσει αθεμίτων διαταγών και ηθική αυτουργία, διά πράξεις αποβλέπουσας εις την νόθευσιν του εκλογικού φρονήματος του λαού». («Ελευθερία», 21/5/1966). Στους κατηγορούμενους περιλαμβανόταν και ο κλαδάρχης της ΚΥΠ, μετέπειτα δικτάτωρ, Γεώργιος Παπαδόπουλος, έμμισθος πράκτωρ της CIA από το 1952.

Την επομένη των εκλογών του 1961, ο Γ. Παπανδρέου εγκαινίασε τον «Ανένδοτο Αγώνα», χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα των εκλογών αποτέλεσμα «βίας και νοθείας». Το ίδιο έκανε και η Αριστερά. Ανένδοτος και 1-1-4 και ο λαός στους δρόμους, ζητώντας δημοκρατία και τήρηση του Συντάγματος. Ως προς τη βία του 1961, εκατοντάδες οι εκβιασμοί και προπηλακισμοί.

Στη Θεσσαλονίκη, ο χωροφύλακας Σπυρίδων Φιλίππου δολοφόνησε με περίστροφο τον 24χρονο Στέφανο Βελδεμίρη, επειδή μοίραζε προκηρύξεις της ΕΔΑ. Στο εκλογικό κέντρο στο Δεμίρι Αρκαδίας, ο επίσης 24χρονος στρατιώτης Διονύσιος Κερπινιώτης, στέλεχος της ΕΔΑ, δολοφονήθηκε με σφαίρα στο κεφάλι –δολοφονία αποδοθείσα από την κυβέρνηση σε «αυτοκτονία». Ως προς την νοθεία, δε, «εψήφισαν ακόμη και τα δένδρα» (Γ. Παπανδρέου). Κατά έκφραση δε παλαιότερων εκλογών, «εψήφισαν ακόμη και οι πεθαμένοι».

ΥΓ.1: Στις εκλογές του 1961, 218 χωροφύλακες δήλωσαν διεύθυνση ίδια μονοκατοικία (Ιστ. Ελλ. Εθν., 2000, Εκδ. Αθ., ΙΣΤ’, σ.204). Ομοίως 206 αστυνομικοί δήλωσαν ίδια κατοικία στη Ρηγίλλης, ενώ 303 αστυνομικοί διπλοψήφισαν σε δύο γειτονικές ενορίες. Στην οδό Σάρδεων 38, Ν. Φιλαδέλφεια, δηλωμένη διεύθυνση ψηφοφόρου, υπήρχαν μόνο δένδρα («Βήμα», 31/12/1961).

ΥΓ.2: Με τον λαό στους δρόμους, το 1961-63, «στρατιωτικοί κύκλοι δυσφορούν διά την έλλειψιν αντιδράσεως εκ μέρους της κυβερνήσεως έναντι των επιθέσεων της αντιπολιτεύσεως» («Le Monde», 14/1/1963). Σχολιάζει την επομένη η «Ελευθερία» σε άρθρο με τίτλο «Απειλή επεμβάσεως των στρατιωτικών μέσω Παρισίων».

ΥΓ.3: «Στο Bulletin Sedeis-Futuribles, τον Οκτώβριο 1963, σημειώνεται ότι ο Στρατός, αντικοινοβουλευτικός βαθιά, όταν αποφασίσει να επέμβει, θα διατηρήσει ή θα παρακάμψει τον βασιλιά, αλλά θα δράσει χωρίς αυτόν, ενώ επισημαίνεται προφητικά ότι οι στρατιωτικοί που θα επιβάλουν τη δικτατορία δεν βρίσκονται μεταξύ των ανωτάτων αξιωματικών» (Καλλιβρετάκης, Λ., In: «Στρατιωτική Δικτατορία 1967-1974», ΔΟΛ 2010).

ΥΓ.4: Το αποτέλεσμα των εκλογών 1963 και 1964, με νικήτρια την Ενωση Κέντρου (42% και 53% αντιστοίχως), ανατράπηκε από την αντίδραση στρατού, στέμματος και χρηματισθείσας Αποστασίας το 1965. Πλησίαζε η 21η Απριλίου 1967 και το σχέδιο «Ιέραξ ΙΙ» (παραλλαγή του νατοϊκού «Προμηθεύς» περί κομμουνιστικού κινδύνου).

*Οικονομολόγος, διεθνολόγος