Φορτισμένη παραίτηση και από τους καθηγητές του ΚΘΒΕ

Σε μείζον πολιτικό ζήτημα έχει αναχθεί ο πολιτισμός στην Ελλάδα, σίγουρα για πρώτη φορά στη χώρα που ανέδειξε και τις παραστατικές τέχνες! Οι αγωνίες και οι διεκδικήσεις σχεδόν σύσσωμου του χώρου όλο και πυκνώνουν, μην αφήνοντας πολλά περιθώρια στην κυβέρνηση να συνεχίσει στην ίδια ρητορική.

Και μιλάμε πραγματικά για όλο τον πολιτισμό: σκεφτείτε πόσα συμβαίνουν τις τελευταίες εβδομάδες στον χώρο του θεάτρου, της μουσικής, του χορού και του σινεμά, αλλά και στον χώρο του βιβλίου (βλ. ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» για την κατάθεση νομοσχεδίου από το ΥΠΠΟ με στόχο την ίδρυση νέου φορέα «Ερήμην εκδοτών και συγγραφέων») και φυσικά τις έντονες αντιδράσεις και του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και των Εργαζομένων στο ΥΠΠΟΑ για τη μετατροπή των πέντε μεγάλων μουσείων σε ΝΠΔΔ, αλλά και όσα σκάνδαλα έχουν προηγηθεί (τσιμέντωμα Παρθενώνα, αρχαία Βενιζέλου, συλλογή Στερν κ.λπ.).

Σκεφτείτε επίσης τι συμβαίνει μόνο τις τελευταίες ώρες. Προχθές παραιτήθηκαν οι καθηγητές/τριες της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Ολο το Εθνικό τελεί υπό κατάληψη (κτίριο Τσίλερ και Ρεξ) και είναι «εκτός λειτουργίας», καθώς ούτε παραστάσεις ανοιχτές για το κοινό γίνονται (δρώμενα φυσικά κάνουν συνεχώς οι σπουδαστές) αλλά ούτε η σχολή λειτουργεί.

Το ίδιο ισχύει και για το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας: κατάληψη της σχολής εκεί και χθες έγινε και κατάληψη του θεάτρου «Απόλλων» (έργο Τσίλερ και αυτό…) από τους σπουδαστές. Στη Θεσσαλονίκη, τα παιδιά συνεχίζουν την κατάληψη του Βασιλικού Θεάτρου, ενώ εδώ και εβδομάδες έχουν κάνει κατάληψη της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ. Χθες, οι καθηγητές τους παραιτήθηκαν, μία ημέρα μετά τους συναδέλφους τους στο Εθνικό. Πρόκειται για τους: Ιορδάνη Αϊβάζογλου, Θέμιδα Βελένη, Πόλυ Βόικου, Κώστα Γεράρδο, Σιμόνη Γκουλούμποβιτς, Ηλέκτρα Καρτάνου, Διονύση Καψάλη, Αναστασία Κελέση, Γιώργο Κολοβό, Αμαλία Κοντογιάννη, Νεφέλη Μπραβάκη, Χρήστο Μπρούφα, Γρηγόρη Παπαδόπουλο, Γιάννη Ρήγα (που ήταν και διευθυντής της σχολής), Μαρία Σαλτίρη, Ευανθία Σωφρονίδου, Δημήτρη Σωτηρίου, Ρεβέκκα Τσιλιγκαρίδου, Χρύσα Τουμανίδου, Γιάννη Χαρίση, Χριστίνα Χατζηβασιλείου.

Στη σχετική ανακοίνωσή τους οι καθηγητές σημειώνουν, μεταξύ άλλων, πως δεν είχαν πάρει δημόσια θέση έως τώρα «ελπίζοντας σε μια άμεση ανταπόκριση της πολιτείας, που δεν θα άφηνε να χαθεί το ακαδημαϊκό έτος σπουδών και, μαζί του, η δυνατότητα αυτών των νέων ανθρώπων να αποκτήσουν εχέγγυα για την αναγνώριση της εκπαίδευσής τους αλλά και για τη μετέπειτα πορεία τους στον επαγγελματικό χώρο της τέχνης». Επισημαίνουν πως στέκονται αλληλέγγυοι «πρώτα απ’ όλα στις σπουδάστριες και στους σπουδαστές στη Δραματική Σχολή του ΚΘΒΕ, αλλά και στους συναδέλφους της Δραματικής Σχολής του Εθνικού και στους δικούς τους μαθητές». Και ζητούν από κάθε αρμόδιο να συνδράμει ώστε να λυθούν τα ζητήματα που θέτουν σπουδαστές και επαγγελματίες καλλιτέχνες (αναβάθμιση πτυχίων, συλλογικές συμβάσεις κ.ά.). Καθώς όμως καμία αλλαγή δεν έχει υπάρξει, «είμαστε στη δυσάρεστη θέση συνειδητά και υπεύθυνα να υποβάλουμε την παραίτησή μας», καταλήγουν.

Αξίζει να κρατήσουμε αυτές τις δύο λέξεις, «συνειδητά» και «υπεύθυνα», που χρησιμοποίησαν οι καθηγητές του ΚΘΒΕ. Ακριβώς γιατί αυτές οι λέξεις καταρρίπτουν πλήρως το αφήγημα της κυβέρνησης. Τι απαντά λοιπόν η κυβέρνηση σε όλα τα παραπάνω;

● Προχθές διέρρευσε ένα χυδαίο non paper περί παραίτησης «εκ του ασφαλούς» των καθηγητών της Δραματικής του Εθνικού. Τώρα; Και οι καθηγητές του ΚΘΒΕ «εκ του ασφαλούς» παραιτήθηκαν;

● Χθες η υπουργός Πολιτισμού μιλώντας στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής σχολίασε την παραίτηση των καθηγητών του Εθνικού Θεάτρου λέγοντας πως «η απόφασή τους αυτή δεν εδράζεται σε κανένα υπόβαθρο», επανέλαβε ότι το Π.Δ. «δεν αλλάζει τίποτα στον τρόπο που οι καλλιτέχνες αμείβονται ή προσλαμβάνονται για καλλιτεχνική δουλειά στο Δημόσιο» και υποστήριξε ότι οι καλλιτεχνικές αντιδράσεις οφείλονται στο γεγονός πως οι καλλιτέχνες «δεν κατάλαβαν ή κάποιοι δεν θέλησαν να τους αφήσουν να το καταλάβουν».

● Αντίστοιχα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γ. Οικονόμου δήλωσε πως οι καλλιτέχνες βρίσκονται σε «σύγχυση» αναφορικά με το προεδρικό διάταγμα και ότι έχουν «παρεξηγήσει» τις καταστάσεις, καθώς «δεν γνωρίζουν καλά» την ισχύουσα νομοθεσία (!). Επαναλάμβανε, δε, συνεχώς πως «δεν αλλάζει τίποτα, σε σχέση με όσα ισχύουν στον τόπο μας εδώ και 20 χρόνια για τους καλλιτέχνες» και πως «το Π.Δ. 85/2022 αφορά αποκλειστικά και μόνο το προσοντολόγιο του Δημοσίου, χωρίς να θίγει κανένα ισχύον δικαίωμα των καλλιτεχνών». Ταυτόχρονα, υπέπεσε και σε αντιφάσεις, γιατί ενώ από τη μια είπε πως το Π.Δ. δεν αλλάζει τίποτα, μετά είπε πως έχει τροποποιηθεί! Πράγματι έχει τροποποιηθεί, αλλά από Δ.Ε. που έβαζε τους καλλιτέχνες, πλέον είναι αδιαβάθμητοι πλήρως και έρμαια κάθε επιτροπής, αυτοδιοικητικού υπαλλήλου, υπουργών κ.λπ.

Επισήμανε, μάλιστα, πως η διαβάθμιση «δεν μπορεί να γίνει από τη μια στιγμή στην άλλη, ούτε μπορεί να γίνει οριζόντια για όλους!». Φυσικά, ο κ. Συρίγος έχει ήδη δηλώσει πως στα κολέγια δόθηκαν επαγγελματικά δικαιώματα «επειδή τους τα ζήτησαν» – κοίτα να δεις που τελικά για κάποιους όλα γίνονται και μάλιστα από τη μια στιγμή στην άλλη! Οσο για τις παραιτήσεις των καθηγητών του Εθνικού ο κ. Οικονόμου είπε πως είναι «δυσάρεστη εξέλιξη», ωστόσο και αυτή την ενέταξε στη γενικότερη «σύγχυση» που υπάρχει στους καλλιτέχνες, αφήνοντας με υποδόρια ειρωνεία μάλιστα ένα σχόλιο και για τις συμβάσεις τους («μπείτε στη Διαύγεια και θα βρείτε τις απαντήσεις», είπε), διατηρώντας το κυβερνητικό αφήγημα αφ’ ενός περί παραιτήσεων «εκ του ασφαλούς» (γεγονός που δεν ισχύει), αφ’ ετέρου ότι όλα αυτά υποκινούνται από «πολιτικά ελατήρια» (!).

● Οσο για τον υφυπουργό Σύγχρονου Πολιτισμού, ο κ. Γιατρομανωλάκης θα μιλήσει σήμερα στη Βουλή, ωστόσο χθες έστειλε απάντηση στο ΣΕΗ (Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών) όπου από τη μια λέει πως η όποια τροποποίηση του Π.Δ. είναι θέμα του υπουργείου Εσωτερικών (τελικά, έχει γίνει αυτή η «τροποποίηση» και από ποιον;) και αφ’ ετέρου πως το παρόν Π.Δ. δεν αλλάζει τίποτα από όσα ίσχυαν. Λέει συγκεκριμένα: «Το Π.Δ. 85/2022 ορίζει σαφώς ότι στην κατηγορία Δ.Ε. δεν βρίσκονται μόνο οι απόφοιτοι Λυκείου. Βρίσκονται και όσοι έχουν μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπως και οι απόφοιτοι δραματικών σχολών. Συνεπώς, η θέση ότι οι απόφοιτοι των ανώτερων δραματικών σχολών και των ανώτερων σχολών χορού εξομοιώνονται με αποφοίτους Λυκείου είναι απολύτως ανακριβής». Μα πώς είναι «ανακριβής» όταν στη Δ.Ε. κατηγορία υπάγονται οι απόφοιτοι Λυκείου; Τη μια στιγμή ο κ. Γιατρομανωλάκης εξηγεί πώς εξισώνονται τα καλλιτεχνικά πτυχία με το απολυτήριο Λυκείου και την επόμενη λέει πως αυτό δεν ισχύει!

«Αντί να παραιτηθούν αυτοί που ΠΡΕΠΕΙ, παραιτούνται άξιοι άνθρωποι και χάνουν τη δουλειά τους…»

Μπορεί η κυβέρνηση να θεωρεί τους καλλιτέχνες «εν συγχύσει» και τους καθηγητές πως δρουν «εκ του ασφαλούς», ωστόσο μάλλον για την ίδια ισχύουν όλα τα παραπάνω. Σπουδαστές και καλλιτέχνες είναι όλοι με το πλευρό των παραιτηθέντων καθηγητών και συνεχίζουν απτόητοι τον αγώνα για τις διεκδικήσεις τους: «Είμαστε περήφανοι για τους καθηγητές μας» μας λέει ο Λεωνίδας, τελειόφοιτος στη Δραματική του ΚΘΒΕ, εμφανώς λυπημένος. «Αντί να παραιτηθούν αυτοί που ΠΡΕΠΕΙ, παραιτούνται άξιοι άνθρωποι και χάνουν τη δουλειά τους… Να ξέρουν όμως ότι τώρα είναι που δεν σταματάμε με τίποτα!». «Σεβόμαστε κάθε απόφαση καθηγητών και σπουδαστών, παρατηρούμε κάθε βήμα τους προσεκτικά και απευθύνουμε πρόσκληση προς την Πολιτεία και τους θεσμούς για την ανεύρεση μιας λύσης» ήταν η πρώτη αντίδραση στην «Εφ.Συν.» του καλλιτεχνικού διευθυντή ΚΘΒΕ, Αστέριου Πελτέκη, μετά την ανακοίνωση παραίτησης των καθηγητών της σχολής. Παράλληλα ο ίδιος θα εισηγηθεί στο Δ.Σ. να βγάλουν ανακοίνωση.

Ανακοίνωση έβγαλε και το Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου, παρουσία του καλλιτεχνικού διευθυντή του θεάτρου Γ. Μόσχου, μετά την παραίτηση των καθηγητών της σχολής. Σε αυτήν (ολόκληρη στο efsyn.gr):

■ Eπισημαίνουν πως οι λύσεις που έχουν δοθεί έως σήμερα από την Πολιτεία δεν είναι επαρκείς και δεν θεραπεύουν την ηθική απαξίωση της ανώτερης καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Γι’ αυτό και καλούν την κυβέρνηση σε «εντατικοποίηση της διαβούλευσης και της σχετικής νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας» ως προς την «άμεση εντοπισμένη τροποποίηση του Π.Δ.» και πιο μακροπρόθεσμα την «ανωτατοποίηση των καλλιτεχνικών σπουδών». Προτείνουν δε «πρόβλεψη νέας ειδικής κατηγορίας (ενδεχομένως Κ.Ε.-Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης) ισότιμης προς την κατηγορία (ΤΕ)».

■ Xαρακτηρίζουν «θαρραλέα» την απόφαση παραίτησης των καθηγητών της σχολής, καθώς «συμβάλλει στην ενίσχυση των εύλογων αιτημάτων του κλάδου, όσο και αν το συμβολικό φορτίο της επιχειρήθηκε τεχνηέντως να απαξιωθεί» (σ.σ. θίγοντας το θέμα του περιβόητου non paper). Και ρίχνοντας πολύ κομψά το μπαλάκι στην κυβέρνηση επισημαίνουν ότι «με την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας της σχολής, η διδακτική σχέση μαζί τους θα αποκατασταθεί επίσης». Που σημαίνει πως όταν βρεθεί λύση και εξομαλυνθεί η λειτουργία της σχολής θα καλέσουν τους διδάσκοντες να επιστρέψουν…

■ Tέλος, αναφέρουν πως όσο η μορφή των καταλήψεων «παραμένει ειρηνική», ότι «το Εθνικό Θέατρο κρίνει ορθό να μη διαρρήξει την ενότητα της θεατρικής κοινότητας με οποιαδήποτε ενέργεια».

Η αλήθεια είναι πως προχθές δόθηκε εντολή (δίχως απόφαση Δ.Σ.) να διακοπεί η θέρμανση σε Τσίλερ και Ρεξ (εν τέλει επανήλθαν) αλλά ρεύμα υπάρχει μόνο στους χώρους όπου κινούνται τα παιδιά της κατάληψης. Ωστόσο, το Δ.Σ. του Εθνικού, για πρώτη φορά, αποδέχθηκε την πρόσκληση των παιδιών σε διάλογο και χθες συνομίλησαν μαζί και με τα τρία Συντονιστικά Κατάληψης (Δραματικής σχολής, κτιρίου Τσίλερ, Ρεξ). Απών από αυτές τις διαβουλεύσεις ήταν μόνο ο κ. Μόσχος, ο οποίος αποδέχθηκε το αίτημα των παιδιών να μην είναι ο ίδιος εκεί – ήταν ανεπιθύμητος.

Πάντως, τα παιδιά συνεχίζουν τις καλλιτεχνικές τους δράσεις (με συναυλίες, δρώμενα, παραστάσεις, διαρκείς συνελεύσεις) εντός και εκτός καταλήψεων και όπως όλα δείχνουν το Δ.Σ. του Εθνικού έχει ανοίξει δίοδο διαλόγου μαζί τους, «ώστε να αποκλιμακωθεί η φόρτιση και να ενσωματωθούν τα δίκαια αιτήματά τους στη συνολική θεσμική πρόταση που προτίθεται το Εθνικό Θέατρο να υποβάλει στην Πολιτεία». Το θέμα είναι προτίθεται και η Πολιτεία να την ακούσει -πολλώ δε μάλλον να τη λάβει υπόψη;