Ακόμη και τις καλύτερες προθέσεις ως προς την κυβέρνηση κι αν έχει κάποιος που παρακολουθεί τα όσα συμβαίνουν τους δύο τελευταίους μήνες στον πολιτισμό, οι «κινήσεις» που επιλέγει να κάνουν οι θεσμικοί της εκπρόσωποι είναι τέτοιες που δυστυχώς δεν αφήνουν κανένα περιθώριο καμιάς «καλής πρόθεσης».
Τελευταίο φαινόμενο αυτής της επίθεσης (δεν μπορεί να χαρακτηριστεί διαφορετικά) είναι η χθεσινοβραδινή επιστολή του υφυπουργού Ν. Γιατρομανωλάκη ως απάντηση στην αντίστοιχη της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος (ΠΟΘΑ). Ολα αυτά θα αναλυθούν παρακάτω, αξίζει ωστόσο να πούμε εξ αρχής ότι η συγκεκριμένη «συγκαλυμμένα επιθετική» προς τα σωματεία (ΠΟΘΑ και ΣΕΗ) επιστολή εστάλη χθες στις 7.20 το απόγευμα, την ώρα δηλαδή που είχε ήδη ξεκινήσει η γενική συνέλευση του ΣΕΗ στο «Ακροπόλ»!
Η επιστολή και οι πρώτες αντιδράσεις
Τα σωματεία το έχουν πει σε όλους τους τόνους, το ίδιο και οι σπουδαστές των δραματικών σχολών: αυτό που ζητάνε είναι η διαβάθμιση των σπουδών τους, η κατάργηση του Π.Δ. 85/2022, η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων κ.λπ. Τα όσα συζητήθηκαν τις δυόμισι ώρες που διήρκεσε η συνάντηση στο μέγαρο Μαξίμου εκπροσώπων των καλλιτεχνικών σωματείων, σπουδαστών και θεσμικών φορέων του σύγχρονου πολιτισμού με τον πρωθυπουργό και αρκετούς υπουργούς (εκτός Μενδώνη, Κεραμέως, Βορίδη όμως…) τα έχουμε γράψει λεπτομερώς. Το τι συνέβη μετά, είναι επίσης γνωστό: αντί για νομοθετική ρύθμιση, όπως είχε δεσμευτεί ο ίδιος ο πρωθυπουργός, έφερε τελικά μια νομικά ασθενέστερη ΚΥΑ, η οποία κανένα Π.Δ. δεν καταργεί ή τροποποιεί (οι καλλιτέχνες παραμένουν στην κατηγορία Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης) και στο μόνο που αναφέρεται είναι σε μια μερική μισθολογική αναβάθμιση ανάλογη με αυτήν της κατηγορίας ΤΕ (Τεχνολογικής Εκπαίδευσης). Δεν αναφέρει βέβαια ούτε την πρόταση του Δ.Σ. του Εθνικού για διαβάθμιση σε βαθμίδα ανώτερων σπουδών «Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης» (ΚΕ). Χρησιμοποιεί ωστόσο τη συντομογραφία «ΚΕ» παραπέμποντας σε μισθολογική κλίμακα «Καλλιτεχνικού Εργου» – ένας όρος ασαφής που κατά τα σωματεία χρησιμοποιήθηκε για να προκαλέσει σύγχυση. «H ΚΥΑ εξακολουθεί να μας αντιμετωπίζει ως ανειδίκευτους εργάτες», λένε οι σπουδαστές. «Μόνο «θεραπεία» δεν είναι η ΚΥΑ αυτή, όπως χαρακτηρίστηκε από το ΥΠΠΟΑ, αλλά καταφανής απαξίωση», δηλώνουν.
Ως επιστέγασμα όλων των παραπάνω ήρθε να προστεθεί και η χθεσινή επιστολή Γιατρομανωλάκη: σε αυτήν ο υφυπουργός αναφέρει πως στη συζήτηση στο Μαξίμου τόσο ο γραμματέας του ΣΕΗ Α. Λάσκος όσο και ο πρόεδρος της ΠΟΘΑ Κ. Κεχαγιόγλου εστίασαν επί μακρόν στο μισθολογικό ζήτημα και μάλιστα αναφέρει χαρακτηριστικά πως «με άλλα λόγια το αίτημα στη συνάντηση ήταν μισθολογικού χαρακτήρα και η προτεινόμενη ΚΥΑ απαντά ακριβώς σε αυτό, προτείνοντας μισθολογική εξίσωση». «Μόνο ως μια προσπάθεια διάσπασης του κινήματος και αμαύρωσης των συνδικαλιστικών φορέων του μπορώ να χαρακτηρίσω αυτή την επιστολή», μας είπε ο κ. Κεχαγιόγλου. «Μόνο για τα μισθολογικά δεν συζητήσαμε στο Μαξίμου!», συμπληρώνει. Μαζί του συμφωνεί και ο γραμματέας του ΣΕΗ: «Μετά την πρώτη ώρα που επέμεναν ότι τίποτε δεν μπορεί ν’ αλλάξει και πως εμείς δεν έχουμε καταλάβει καλά και άλλα παρόμοια, εμείς μετά συνεχώς μιλούσαμε για τη διαβάθμιση σε ΤΕ, ο πρωθυπουργός και το επιτελείο των υπουργών του έλεγαν πως δεν υπάρχει κάτι τέτοιο και εμείς επί μία ώρα επιμέναμε ότι υπάρχει! Ο Θάνος από το συντονιστικό της κατάληψης του Εθνικού διάβασε τέσσερις σελίδες με αιτήματα και τα εξήγησε, ο κ. Καλαμπόκης επίσης μίλησε για διαβάθμιση… Πώς είναι δυνατόν να λένε ότι είπαμε για το μισθολογικό και μάλιστα μόνο γι’ αυτό; Αυτό είναι ψέμα!». Για προσπάθεια διάσπασης και ψέματα κάνουν λόγο και οι σπουδαστές.
Γενική συνέλευση του ΣΕΗ
Μέσα σε ένα κατάμεστο «Ακροπόλ», περίπου 350 μέλη του ΣΕΗ και κάποιοι εκπρόσωποι σπουδαστών και φορέων συζήτησαν επί ώρες. Το κλίμα ήταν φορτισμένο αλλά θετικά: όλοι προβληματίζονταν για το ποια θα πρέπει να είναι τα επόμενα βήματα. Τα παιδιά του συντονιστικού της κατάληψης Τσίλερ επέμεναν στην κλιμάκωση του αγώνα: «Περιμέναμε την κυβέρνηση, χάνοντας χρόνο», είπαν. «Ολοι είδαμε τι έγινε προχθές έξω από το Μέγαρο Μουσικής. Είμαστε πολύ κουρασμένοι αλλά δεν θέλουμε να πουλήσουμε τον αγώνα. Σας ζητάμε να μας στηρίξετε. Στηρίξτε μας. Ας πάμε σε απεργία διαρκείας». Διόλου λίγοι δεν είναι όσοι είναι υπέρ μιας τέτοιας πρότασης. Συνομιλώντας με τον Περικλή Μουστάκη, διευθυντή σπουδών της Δραματικής Σχολής ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, μας μετέφερε το ίδιο μήνυμα: «Κατάληψη έγινε σήμερα (σ.σ. χθες) και στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών. Οσο για τα παιδιά της σχολής, είναι απίστευτο αυτό που κάνουν: σε μια Πάτρα που είναι σε ρυθμούς καρναβαλιού, τα παιδιά βάζουν δυνατά κλασική μουσική στο Θέατρο Απόλλων που είναι σε κατάληψη και η ατμόσφαιρα στο κέντρο της πόλης αλλάζει! Είναι κάτι το υπέροχο. Κάνουν ανοιχτές συνελεύσεις, συνεχίζουν δυναμικά κι ας χάσουν τη χρονιά τους!», ενώ και ο ίδιος σκέφτεται θετικά μάλλον την απεργία διαρκείας. «Εχουμε χάσει τα πάντα, όμως δεν το βάζουμε κάτω» ήταν η χθεσινή παρέμβαση στη συνέλευση των σπουδαστών του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας. «Ηρθε η στιγμή να κλιμακώσουμε. Ζητάμε απεργία διαρκείας. Καλούμε όσους εξακολουθούν να έχουν ενδοιασμούς να μας στηρίξουν. Σε 20 ημέρες κλείνει η Βουλή. Τώρα ήρθε η ώρα να κλιμακώσουμε και να δείξουμε τη δύναμή μας», είπαν τα παιδιά από την κατάληψη της Σχολής του Εθνικού.
Φυσικά υπάρχουν και πολλοί που είναι ιδιαίτερα προβληματισμένοι μπροστά στο ενδεχόμενο απεργίας διαρκείας, αλλά κατανοούν πως τώρα είναι η ώρα να δοθεί μια λύση. Επίσης, όλοι δέχονται πως η κυβέρνηση στηρίζεται στο «διαίρει και βασίλευε»: και η ΔΕΗ (Δημοκρατική Ενότητα Ηθοποιών, που συντάσσεται με το ΚΚΕ) έκανε λόγο στη συνέλευση για «πόλωση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ της κυβέρνησης και του ΔΕΗ» – όσο για την πρότασή τους, θα την κατέθεταν αργότερα. Ενόσω γράφονται αυτές οι γραμμές, η συνέλευση συνεχίζεται. Στο τραπέζι έπεσε πρόταση για παν-καλλιτεχνική απεργία από μεθαύριο Παρασκευή έως Κυριακή, από την Αγωνιστική Συσπείρωση Ηθοποιών. Μια άλλη πρόταση που καταχειροκροτήθηκε ήταν να γίνει «μποϊκοτάζ» συμμετοχών στο Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου (η καλλιτεχνική του διευθύντρια και σκηνοθέτις Κ.Ευαγγελάτου δεν έχει, ας θυμίσουμε, προσώρας, σχολιάσει ό,τι συμβαίνει στον χωρο της). Σημαντική ήταν και η παρέμβαση του Σωματείου Εργαζομένων στον Χώρο του Χορού (ΣΕΧΩΧΟ): «Ο πρωθυπουργός άνοιξε το παραθυράκι για το άρθρο 16. Ούτε να το σκέφτεται η κυβέρνηση πως θα εμπλέξει τον αγώνα των καλλιτεχνών με τις προθέσεις της να καταργήσει το άρθρου 16», είπαν και χειροκροτήθηκαν. Σε αυτό αναφέρθηκε στην εισήγησή του και ο πρόεδρος της ΠΟΘΑ, συμπληρώνοντας μπροστά σε όλους πως «η επιστολή Γιατρομανωλάκη είναι μια προσβλητική ανακοίνωση που προσπαθεί να διχάσει τον αγώνα»… Αν κρίνουμε από την προηγούμενη Γ.Σ. του ΣΕΗ, και η χθεσινή πρέπει να τελείωσε πολύ αργά το βράδυ. Ενα είναι το σίγουρο: όσο διασπαστική κι αν προσπαθεί να γίνει η κυβέρνηση, όσο κι αν στοχοποιεί συγκεκριμένους ανθρώπους συνδικαλιστικών φορέων (ακούσαμε πως θα μπει μπροστά και η Ομάδα Αλήθειας της Ν.Δ., με μονταρισμένα, ψευδή, βιντεάκια), οι καλλιτέχνες, παρά τις όποιες διαφωνίες τους, συσπειρώνονται!
