Ευθύνες με όνομα και επώνυμο καταλόγιζε επί μήνες μέσω εξωδίκων η Πανελλήνια Ενωση Προσωπικού Ελξης (ΠΕΠΕ) ζητώντας από την Hellenic Train (τότε ΤΡΑΙΝΟΣΕ) και τον υπουργό Υποδομών Κώστα Α. Καραμανλή να λάβουν μέτρα και να δώσουν απαντήσεις στα σοβαρά προβλήματα που εμφανώς οδήγησαν στην τραγωδία.
Πριν φτάσει να καταθέσει χθες την παραίτησή του, ο κ. Καραμανλής αντιμετώπισε κάθε διαμαρτυρία και αίτημα με υπεροψία ή μέσω του μόνιμου επιχειρήματος ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσπαθούσε «να διορθώσει τα λάθη του ΣΥΡΙΖΑ». Το θέμα είναι ότι οι αλλεπάλληλες διαμαρτυρίες επιδίδονταν με μορφή εξωδίκου και αυτό γεννά συγκεκριμένες ευθύνες καθώς ο υπουργός ουδέποτε δέχθηκε να συναντηθεί με τους εργαζομένους, όπως οι ίδιοι καταγγέλλουν.
Με το πρώτο της εξώδικο στις 7 Σεπτεμβρίου 2021, η ΠΕΠΕ διαμαρτυρόταν ζητώντας «την άμεση αποκατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής και της ασφάλειας κυκλοφορίας, η οποία έχει καταστήσει άκρως επικίνδυνη την πραγματοποίηση των δρομολογίων, όπως αποδεικνύεται από τα δύο πολύ σοβαρά πρόσφατα συμβάντα (εκτροχιασμός στις Σέρρες, σύγκρουση αμαξοστοιχίας με μηχάνημα του ΟΣΕ στον Δομοκό)».
Επίσης, διαμαρτύρονται έντονα για την απειλούμενη διατάραξη της υγείας και της ασφάλειάς τους «εξαιτίας της πρωτοφανούς έλλειψης συντήρησης του δικτύου ως απόρροιας της υποχρηματοδότησης αλλά και της υποστελέχωσης του ΟΣΕ». Ακολούθησε άλλο εξώδικο της Ενωσης Μηχανοδηγών στις 8 Μαρτίου 2022. Εκεί η ΠΕΠΕ ζητούσε «την άμεση αποκατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής», δηλαδή τα συστήματα τηλεδιοίκησης, φωτοσήμανσης, ETCS, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει το προχθεσινό τραγικό συμβάν.
Οι μηχανοδηγοί μιλούν για δεκάδες προβλήματα βραδυπορίας στο δίκτυο «η οποία έχει καταστήσει άκρως προβληματική την πραγματοποίηση των δρομολογίων, όπως αποδεικνύεται από τα πολύ σοβαρά πρόσφατα συμβάντα», με πλέον χαρακτηριστική την ακινητοποίηση των αμαξοστοιχιών τις ημέρες του χιονιού τον Ιανουάριο του 2022 στην Οινόη, τη Θήβα και την Τιθορέα.
Επισημαίνουν ακόμη ότι «οι χρόνοι των δρομολογίων δεν ανταποκρίνονται πλέον με αυτούς των εγχειριδίων, γεγονός που σε συνδυασμό με τη μη λειτουργία της τηλεματικής στους σταθμούς έχει οδηγήσει σε επιθέσεις και προπηλακισμούς κατά των μηχανοδηγών από το επιβατικό κοινό». Ζητούν, τέλος, «την άμεση βελτίωση της συντήρησης του τροχαίου υλικού», αναφέροντας ενδεικτικά τις φωτιές που είχαν εκδηλωθεί εκείνο το διάστημα σε αμαξοστοιχίες, για τις οποίες είχαν ενημερώσει εγγράφως τους αρμοδίους, «πλην όμως δεν έλαβαν καμία απάντηση».
Στο πιο πρόσφατο από τα εξώδικα της ΠΕΠΕ (31/10/2022) που απευθύνεται στον Κώστα Καραμανλή και τον ΟΣΕ, οι μηχανοδηγοί επανέρχονται με δραματικές προειδοποιήσεις: «Παρά τις διαρκείς επισημάνσεις μας, διαμαρτυρίες μας και πρωτίστως τις συνεχείς εκκλήσεις μας προς αποκατάσταση εντεινόμενων προβλημάτων του σιδηροδρομικού δικτύου, –δυστυχώς– επιβεβαιώθηκαν οι φόβοι τραυματισμών που σας είχαμε εκφράσει», γράφουν και συνεχίζουν.
«Διαπιστώνουμε διαρκώς την κακή κατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής, την έλλειψη συντήρησής της (που αποδεικνύεται από τις βραδυπορίες που καθημερινά δίνονται στους μηχανοδηγούς), τη μη λειτουργία φωτοσημάτων και τηλεδιοίκησης εδώ και πολλά έτη, τη μη λειτουργία του συστήματος ETCS (European Traffic Control System – του οποίου η θέση σε λειτουργία προστατεύει απέναντι στο ανθρώπινο λάθος) που δεν λειτούργησε ποτέ παρά το γεγονός ότι έχει εγκατασταθεί στις μηχανές»!
Η τηλεματική
Επίσης διαπιστώνουν άλλα κρίσιμα προβλήματα:
● Τη μη λειτουργία της τηλεματικής που θα ενημέρωνε τους επιβάτες στους σταθμούς ώστε να μην επιτίθενται στο προσωπικό.
● Το κλείσιμο των σταθμών σε περιφερειακές πόλεις λόγω έλλειψης σταθμαρχών, που δημιουργεί προβλήματα στα τρένα και στην πύκνωση των δρομολογίων.
● Την ελλιπή περίφραξη της υποδομής, με αποτέλεσμα να είναι εύκολη η πρόσβαση σε πεζούς σε πολλά σημεία, με συνέπεια την απώλεια ανθρώπινων ζωών.
● Την πυκνή βλάστηση πλησίον της υποδομής, που περιορίζει την ορατότητα και καλύπτει ακόμα και σήματα γραμμής.
● Τον τραυματισμό μηχανοδηγού (25/10/2022) όταν αμαξοστοιχία προσέκρουσε σε ηλεκτροφόρα καλώδια που κρέμονταν.
● Τους τρεις εκτροχιασμούς, 1/8/2022 στην Τιθορέα, 10/10/2022 στο Λιανοκλάδι και 21/10/2022 κοντά στην Τιθορέα.
Ο πρόεδρος της ΠΕΠΕ και ενεργός μηχανοδηγός Κώστας Γενιδούνιας δεν έμεινε στα εξώδικα. Είχε ενεργό παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καταγγέλλοντας συνεχώς κακές πρακτικές, όπως έγινε πρόσφατα με την τοποθέτηση μπετονένιας γέφυρας κοντά στον Δομοκό, την ώρα που από κάτω της περνούσαν τρένα και κρέμονταν ηλεκτροφόρα καλώδια.
Σε όλες τις περιπτώσεις, ο τέως πλέον υπουργός Υποδομών και Μεταφορών αντιμετώπιζε τις καταγγελίες με απαξίωση, με μοναδική εξαίρεση τις περιπτώσεις εκείνες που έφταναν μέσω ερωτήσεων στη Βουλή και εκεί περιοριζόταν να επιτίθεται στον ΣΥΡΙΖΑ.
Ολα αυτά άλλαξαν με τραγικό τρόπο χθες όταν ο Κ. Καραμανλής δήλωσε την παραίτησή του, συνοδεύοντάς τη με ταχύρυθμα μαθήματα πολιτικής ευθύνης: «Είμαι λίγα χρόνια στην πολιτική, αλλά θεωρώ απαραίτητο στοιχείο της δημοκρατίας μας οι πολίτες της χώρας μας να εμπιστεύονται το πολιτικό σύστημα.
Αυτό λέγεται πολιτική ευθύνη», είπε, χαρακτηρίζοντας την παραίτηση «καθήκον ως ελάχιστη ένδειξη σεβασμού στη μνήμη των ανθρώπων που έφυγαν άδικα και αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τα διαχρονικά λάθη του ελληνικού κράτους και του πολιτικού συστήματος».
Δεν παρέλειψε πάντως να τονίσει ότι «παραλάβαμε τον ελληνικό σιδηρόδρομο σε κατάσταση που δεν ταιριάζει στον 21ο αιώνα», παραδεχόμενος όμως ότι οι προσπάθειές του επί 3,5 χρόνια «δεν ήταν αρκετές για να αποτρέψουν ένα τέτοιο δυστύχημα».
