Το καλό σημάδι του Σκαρίμπα!

Ο αείμνηστος έγκριτος Ελληνας ιστορικός, δημοσιογράφος, κριτικός κ.λπ. Τάσος Βουρνάς έλεγε και ξανάλεγε για τον (μπάρμπα) Γιάννη Σκαρίμπα: «Το έργο του εισάγει στη γενικότερη εγχώρια γραμματεία κάτι, βέβαια, που δεν αναγνωρίζεται επίσημα και ιστορικά ως χαρακτηριστικό: τον χλευασμό!» Σε αυτόν ακριβώς τον «χλευασμό», όμως, οφείλουμε το σπουδαίο έργο του «Το ’21 και η αλήθεια», που τόλμησε, έγραψε και εξέδωσε τη χρονιά που η χούντα, για να κρύψει το τεράστιο κενό και τις αδικίες που έφερε, αποφάσισε (και αυτή) να γιορτάσει μεγαλειωδώς τα 150 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση! Αυτό το έργο (κατέληγε ο Βουρνάς) ήταν… οι πετριές (αυτολεξεί) που χρειάζονταν ώστε να δημιουργηθούν τρυπούλες στον στημένο «ψεύτικο τοίχο» και, έτσι, όλοι εμείς οι υπόλοιποι να μπορούμε να «δούμε»!

Για μια χρήσιμη προσφορά μετά μπόλικης γενναιότητας έκανε λόγο ο Βουρνάς, αν και ο Σκαρίμπας δεν επιδίωξε ποτέ να είναι γενναίος – πολυφαμελίτης και άνθρωπος του καθημερινού επιούσιου ήταν! Ο Σκαρίμπας ήταν πάντα αυτός που ήταν από την αρχή του∙ γεγονός που σαν πνευματικό μέγεθος δεν του επέτρεπε να αναφερθεί ούτε καν σαν αστερίσκος (!) στις επίσημες δέλτους της Λογοτεχνίας μας. Στα δε γνωστά φιλολογικά σαλόνια των Αθηνών, είναι γνωστό, τον υποτιμούσαν και τον λοιδορούσαν (ως κι αυτός ο μέγας Κατσίμπαλης με τη μεγαλόσχημη παρέα του), θεωρώντας τον «επαρχιώτη» ή «τρελό» και «αγράμματο» που χαλάει τη σπουδαία γλώσσα μας.

Ωστόσο, ο «μπαρμπα-Γιάννης» πορεύτηκε και χωρίς αυτούς! Και, σίγουρα χωρίς αυτούς, κατάφερε μόνος κι «από τα κάτω» να αναγνωριστεί και να γίνει ένα ισάξιο με τους γνωστούς μεγάλους μας πνευματικό μέγεθος!

Ομως, δεν κατάφερε μόνο αυτό – κατάφερε κάτι πολύ περισσότερο: έχοντας, είναι σαφές, βαθιά χαραγμένο και καταγεγραμμένο το πλεονέκτημα του καθημερινού, του ταλαιπωρημένου και του δοκιμαζόμενου ανθρώπου, κατάφερε να απλώσει τόσες και τέτοιες αληθινές ρίζες στο εθνικό και συλλογικό μας θυμικό και μνήμη, ώστε να μπορεί να είναι αξιόπιστος κι αξιόμαχος -κυρίως, όμως, απαραίτητος- στο δύσκολο παρόν και στο ακόμη πιο δύσκολο μέλλον.

Μες στη σημερινή δυσμενή απ’ όλες τις πλευρές συγκυρία, όπου ο «μεσαίωνας» και η, κακώς ειπείν, «τεχνική» υπερισχύουν και, έτσι, τα πάντα πάλι φαίνονται δύσκολα, συμπαγή κι ατσάλινα, υπάρχει πάντα κι αυτή η δυνατότητα: να βρεθεί αίφνης ξανά ο «μπαρμπα-Γιάννης» ή ένας «νέος Σκαρίμπας» αυτή τη φορά και να αρχίσει με μοναδική καπατσοσύνη τις πετριές – να ανοίξει τα πρώτα ρήγματα στον στημένο τοίχο για να δούμε, έστω, λίγο! Να καταφέρει, δηλαδή, ξανά αυτό που δεν καταφέρνει τόσα χρόνια η μισθωμένη, καλοταϊσμένη και χιλιοπροβεβλημένη (από τα πάνω) διανόηση∙ που, όλα καλά κι όλα ωραία μ’ αυτήν βέβαια, πλην όμως μας το έχει κάνει ήδη γνωστό: δεν γνωρίζει καθόλου από… πετριές, ούτε από καλό σημάδι!…