«Ασχολούμαι με την αποτύπωση της συλλογικής μνήμης και την προφορική ιστορία εδώ και χρόνια και ήθελα να δημιουργήσω κάτι μη αναμενόμενο σε ένα νησί όπως η Τήνος, που γεμίζει τουρίστες κάθε καλοκαίρι και έχει πολλές καλλιτεχνικές δράσεις. Ήθελα να ενσωματώσω σε ένα project τη νέα γενιά, αλλά και τη ζωή, την παράδοση του τόπου. Να δημιουργηθεί κάτι για τους ίδιους τους κατοίκους και να μείνει σε αυτούς», καταθέτει η εικαστικός Μαρία Ανδρομάχη Χατζηνικολάου της ομάδας artspirators. Η δράση «Κρυμμένο σε κοινή θέα» (Hidden in a plain site) υποστηρίχτηκε από το ΝΟΗΣΙΣ στο πλαίσιο της υποστήριξης και διαχείρισης των Σχεδίων Δράσης του έργου «Μια νέα αρχή στα ΕΠΑΛ» (μέσω του επιχειρησιακού προγράμματος Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ε.Ε.).
Όπως εξηγεί η καθηγήτρια Εικαστικών στο ΕΠΑΛ Τήνου, Αναστασία Χατζίρη, «το project “Hidden in plain sight / Κρυμμένο σε κοινή θέα”, αποτελεί ένα διαδραστικό-συμμετοχικό έργο πάνω σε μια επιλεγμένη διαδρομή στη Χώρα της Τήνου. Μαθητές από το ΕΠΑΛ Τήνου, κυρίως από τα τμήματα Εφαρμοσμένων Τεχνών & Πληροφορικής, ανακάλυψαν και κατέγραψαν διάφορες πλευρές από ιστορίες του τόπου, εργάστηκαν ομαδικά και συγκέντρωσαν προφορικές μαρτυρίες από παιχνίδια, τα συνέδεσαν με τον τόπο και τις τοποθεσίες, διαπιστώνοντας συχνά πόσο έχει αλλάξει με τα χρόνια το νησί».
Ένα δημιουργικό εργαστήρι στους τοίχους της Τήνου
H ομάδα των artspirators (Μαρία Ανδρομάχη Χατζηνικολάου: ιδέα, καλλιτεχνική επιμέλεια, σχεδιασμός, οργάνωση παραγωγής· Σουμέλα Μακανίκα: οργάνωση παραγωγής, γραφιστική επιμέλεια, διαχείριση social media, βίντεο τεκμηρίωσης) πραγματοποίησε ένα Workshop μαζί με τους μαθητές και τους καθηγητές τού ΕΠΑΛ Τήνου, με σκοπό να φέρουν σε επαφή τους μαθητές με τα υλικά και την εννοιολογία του έργου και να αναλάβουν ρόλους με έναν διαφορετικό τρόπο αναπαράστασης του παρελθόντος.
Οι παρεμβάσεις έγιναν σε δημόσιο χώρο του νησιού και ενεργοποιούνται μόνο τη νύχτα με τη βοήθεια του ειδικού φωτισμού φακών black light, οι οποίοι δεν αλλοιώνουν το κυκλαδίτικο χρώμα.
Οι artspirators πήγαν στην Τήνο και σε συνεργασία με τους μαθητές και τους καθηγητές επιτόπου χαρτογράφησαν και περπάτησαν τα σημεία που αναφέρονταν στις μαρτυρίες ως περιοχές στις οποίες μαζεύονταν παλιά οι κάτοικοι της Τήνου και έπαιζαν ομαδικά παιχνίδια. Τα σημεία σκαναρίστηκαν, μπήκε κωδικός QR και με τη χρήση του κινητού μπορούσε πια κανείς να ακούσει τις μαρτυρίες και τις αναφορές για τα συγκεκριμένα σημεία, όπως ήταν παλιά, αλλά και για τα παιχνίδια που παίζονταν εκεί: στο Πάνω Αλάνι παίζονταν «κουτσό» και πιο κάτω «μπουράι». Στη γειτονιά Τρεις Ιεράρχες υπήρχε κάποτε ένα γεφυράκι. Οι μαθητές εντόπισαν μια παλιά φωτογραφία και την ενσωμάτωσαν στις πληροφορίες.
Οι μαθητές του ΕΠΑΛ Τήνου δημιούργησαν ακόμη έναν χάρτη στο openstreetmap.org, με τη διαδρομή και τα σημεία ενδιαφέροντος και τις ηχητικές αφηγήσεις. Έτσι, στην τελική εκδήλωση προβολής του έργου, κάτοικοι και επισκέπτες του νησιού είχαν τη δυνατότητα να περιηγηθούν στα έργα, σε δύο νυχτερινούς περιπάτους που οργανώθηκαν.
Προβολή του έργου «Κρυμμένο σε κοινή θέα» έγινε και μέσω της ιστοσελίδας tinosart.gr, η οποία κατασκευάστηκε από το ΕΠΑΛ Τήνου σε προηγούμενο Σχέδιο Δράσης.
Οι συντελεστές
Η καλλιτεχνική ομάδα artspirators έχει πυρήνα της δραστηριότητάς της την παραγωγή πολυποίκιλων σχεδιασμάτων (projects) σύγχρονης τέχνης. Έμπνευση για τα εγχειρήματά της αποτελούν χώροι ιστορικής, κοινωνικής ή και άλλης σημασίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν χώροι ανενεργοί, εγκαταλειμμένοι και πιθανόν ξεχασμένοι από το ευρύ κοινό. Στόχος, εκτός από την καθαρά καλλιτεχνική δράση, είναι η προβολή και ενεργοποίησή τους
Εικονικό Μουσείο Τήνου
Το Εικονικό Μουσείο της Τήνου είχε προγραμματιστεί να λειτουργήσει μέσα στο 2022. Θα είναι ψηφιακό με πολλές εφαρμογές (VR γυαλιά, διαδραστικές οθόνες, οι οποίες θα δείχνουν διαδρομές στο νησί και σημεία στα οποία βρίσκονται σημαντικά μνημεία). Μεταξύ των εκθεμάτων του Μουσείου θα υπάρχει και η πρώτη virtual διαδρομή στη Χώρα της Τήνου, η οποία είναι άγνωστη ακόμη και για πολλούς από τους κατοίκους του νησιού. Το ΕΜΤ διερευνά και αναδεικνύει τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες του τοπίου της Τήνου, χρησιμοποιώντας σύγχρονα τεχνολογικά μέσα.
ΕΠΑΛ Τήνου
Στο ΕΠΑΛ Τήνου λειτουργούν οι τομείς: Διοίκησης & Οικονομίας, Εφαρμοσμένων Τεχνών, Ηλεκτρολογίας, Ηλεκτρονικής και Αυτοματισμού, Μηχανολογίας, Πληροφορικής. Οι ειδικότητές του ΕΠΑΛ Τήνου είναι: Διοίκηση και Οικονομικές Υπηρεσίες, Τουριστικών Επιχειρήσεων, Γραφικών Τεχνών, Σχεδιασμού-Διακόσμησης Εσωτερικών Χώρων, Ηλεκτρολογικών Συστημάτων, Εγκαταστάσεων και Δικτύων, Μηχανολογικών Εγκαταστάσεων και Κατασκευών, Οχημάτων, Η/Υ και Δικτύων Η/Υ.
