«Στον επόμενο τόνο θα είναι ο Γιάννης Μαρκόπουλος που θα διασκευάσει Παύλο Παυλίδη», μου έλεγε χθες στο τηλέφωνο, χαριτολογώντας, η Λένγκα Μαρκοπούλου, η κόρη του συνθέτη. Του μαέστρου.
Η συζήτηση μαζί της είναι ούτως ή άλλως ενδιαφέρουσα, έχεις πολλά να πεις για τον πατέρα της, το τελευταίο διάστημα όμως αποκτά περισσότερο νόημα μια και στο επίκεντρο βρίσκεται ο νέος δίσκος του Παυλίδη «Πέρα από τη θάλασσα», με εμπνευσμένες νέες προτάσεις σε τραγούδια του Μαρκόπουλου. Δίσκος που είχε και θετική (ως επί το πλείστον) υποδοχή αλλά και αρνητική. Σε κάποιους άρεσε, σε κάποιους άλλους όχι. Λογικό και αναμενόμενο, έτσι συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις, ειδικά όταν κάποιος «πειράζει» εμβληματικά τραγούδια.
Το σίγουρο είναι ότι έπειτα από πάρα πολύ καιρό ένας δίσκος έγινε θέμα συζήτησης, είχαμε χρόνια να ζήσουμε κάτι τέτοιο. Κι έφερε το έργο του Γιάννη Μαρκόπουλου στο σύμπαν ενός άλλου κόσμου, νεότερου σε ηλικία. «Η τέχνη φέρνει συζήτηση, γεγονός που μας κάνει χαρούμενους, είναι ωραίο να δημιουργεί κουβέντα, να παράγει απόψεις», λέει η Λένγκα.
«Ο πατέρας μου μάλιστα είναι συνηθισμένος, καταγράφω το αρχείο της ζωής του αυτό το διάστημα και δεν μου μοιάζει περίεργο. Ο ίδιος δεν ασχολείται με τα social media, ή τουλάχιστον ασχολείται μόνο στον βαθμό που θέλει». Της λέω και για τις αρνητικές κριτικές, αλλά και τις πολλές θετικές. «Δεν μπορείς να φανταστείς πόσα τηλεφωνήματα έχουμε δεχθεί που μας κάνουν διθυραμβικά σχόλια».
Ο μαέστρος δεν ήταν παρών στις συναυλίες του Παυλίδη στη «Στέγη», αλλά σκοπεύει να είναι στις επόμενες που προγραμματίζονται ήδη. Είχε κάνει και ένα ταξίδι στην Κρήτη πριν από τις γιορτές, για μία τιμητική εκδήλωση στο Ηράκλειο. Εκεί παρέλαβε το «κλειδί» της πόλης, μια τιμή που έχει αποδοθεί σε ελάχιστο κόσμο όπως είπε ο δήμαρχος Ηρακλείου Βασίλης Λαμπρινός, στον νομπελίστα ποιητή μας Οδυσσέα Ελύτη και στον μεγάλο αντιστασιακό φιλέλληνα συγγραφέα Πάτρικ Λη Φέρμορ.
Χρειάζεται να καταγράψουμε ορισμένα πράγματα για να μη δημιουργούνται περίεργες παρεξηγήσεις. Τον Παύλο Παυλίδη τον επέλεξε ο ίδιος ο Γιάννης Μαρκόπουλος, γιατί «θεωρεί ότι ο Παυλίδης είναι ένας άνθρωπος με δικό του κοινό, έχει ξεχωριστό ήθος και είναι πολύ σημαντικός ποιητής.
Τον είδε σε έναν ρόλο αγγελιοφόρου και προφήτη, ως ερμηνευτή στον δίσκο, για αυτό μιλάνε πολύ για τον κόσμο μετά, για το μέλλον. Εξ ου και ο σκηνοθέτης της παράστασης στη “Στέγη”, Χρήστος Σαρρής, το ονόμασε μετα-τοπίο», λέει η Λένγκα επισημαίνοντας πως θα βρεθεί και η ευκαιρία στο επόμενο διάστημα να μιλήσει και ο ίδιος ο μαέστρος για το θέμα, αν και θεωρεί ότι μιλάνε τα έργα από μόνα τους. Το τελικό αποτέλεσμα του άρεσε πολύ: «Είναι αυτό που περίμενε, εκείνο που είχε στο μυαλό του. Επιτυγχάνεται η συνύπαρξη δύο κόσμων, κάποιοι κόσμοι πρέπει να συναντηθούν».
Η αρχή που λέει ότι δεν μπορεί ο καθένας να διασκευάζει ό,τι θέλει, απαγορεύεται αυτό, ειδικά με τον Γιάννη Μαρκόπουλο που πάντα έδειχνε αυξημένη ευαισθησία για τα πνευματικά δικαιώματα και δεν σηκώνει καν συζήτηση, ίσχυσε κι εδώ. Γι’ αυτό ο Παυλίδης δεν είχε πάρει την άδεια μόνο του συνθέτη αλλά και των στιχουργών. Και όλοι τους (και οι κληρονόμοι κάποιων που έχουν φύγει από τη ζωή) δήλωσαν ενθουσιασμένοι με τη νέα ματιά του Παύλου στα τραγούδια αλλά και για τις προσθαφαιρέσεις στίχων που έκανε. Διότι ο Παυλίδης προχώρησε σε κάτι μαγικό και εντελώς πρωτοποριακό: σε κάποια τραγούδια δεν έβαλε όλους τους στίχους ενώ, σε άλλα, πρόσθεσε και δικούς του. Το βρίσκω πολύ ευφυές.
«Το ηθικό πνευματικό δικαίωμα είναι αμεταβίβαστο, μιλάμε για κεκτημένα ετών», σημειώνει η Λένγκα. «Ο Μαρκόπουλος διαχειρίζεται όλα του τα δικαιώματα, όχι μόνο τα πνευματικά αλλά και τα μηχανικά, τα εμπορικά. Είναι ένας καλλιτέχνης που πάντοτε ασκεί το πνευματικό του δικαίωμα, έχει απόλυτη άποψη, από τα εξώφυλλα μέχρι τους στιχουργούς, διαθέτει πλήρη έλεγχο στο έργο του». Και θυμόμαστε την περίπτωση εκείνη, επί χούντας, που ο Κώστας Βουτσάς διασκεύασε τον Ταρζάν, ένα από τα πλέον εμβληματικά τραγούδια του. «Ηταν ένα πολύ σοβαρό τραγούδι για τον συνθέτη, ένα τραγούδι με νοήματα, η ερμηνεία και ο τρόπος που ήθελε να βγει προς τα έξω ήταν συγκεκριμένος, οπότε άσκησε το ηθικό του δικαίωμα για να το απαγορεύσει. Και για πολιτικούς λόγους, τότε, με τη χούντα».
Εβγαλε και ειδήσεις ωστόσο η χθεσινή μας συζήτηση. Σε λίγο θα έχουμε την επανακυκλοφορία σπουδαίων δίσκων σε νέο ριμάστερινγκ, τα «Ανα-γέννηση: Κρήτη ανάμεσα σε Βενετιά και Πόλη» και «Η λειτουργία του Ορφέα». Ενώ θα κυκλοφορήσει και σε δίσκο, ντοκουμέντο κανονικό, μία παλιά συναυλία του στο Ηρώδειο από το 1979. Τέλος, θα έχουμε και συναυλίες του συνθέτη. Ο Γιάννης Μαρκόπουλος βρίσκεται ξανά σε… δράση και αυτό είναι σπουδαίο γεγονός από μόνο του.
-320x213.jpg)
