«Πράσινους διαδρόμους» ηλεκτρικής ενέργειας για την Ευρώπη που θα περνούν από την Ελλάδα προτείνει η Ελλάδα στους 27 ηγέτες των κρατών-μελών της Ε.Ε. Το σχέδιο της ελληνικής κυβέρνησης συμπεριλαμβάνει την εξαγωγή ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική και την Ανατολική Μεσόγειο προς την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη.
Σημεία της πρότασης αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα (Παρασκευή) ο Ελληνας πρωθυπουργός στους ομολόγους του στη Σύνοδο Κορυφής, ωστόσο αναλυτικά θα παρουσιαστεί στο Συμβούλιο Ενέργειας την επόμενη εβδομάδα. Με ένα non paper, η ελληνική πλευρά περιγράφει τις προτάσεις και τις προϋποθέσεις για ένα διευρυμένο δίκτυο.
Οπως αναφέρεται, υπολογίζεται ότι υπάρχουν 600 GW ηλιακής και αιολικής ενέργειας σε αναμονή για σύνδεση στο δίκτυο λόγω έλλειψης χωρητικότητας μόνο σε τέσσερις χώρες στην Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία. Στις ΗΠΑ η αντίστοιχη δυναμικότητα είναι 900 GW.
«Μεταξύ 2025 και 2030, 64 GW πρόσθετης δυναμικότητας σε πάνω από 50 διασυνοριακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις θα ήταν οικονομικά αποδοτικές, δηλαδή θα έφερναν αύξηση 55% σε σχέση με το δίκτυο του 2025», σημειώνεται. Δεδομένων αυτών των προκλήσεων, είναι επιτακτική ανάγκη να «διπλασιάσουμε τις προσπάθειές μας για την επέκταση και την ενίσχυση του ευρωπαϊκού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας».
Καταρχάς με διαδρόμους Βορρά-Νότου. Υπάρχει σημαντική συμπληρωματικότητα μεταξύ της ηλιακής και της αιολικής παραγωγής σε εποχική βάση. Με απλά λόγια, η αιολική ενέργεια παράγει περισσότερο ρεύμα το χειμώνα και η ηλιακή ενέργεια το καλοκαίρι. Και ενώ υπάρχει ηλιακή παραγωγή στη Βόρεια Ευρώπη, και αιολική παραγωγή στη νότια Ευρώπη, υπάρχει μια ισχυρή λογική για τη σύνδεση του αιολικού βορρά με τον ηλιόλουστο νότο. Η ενίσχυση των ροών ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Βορρά και Νότου είναι σημαντική για την ενεργειακή ασφάλεια και την ενεργειακή μετάβαση στην Ευρώπη.
Δευτερευόντως, έμφαση στα Δυτικά Βαλκάνια. Απαιτούνται αυξημένες διασυνοριακές συνδέσεις σε όλη την Ευρώπη για τη μείωση του κόστους και για να καταστεί το σύστημα πιο ανθεκτικό. Ενα σημαντικό κενό στο ευρωπαϊκό δίκτυο είναι η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων. Εκεί αρκετές χώρες εξακολουθούν να βασίζονται στον άνθρακα, και η ηλιακή και αιολική ισχύς ήταν μόλις 1 GW το 2021. Η Ε.Ε. θα πρέπει να έχει μια εστιασμένη πρωτοβουλία για την αναβάθμιση του δικτύου στα Δυτικά Βαλκάνια, λέει η Ελλάδα, προκειμένου να επιταχυνθεί η μετάβαση στην περιοχή, να καταστεί δυνατή η παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία κ.λπ. αυξάνοντας την ικανότητά τους να στέλνουν ηλεκτρική ενέργεια στην υπόλοιπη Ευρώπη και να διευκολυνθεί η εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την Ανατολική Μεσόγειο και από την Αίγυπτο και την ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Αφρικής στη Νότια Ευρώπη και, από εκεί, στην Κεντρική Ευρώπη, όπου είναι περισσότερο απαραίτητη.
Τρίτη προϋπόθεση για την Ελλάδα είναι η ταχύτερη αδειοδότηση. Ο κανονισμός έχει απλοποιήσει την αδειοδότηση για έργα ΑΠΕ. Ωστόσο, δεν καλύπτει τα δίκτυα, παρά μόνο τις επενδύσεις που απαιτούνται για τη σύνδεση των έργων ΑΠΕ με το δίκτυο. Η επέκταση του κανονισμού στα δίκτυα ευρύτερα θα μπορούσε να δώσει πρόσθετη ώθηση στην ανάπτυξή τους.
Τελευταία προϋπόθεση που θέτει η Ελλάδα είναι η επενδυτική διευκόλυνση. Υπάρχουν διάφορα προγράμματα που μπορούν να παρέχουν χρηματοδότηση στα δίκτυα (Connecting Europe, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κ.λπ.) τα οποία όμως είναι διάσπαρτα και τα ποσά που απαιτούνται είναι πολύ υψηλότερα από αυτά που δαπανά η Ευρώπη μέχρι σήμερα. Επιπλέον πόροι είναι σαφώς απαραίτητοι.
