Διχόνοια στην ισπανική κυβέρνηση για τον ορισμό του βιασμού

Την πιο δύσκολη Ημέρα της Γυναίκας έζησε χθες ο κεντροαριστερός κυβερνητικός συνασπισμός της Ισπανίας στα τρία και κάτι χρόνια ζωής του. Η κυβέρνηση Σοσιαλιστών – Podemos, η οποία επιβίωσε από αρκετές κρίσεις, μια θανατηφόρα πανδημία και κατόρθωσε να εγκρίνει μια σειρά νόμων που βελτιώνουν τις ζωές της πλειονότητας των πολιτών κερδίζοντας παράλληλα -όχι άδικα- τον τίτλο της πιο φεμινιστικής κυβέρνησης που πέρασε από τη χώρα, ακροβατεί κυριολεκτικά σε τεντωμένο σχοινί, όχι εξαιτίας βασικών διαφωνιών σε μείζονα οικονομικά θέματα, αλλά σε ένα ζήτημα που θεωρητικά όλους τους ενώνει: τον νόμο για τον βιασμό ή τον νόμο «μόνο το ναι σημαίνει ναι», όπως έχει γίνει ευρύτερα γνωστός.

Η προχθεσινή Τρίτη, παραμονή της Ημέρας της Γυναίκας, βρήκε τους δύο κυβερνητικούς εταίρους να ανταλλάσσουν λόγια βαριά μέσα στη Βουλή και κατέληξε σε ένα τουλάχιστον άβολο πολιτικά θέαμα: τις μεταρρυθμίσεις που πρότεινε το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) να εγκρίνονται χάρη στις ψήφους του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (ΡΡ), με το Podemos να καταψηφίζει και τα μικρότερα, εθνικιστικά ως επί το πλείστον, κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση να διχάζονται και αυτά ως προς τη στάση τους.

Μια απαραίτητη εισαγωγή στο θέμα: τον περασμένο Αύγουστο η ισπανική Βουλή ψήφισε ύστερα από μήνες διαβουλεύσεων τον νόμο περί καθολικής εγγύησης της σεξουαλικής ελευθερίας ή «μόνο το ναι σημαίνει ναι». Εναν νόμο που θεωρήθηκε σταθμός, καθώς άλλαζε τον ορισμό του βιασμού εισάγοντας στον ποινικό κώδικα το θέμα της ρητής συναίνεσης και μη θεωρώντας πια απαραίτητη την άσκηση βίας ή εκφοβισμού όπως ίσχυε ώς τότε.

Από τον Σεπτέμβριο όμως, που τέθηκε σε εφαρμογή, παρουσιάστηκαν κάποιες ανεπιθύμητες παρενέργειες, καθώς πολλοί σεξουαλικοί παραβάτες σε ολόκληρη τη χώρα, τουλάχιστον 700, πέτυχαν μείωση των ποινών τους και αρκετοί αφέθηκαν ελεύθεροι πατώντας πάνω σε παραθυράκια που άφηνε ο νέος νόμος. Μπροστά στον σάλο που δημιουργήθηκε και ο οποίος δεν προήλθε μόνο από τον χώρο της Δεξιάς, η οποία βρήκε μια ιδανική αφορμή για να επιτεθεί στην κυβέρνηση, το PSOE ζήτησε να γίνουν κάποιες τροποποιήσεις στον νόμο προκειμένου να αποφευχθούν δυσάρεστες συνέπειες. Η υπουργός Ισότητας Ιρένε Μοντέρο από το Podemos αρνήθηκε την παραμικρή παρέμβαση στον νόμο, ο οποίος αποτελούσε σε μεγάλο βαθμό πνευματικό παιδί της. Ο νόμος αυτός αποτέλεσε μόνιμη πηγή έντασης μεταξύ των δύο εταίρων και ύστερα από ένα διάλογο μακράς διαρκείας μεταξύ κωφών φτάσαμε στην προχθεσινή δύσκολη μέρα.

«Σήμερα το PSOE και το PP έδωσαν τα χέρια για να επαναφέρουν τον ποινικό κώδικα της βίας και του εκφοβισμού. Είναι μια κακή είδηση για τις γυναίκες που κατέκτησαν το δικαίωμα να τεθεί σε πρώτο πλάνο η συναίνεση» δήλωσε η υπουργός Ισότητας. Ενα επιχείρημα που το PSOE αρνείται, τονίζοντας ότι η εισαγωγή αυστηρότερων ποινών σε περιπτώσεις χρήσης βίας δεν αγγίζει τον βασικό ρόλο της συναίνεσης. «Μας έχετε κουράσει με τα λογύδριά σας, κυρίες και κύριοι του Podemos» είπε σε έντονο ύφος η γραμματέας ισότητας του PSOE, Αντρέα Φερνάντες, η οποία παρουσίασε στη Βουλή τις αλλαγές που πρότεινε το κόμμα της, ζητώντας «λιγότερα συνθήματα» και περισσότερες προτάσεις για τη «βελτίωση αυτού του νόμου».

Η ένταση συνεχίστηκε και χθες σε άλλο επίπεδο, η οποία παράλληλα κατέδειξε τις διαφωνίες στους κόλπους του ισπανικού φεμινιστικού κινήματος σε ό,τι αφορά τον νόμο για τον βιασμό, αλλά και τον πρόσφατα εγκεκριμένο νόμο για τους τρανς που δίνει το δικαίωμα σε εφήβους 16 ετών και άνω να αλλάζουν το φύλο τους με απλή δήλωση στο ληξιαρχείο. Η άλλοτε ενιαία φεμινιστική διαδήλωση -στη Μαδρίτη πραγματοποιείται μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη- χωρίστηκε χθες για δεύτερη συνεχή χρονιά σε δύο «στρατόπεδα», κάτι που ωστόσο δεν εμπόδισε την ευρεία συμμετοχή. Παράλληλα, σε εκδήλωση που έγινε νωρίτερα στο υπουργείο Ισότητας για την Ημέρα της Γυναίκας από την οποία απουσίαζε ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ομάδα φεμινιστριών διέκοψε με φωνές και γουχαΐσματα την ομιλία της Ιρένε Μοντέρο, με μία να τη ρωτά «τι σημαίνει για σένα γυναίκα;»

Κατόπιν όλων αυτών είναι εύλογο το ερώτημα ποιες θα είναι οι επιπτώσεις και στα δύο κόμματα δύο μήνες πριν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές, ενώ κάποια στιγμή αργότερα μέσα στο 2023 θα διεξαχθούν και οι βουλευτικές. Κυρίως πόση ζωή έχει ακόμα μπροστά του ο κυβερνητικός συνασπισμός και αν θα μπορέσει να ξανασχηματιστεί ύστερα από μια νέα εκλογική αναμέτρηση, εφόσον τα νούμερα το επιτρέψουν. Προς το παρόν οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στο δεξιό ΡΡ, το οποίο όμως θα μπορέσει να κυβερνήσει μόνο αν συμμαχήσει με το ακροδεξιό VOX. Τα πράγματα μπορούν πάντα να αλλάξουν προς το χειρότερο…