Εν κρυπτώ διαπραγματεύσεις και αντικρουόμενες «διαρροές»

Η μυστική διπλωματία για την πολιτιστική κληρονομιά, οι εν κρυπτώ συναντήσεις και διαπραγματεύσεις με τη συμμετοχή του ίδιου του πρωθυπουργού, εφαρμόζονται από την κυβέρνηση Μητσοτάκη ακόμα και στην περίπτωση του εθνικού ζητήματος της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα -το οποίο άλλωστε βρίσκεται ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιθυμεί διακαώς να πετύχει μια συμφωνία, την οποία θα ρίξει ως προσωπικό τρόπαιο στην προεκλογική μάχη. Αν το Μαξίμου αναμένει τις μετρήσεις των δημοσκοπήσεων μαζί με 2-3 άλλα θέματα, για να ορίσει την ημερομηνία των εκλογών, τότε το ένα από αυτά είναι οι εξελίξεις γύρω από την επιστροφή των Παρθενώνιων Γλυπτών. Εκείνη η ημέρα, όμως, οφείλει να είναι γιορτή για την παγκόσμια κοινότητα και όχι ημέρα ντροπής για την Ελλάδα με μια επονείδιστη συμφωνία, τύπου Στερν. Πώς και τι διαπραγματεύεται μυστικά η κυβέρνηση για το εθνικό ζήτημα;

Λίγο αφότου η UNESCO αναγνώρισε τον διακυβερνητικό χαρακτήρα του ελληνικού αιτήματος, ότι η διαπραγμάτευση ξεφεύγει δηλαδή από το στενό πλαίσιο του Βρετανικού Μουσείου και του Μουσείου Ακρόπολης και οφείλει να καθίσει στο ίδιο τραπέζι η βρετανική κυβέρνηση και να συζητήσει με την ελληνική πλευρά, ο Ελληνας πρωθυπουργός αρχικά μαζί με τον υπουργό Επικρατείας, Γιώργο Γεραπετρίτη, και ακολούθως με τον υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Δένδια, επιδόθηκαν σ’ έναν κύκλο μυστικών συνομιλιών στο Λονδίνο με τον διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Οσμπορν.

Ο δημοσιογράφος Γιάννης Ανδριτσόπουλος, με σχετικό δημοσίευμα στην εφημερίδα «Τα Νέα», αποκάλυψε τις μυστικές συναντήσεις που έγιναν τους τελευταίους δεκατρείς μήνες στην ελληνική πρεσβευτική κατοικία στο Λονδίνο και είναι αξιοσημείωτο ότι σ’ αυτές δεν αναφέρεται συνάντηση με την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, η οποία διαχειρίζεται το θέμα.

Τις συναντήσεις παραδέχτηκε με δηλώσεις του ο Γιώργος Γεραπετρίτης στον «Guardian». «Είναι αλήθεια ότι υπάρχει διάλογος μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και του Βρετανικού Μουσείου. Οι συνομιλίες είναι σε προχωρημένο στάδιο», είπε και επιβεβαίωσε «ναι, έχω συναντήσει τον διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Οσμπορν». Πάντως, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, όταν, πρόσφατα, ρωτήθηκε εάν δρομολογείται μια συμφωνία win win για τα Γλυπτά, φειδωλά απάντησε «… η θέση της ελληνικής κυβέρνησης είναι γνωστή, όπως γνωστό είναι ότι συνεχίζουμε τις προσπάθειες με το Βρετανικό Μουσείο. Συνεχίζουμε την επικοινωνία με τη βρετανική κυβέρνηση για τη βέλτιστη δυνατή λύση».

Το Νοέμβριο του 2021 ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στο Λονδίνο με τον Μπόρις Τζόνσον. Ο Βρετανός ομόλογός του πέταξε από τα χέρια του την «καυτή πατάτα» της επιστροφής των Γλυπτών, λέγοντας πως είναι αρμοδιότητα του Βρετανικού Μουσείου. Ο Ελληνας πρωθυπουργός, αντί να προβάλει την απόφαση της UNESCO, τις δημοσκοπήσεις που θέλουν τους περισσότερους Βρετανούς να τάσσονται υπερ της επιστροφής και να ασκήσει τη μέγιστη πίεση στη βρετανική κυβέρνηση, που βρίσκεται σε δυσχερή θέση σχετικά με το ζήτημα, κινήθηκε παρασκηνιακά και είχε το πρώτο τετ α τετ με τον Τζορτζ Οσμπορν.

Ακολούθησαν συναντήσεις του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, το χρονικό διάστημα 2021-2022, με τον Νίκο Δένδια, τον Οκτώβριο 2022, και με τον Ελληνα πρωθυπουργό, την περασμένη εβδομάδα, λίγες ώρες πριν επισκεφτεί τον βασιλιά Κάρολο Γ’. Ο κ. Μητσοτάκης είδε, μυστικά, σε πολυτελές ξενοδοχείο τον διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου. «Σαν να έρχεται στην Αθήνα ο Βρετανός πρωθυπουργός και να συναντιέται με τον διευθυντή του Μουσείου Ακρόπολης μυστικά στο Κολωνάκι», σχολίασε στην «Εφ.Συν.» η πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, Δέσποινα Κουτσούμπα.

Οι διαρροές λένε ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει κατά 90% και κάνουν λόγο για «συμβιβαστικές λύσεις». Πόσο συμβιβασμός, όμως, μπορεί να υπάρξει γύρω από την κυριότητα; Θα μας δανείσουν αυτά που μας ανήκουν; Θα αναγνωρίσουν οι Βρετανοί ότι τα Γλυπτά εκλάπησαν από τον Ελγιν και δικαιωματικά πρέπει να επιστραφούν στο μνημείο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς, στην Ακρόπολη; ‘Η η Ελλάδα θα αναγνωρίσει ότι τα Γλυπτά ανήκουν στο Βρετανικό Μουσείο, αλλά μας παραχωρεί προς έκθεση για μεγάλα διαστήματα ορισμένα από αυτά και, σε αντάλλαγμα, θα στέλνουμε θησαυρούς από ελληνικά μουσεία; Ποια νομική φόρμα θα βρεθεί; Ποια μεγάλα δικηγορικά γραφεία δουλεύουν γύρω από το θέμα, τι ποσά καταβάλλονται και από ποιους; Ο πρώην υπουργός Οικονομικών, Τζορτζ Ορμπον, χαρακτηρίζεται «μετρ» στις συμφωνίες.

Με δηλώσεις του, έχει ταχθεί υπέρ μιας διαπραγμάτευσης για την επίλυση του ζητήματος με όρους, φυσικά, που ευνοούν το Βρετανικό Μουσείο. Κάνει, λοιπόν, ένα καλό «ντιλ», όπως ακούγεται, ώστε να πάρει στο Βρετανικό Μουσείο αμετακίνητους ελληνικούς θησαυρούς, όπως ο Ερμής του Πραξιτέλη, ο Ηνίοχος ή η χρυσή προσωπίδα από τις Μυκήνες; Ακόμα και για παράρτημα του Βρετανικού Μουσείου στην Αθήνα μάθαμε. Ο ανταποκριτής του ΑΝΤ1 στο Λονδίνο, Ισαάκ Καριπίδης, μετέφερε ότι κρατικός αξιωματούχος της Βρετανίας του σχολίασε: «Με δεδομένο πως ποτέ καμία ελληνική κυβέρνηση δεν θα δεχθεί τη λύση του δανεισμού, ο μόνος τρόπος για να επιστρέψουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα, χωρίς να αλλάξει ο νόμος του 1963, που απαγορεύει ρητά και κατηγορηματικά στο Βρετανικό Μουσείο να αφαιρέσει αντικείμενα από τις συλλογές του, είναι το Βρετανικό Μουσείο να ανοίξει ένα είδος παραρτήματος στην Ελλάδα»!

Θα αλλάξει ο βρετανικός νόμος; Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Ρισί Σουνάκ, αρνήθηκε να συναντηθεί προσφάτως στο Λονδίνο με τον Ελληνα ομόλογό του και, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπός του, «οι εντολοδόχοι του Βρετανικού Μουσείου είναι ελεύθεροι να μιλήσουν με όποιον θέλουν», αλλά «δεν σκοπεύουμε να αλλάξουμε τον νόμο».

Σύμφωνα με πληροφορίες μας, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θα ζητήσει ενημέρωση στη Βουλή, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, ενώ η τομεάρχης Πολιτισμού, Σία Αναγνωστοπούλου, είπε στην «Εφ.Συν.»: «Δεν μπορεί ο πρωθυπουργός να διαχειρίζεται εν κρυπτώ ένα εθνικό θέμα, δεν μπορεί να μένουμε στο σκοτάδι και να μαθαίνουμε από διαρροές τι συμβαίνει με την υπόθεση της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα».

Γιατί τώρα;

Είναι άξιο απορίας γιατί επιλέγει τη συγκεκριμένη στιγμή η κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει την παρασκηνιακή δράση της. Δύο τινά υφίστανται. Είτε οι διαπραγματεύσεις προχωρούν, οπότε αισθάνονται σίγουροι, είτε οι διαπραγματεύσεις βάλτωσαν. Οπως σχολίασε στην «Εφ.Συν.» η κ. Κουτσούμπα, «δεν είναι κατανοητό για ποιον λόγο ενώ υπήρχαν μυστικές διαπραγματεύσεις δημοσιοποιήθηκαν ξαφνικά και μάλιστα με πρωτοβουλία της κυβέρνησης, απ’ ό,τι φαίνεται. Επίσης, δεν είναι κατανοητό γιατί άλλα πράγματα αναφέρονται στις ελληνικές εφημερίδες από τις διαρροές του Μαξίμου και τελείως άλλα μαθαίνουμε από διαρροές του Βρετανικού Μουσείου και της βρετανικής κυβέρνησης, στον βρετανικό Τύπο. Από αυτές τις αντικρουόμενες πληροφορίες, πάντως, δύο πράγματα είναι σίγουρα.

Οτι το Βρετανικό Μουσείο δεν αποδέχεται ότι η κυριότητα θα περάσει στην ελληνική πλευρά και η ελληνική κυβέρνηση καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να κλείσει μια συμφωνία που δεν θα μας εξασφαλίζει την κυριότητα, διότι σ’ αυτή την περίπτωση δεν διασφαλίζεται το δίκαιο αίτημα της επανένωσης του μνημείου του Παρθενώνα. Δυστυχώς, επιβεβαιωθήκαμε σε ό,τι πολύ καιρό φωνάζουμε, ότι η κυβέρνηση έχει μπει σ’ ένα αλισβερίσι και συζητάει ανταλλαγές αρχαιοτήτων με τρόπους παρομοιους μ’ εκείνους που εφάρμοσε στην περίπτωση της συλλογής Στερν».