Μα, φυσικά, στο «Σπίτι του Παιδιού», θα ήταν η αναμενόμενη απάντηση στην ερώτηση του τίτλου. Κι όμως, τόσο η «12χρονη από τον Κολωνό» όσο και ο «15χρονος από το Ιλιον» καταθέτουν και ξανακαταθέτουν βασανιστικά στη ΓΑΔΑ (!), δηλαδή σ’ ένα πλαίσιο που γεννά παιδική θυματοποίηση και δικαστική αναξιοπιστία. Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό; Ας δούμε την ιστορία στο σύνολό της:
Τα ανήλικα θύματα κακοποίησης αντιμετωπίζονται μέχρι και σήμερα από ένα αναχρονιστικό πλαίσιο αστυνομικοδικαστικής εξέτασης που οδηγούσε στη δευτερογενή κακοποίησή τους. Αντίθετα, διεθνώς τα παιδιά υποστηρίζονται και εξετάζονται με βάση καθορισμένα πρότυπα, δηλαδή με δομημένο πρωτόκολλο δικανικής συνέντευξης, σε κατάλληλους χώρους και υπό ειδικές-τεχνικές συνθήκες μέσω εξειδικευμένων επιστημόνων.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θεσμοθέτησε αυτές τις δομές (Ν. 4478/2017), ρύθμισε τα θέματα λειτουργίας τους, δημιούργησε ειδικό πρωτόκολλο δικανικής εξέτασης ανηλίκων (Υ.Α. 7320/2019), εξασφάλισε και εκπαίδευσε το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό και, τέλος, προετοίμασε τα αντίστοιχα κτίρια (π.χ. το κτίριο του Π. Φαλήρου είχε εκμισθωθεί ήδη το 2019).
Δυστυχώς, η συνέχεια υπήρξε απογοητευτική· η κυβέρνηση της Ν.Δ. (υπ. Δικαιοσύνης) υπονόμευσε, από την αρχή, τα «Σπίτια του Παιδιού», εφευρίσκοντας προσχηματικά προβλήματα ενώ απλά έλειπε η πολιτική βούληση. Αναγκάστηκε, τελικά, να ανεχθεί ένα μόνο στην Αθήνα, μετά τις συχνές κοινοβουλευτικές πιέσεις του ΣΥΡΙΖΑ και το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη. Τα 80 περιστατικά που έχει δεχτεί, ώς σήμερα, είναι σταγόνα στον ωκεανό των υποθέσεων που φτάνουν στη ΓΑΔΑ. Μάλιστα υπήρξε και σχετική νομοθετική μεθόδευση-«δώρο στη ΓΑΔΑ», αφού με τον Ν. 4855/2021 («ν. Τσιάρα») η εξέταση των κακοποιημένων παιδιών δεν χρειάζεται να γίνεται «υποχρεωτικά» στο «Σπίτι του Παιδιού»! Η ελεγχόμενη διαρροή των καταθέσεων των παιδιών που εξετάζονται μας απαντά ίσως στο γιατί η διαδικασία εξακολουθεί, τόσο επίμονα, να γίνεται στη ΓΑΔΑ.
Η κυβερνητική στάση ενάντια στα κακοποιημένα παιδιά είχε όμως και άλλα «θύματα»:
• Το μοναδικό επιστημονικό όργανο της πολιτείας για τα παιδιά δράστες και θύματα «εγκλημάτων» (ΚΕΣΑΘΕΑ) ουσιαστικά καταργήθηκε, καθώς από το 2019 δεν συγκροτήθηκε ποτέ. Προφανώς, ο μικροβιολόγος υπουργός Δικαιοσύνης δεν χρειάζεται επιστημονική στήριξη από εγκληματολόγους και άλλους ειδικούς!
• Ομοίως στα σκουπίδια πέταξε η Ν.Δ. και το πρώτο ολοκληρωμένο σχέδιο για τις «Μονάδες Μέριμνας Νέων» που παρέλαβε το 2019 και θα αντικαθιστούσε το πεπαλαιωμένο μοντέλο της ιδρυματικής αντιμετώπισης. Αντί γι’ αυτό προσπάθησε να νεκραναστήσει τις Εταιρείες Προστασίας Ανηλίκων (ΕΠΑ) δίνοντας αναθέσεις μελετών για το θέμα, αναζητώντας δηλαδή και πάλι προσχήματα αδράνειας.
• Και βέβαια να μην παραλείψουμε την πλέον «εμβληματική μεταρρύθμιση», δηλαδή την αυστηροποίηση των ποινών για εγκλήματα κατά των ανηλίκων, στο πνεύμα του ποινικού λαϊκισμού. Βέβαια, καθόλου αυτές οι αλλαγές δεν εμπόδισαν τα φρικτά εγκλήματα του Κολωνού ή του Ιλίου. Απλά «μια τρύπα στο νερό», πράγμα που βέβαια είχε επισημανθεί εγκαίρως και ευκρινώς, από την επιστημονική κοινότητα και την Αριστερά.
Ολα τα παραπάνω αποδεικνύουν την υποκριτική στάση της κυβέρνησης ως προς την προστασία των κακοποιημένων παιδιών, η οποία εξαντλείται στην επίδειξη φτηνής ποινικής αυστηρότητας, χωρίς να φροντίζει για δομές υποστήριξης και προστασίας. Είναι, λοιπόν, «εξοργιστικό και σκανδαλώδες» ο κ. πρωθυπουργός να πανηγυρίζει επισκεπτόμενος το «Σπίτι του Παιδιού», έναν θεσμό που ο ίδιος πολέμησε, όταν η «12χρονη από τον Κολωνό» συνεχίζει να εξετάζεται στη ΓΑΔΑ (!). Φαίνεται ότι το «Σπίτι του Παιδιού», για την κυβέρνηση, αξίζει μόνο ως προεκλογικό φόντο λήθης των (ενοχλητικών) υποθέσεων Γεωργιάδη, Λιγνάδη, Μίχου. Κάθε άλλη λειτουργία του κρίνεται από περιττή έως και επικίνδυνη!
*Διδάκτωρ Νομικής-δικηγόρος, πρώην γ.γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής
