Επιστροφή στη Δύση

Εναν διαφορετικό τόνο στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας από αυτόν του προέδρου Τ. Ερντογάν επιχειρούν να δώσουν τα έξι συνεργαζόμενα κόμματα της αντιπολίτευσης στο κείμενο της συμφωνίας που έδωσαν στη δημοσιότητα. Παράλληλα δίνουν το στίγμα της επαναπροσέγγισης με τη Δύση και της χαλάρωσης του στενού εναγκαλισμού της Αγκυρας με τη Μόσχα.

Το κεφάλαιο της συμφωνίας των έξι για την εξωτερική πολιτική υπό τον τίτλο «Ειρήνη στη χώρα, ειρήνη στον κόσμο», φράση που αποδίδεται στον ιδρυτή της Τουρκίας, Κεμάλ Ατατούρκ, ενέχει θέση αντίστιξης στην πολιτική του Τ. Ερντογάν, ο οποίος κατά την αντιπολίτευση έχει φέρει τη χώρα σε απομόνωση. Το κείμενο περιλαμβάνει αναφορές στις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ, την Ε.Ε., τις γειτονικές χώρες, ειδική αναφορά στην Ελλάδα, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Κυπριακό.

Πρόκειται για διακήρυξη γενικών αρχών, όμως το ύφος και η επίκληση στις διπλωματικές διαδικασίες ερμηνεύονται ως διαφοροποίηση από την επιθετική πολιτική της κυβέρνησης Ερντογάν. Ειδικότερα στο κείμενο των έξι αναφέρονται τα εξής:

● Η εξωτερική πολιτική της Τουρκία θα σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και τις αρχές της ειρηνικής διευθέτησης των διαφορών μέσω της διπλωματικής οδού. Δεν θα υπεισέρχονται στην εξωτερική πολιτική εσωτερικοί πολιτικοί υπολογισμοί.

● Στόχος της χώρας θα πρέπει να είναι η ένταξη στην Ε.Ε. Προτεραιότητα θα δοθεί στην απελευθέρωση των ταξιδιωτικών θεωρήσεων.

● Θα ζητηθεί αναθεώρηση της συμφωνίας με την Ε.Ε. για το προσφυγικό/μεταναστευτικό του 2016, για να επιμεριστούν τα βάρη και οι ευθύνες.

● Η Τουρκία θα συμμορφώνεται με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και θα εφαρμόζει τις αποφάσεις του ΕΔΑΔ.

● Το ΝΑΤΟ είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας.

● Θα αποκατασταθούν οι σχέσεις με τις γειτονικές χώρες και η Τουρκία θα ηγηθεί πολυμερών πρωτοβουλιών για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή.

● Η Τουρκία θα συμβάλει στην ενίσχυση του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών.

● Θα αποτραπεί η απομόνωση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και θα δοθεί προτεραιότητα στις διπλωματικές διαδικασίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών και για τη δίκαιη κατανομή των πόρων υδρογονανθράκων.

● Για την Κύπρο στόχος είναι η προστασία των κεκτημένων δικαιωμάτων της «ΤΔΒΚ» και των Τουρκοκυπρίων και η διασφάλιση της κυρίαρχης πολιτικής ισότητας των δύο κοινοτήτων.

● Το Αιγαίο η Τουρκία θα εργαστεί για να γίνει θάλασσα συνεργασίας και δεν θα επιτραπεί εξέλιξη που μπορεί να βλάψει τα τουρκικά κυριαρχικά δικαιώματα. Δεν υπάρχει αναφορά στο casus belli.

● Θα προωθηθεί η επίλυση των ζητημάτων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας με διπλωματία και διαπραγματεύσεις, με βάση το Διεθνές Δίκαιο, χωρίς να διακυβεύονται τα εθνικά συμφέροντα της Τουρκία.

● Οι σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ θα τεθούν σε θεσμική βάση, με συνεννόηση μεταξύ ίσων και αμοιβαία εμπιστοσύνη.

● Θα καταβληθούν προσπάθειες για να επανενταχθεί η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35, από το οποίο αποβλήθηκε λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400.

● Οι δεσμοί με τη Ρωσία θα ενισχυθούν μέσω θεσμικού διαλόγου που θα βασίζεται στην ισότητα.