«Είναι σαν να μένει κάποιος σε μια πυκνοκατοικημένη γειτονιά της Αθήνας και να του λένε ξαφνικά μια μέρα ότι θα πάρουν την πλατεία Κολιάτσου ή την πλατεία Αμερικής και θα τη χτίσουν…». Με αυτόν τον τρόπο περιγράφουν κάτοικοι της Ν. Φιλαδέλφειας τις τελευταίες εξελίξεις με επίκεντρο την πλατεία Γεωργίου Γεννηματά, στη συνοικία «Ειρήνη».
Η πλατεία βρίσκεται πίσω (βορειοδυτικά) από τα γραφεία του ΚΚΕ στον Περισσό και αποτελεί τον μοναδικό -τονίζουν τοπικές πηγές- κοινόχρηστο χώρο σε μια πυκνοδομημένη περιοχή με ψηλές πολυκατοικίες. Η γειτονιά είχε χτιστεί από τον εργολάβο Δημοσθένη Κάκκαβα και η πλατεία γλίτωσε το χτίσιμο κατόπιν κινητοποιήσεων των κατοίκων, με πρωτοστάτη τον αείμνηστο κομμουνιστή δήμαρχο Σάββα Σταματιάδη, στις αρχές της δεκαετίας του ’80.
Εν έτει 2022, απόγονος και κληρονόμος του εργολάβου δηλώνει ιδιοκτήτης της πλατείας και κατηγορεί τον Δήμο Ν. Φιλαδέλφειας – Ν. Χαλκηδόνας ότι δεν έχει συμμορφωθεί σε δικαστικές αποφάσεις που τον δικαιώνουν. Στα χέρια του έχει σύσταση του Συνηγόρου του Πολίτη προς τον δήμο και στο πλευρό του έχει ουσιαστικά και τον υπουργό Εσωτερικών, Μ. Βορίδη, ο οποίος με επιστολή του προς την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής ζητά πειθαρχικό έλεγχο, έως και ποινική αξιολόγηση της «άρνησης συμμόρφωσης» νυν και πρώην δημάρχων και δημοτικών συμβούλων.
Το θέμα απασχόλησε πρόσφατο δημοτικό συμβούλιο της πόλης όπου ελήφθη ομόφωνα η απόφαση για υπεράσπιση της δημόσιας ιδιοκτησίας της πλατείας με κάθε νομικό μέσο, καθώς και να εκφραστεί έντονη δυσαρέσκεια στην «πρωτοφανή», «απαράδεκτη» και «κατάπτυστη» -όπως χαρακτηρίστηκε από αιρετούς- επιστολή του υπουργού.
Η ιστορία έχει ως εξής, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στο δημοτικό συμβούλιο: Η περιοχή ξεκίνησε να χτίζεται στα τέλη της δεκαετίας του ’70, με τον εργολάβο να έχει πετύχει «συντελεστή δόμησης 2,4 και να χτίζει μεγαθήρια, όταν η υπόλοιπη πόλη είχε συντελεστή 1,4. Ηταν φίλος του κάποιος υπουργός Πλυτάς», διηγήθηκε ο δημοτικός σύμβουλος (και πρώην δήμαρχος) Π. Γρετζελιάς, αναφερόμενος στον πρώην υπουργό Χωροταξίας επί κυβέρνησης Γεωργίου Ράλλη, Γιώργο Πλυτά. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 γίνεται απόπειρα να χτιστεί και η πλατεία.
Ενώ έχουν μπει θεμέλια-πέδιλα για να χτιστεί ένα πελώριο συγκρότημα, η γειτονιά ξεσηκώνεται και ο τότε δήμαρχος καταφέρνει να τη σώσει. Το 1985 ο τότε νομάρχης Αθηνών επιβάλλει ρυμοτομική απαλλοτρίωση και χαρακτηρίζει το σημείο χώρο κοινόχρηστου πρασίνου, πλατείας και πεζοδρόμου. Δημοτικοί σύμβουλοι θυμήθηκαν ότι ο Δημ. Κάκκαβας είχε δηλώσει γραπτώς ότι ο συγκεκριμένος χώρος ανήκει στον δήμο. «Βεβαίως, το έχουμε αυτό το έγγραφο», επιβεβαίωσε η προϊσταμένη της νομικής υπηρεσίας του δήμου.
Ομως, το 2003, ο κληρονόμος του εργολάβου προσέφυγε στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών ζητώντας άρση της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης, υποστηρίζοντας ότι είχε παρέλθει χρονικό διάστημα άνω των 17 ετών χωρίς να συντελεστεί η απαλλοτρίωση. «Προσέφυγε κατά του νομάρχη Αθηνών και όχι κατά του δήμου», επισήμανε η προϊσταμένη της νομικής υπηρεσίας. Σύμφωνα πάντα με το ιστορικό που περιέγραψε, ο δήμος παρενέβη στη δίκη, λέγοντας ότι ο χώρος ανήκει κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή στον δήμο. Το δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή του κληρονόμου, αλλά ανέπεμψε την υπόθεση στη διοίκηση για νέα κρίση.
Η υπόθεση έφτασε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) όπου ο δήμος άσκησε αίτηση αναίρεσης, η οποία απερρίφθη το 2014. «Το ΣτΕ δεν είπε ότι ο χώρος ανήκει στον κληρονόμο. Είπε ότι δεν μπαίνω σε ζητήματα εμπραγμάτων δικαιωμάτων και παρέπεμψε το θέμα στα αρμόδια πολιτικά δικαστήρια», επισήμανε η νομικός. Ενημέρωσε, όμως, ότι στο Κτηματολόγιο η πλατεία έχει καταχωρηθεί ως ιδιοκτησία του ιδιώτη «επί τη βάσει μιας συμβολαιογραφικής πράξης αποδοχής κληρονομιάς», παρότι ο δήμος έχει από το 2008 δηλώσει στο Κτηματολόγιο ότι η πλατεία ανήκει στη δική του περιουσία.
Ειπώθηκε επίσης ότι ο κληρονόμος εμφανίστηκε στον δήμο το 2015 ζητώντας χρήματα. «Ηταν αρχές του ’15. Με επισκέφθηκε ένας ευγενικός, είναι η αλήθεια, κύριος. Είχε μόλις έρθει από τις Μπαχάμες. Θυμάμαι ότι μου έλεγε για καταστροφές από έναν τυφώνα», περιέγραψε ο τέως δήμαρχος Αρ. Βασιλόπουλος (γέννημα-θρέμμα της περιοχής). «Ηρθε να μου πει “πληρώνω ΕΝΦΙΑ, θέλω να δω τι θα γίνει”. Του είπα ότι γνωρίζω ότι έχει υπάρξει αποδοχή από την πλευρά του πατέρα του να παραχωρήσει οποιοδήποτε δικαίωμα ήγειρε. Μου είπε: “δεν με ενδιαφέρει, θέλω τα λεφτά μου”. Του απάντησα ότι δεν υπάρχει περίπτωση να πάρει χρήματα», συμπλήρωσε ο κ. Βασιλόπουλος.
Ο ίδιος αντέδρασε απέναντι στις απόψεις δημοτικών συμβούλων να εξεταστεί το ενδεχόμενο καταβολής αποζημίωσης στον κληρονόμο και να ζητηθεί κρατική επιχορήγηση στον δήμο. «Είναι και αυτό δημόσιο χρήμα και πρέπει να το σεβόμαστε», τόνισε. «Είναι αδιαπραγμάτευτο ότι πρόκειται για μια πλατεία. Οποιος κάνει πίσω από αυτό θεωρώ ότι κινείται σε βάρος των συμφερόντων των κατοίκων», υπογράμμισε, προτείνοντας ο δήμος να εξαντλήσει κάθε νομικό μέσο, πρόταση με την οποία συμφώνησε και ο δήμαρχος, Γ. Βούρος, και κατέληξε σε ομόφωνη απόφαση.
«Το θέμα δεν πρέπει να μείνει στις κλειστές δικαστικές αίθουσες. Πρέπει να ενημερωθούν και να κινητοποιηθούν οι κάτοικοι. Αυτοί είναι που απέτρεψαν το χτίσιμο της πλατείας πριν από 40 χρόνια και αυτοί είναι που μπορούν να υπερασπιστούν τον χώρο τους», τόνισε ο κ. Βασιλόπουλος, με την παράταξη «Δύναμη Πολιτών» να έχει ήδη απευθυνθεί με ανακοίνωσή της στους κατοίκους, καλώντας τους «να μην επιτρέψουν σε κανέναν φερόμενο ως κληρονόμο, αλλά και σε κανέναν συνήγορο ή υπουργό να βάλουν χέρι στον μοναδικό κοινόχρηστο χώρο αναψυχής και πρασίνου της περιοχής».
Το δημοτικό συμβούλιο ήταν εξοργισμένο και από την -κοινοποιούμενη στον δήμο- επιστολή του κ. Βορίδη, που καταλογίζει σε αιρετούς της πόλης «ακραία περίπτωση κακοδιοίκησης» και ζητά από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση «να επιβληθούν οι προβλεπόμενες ποινές (αργίας ή εκπτώσεως)»! «Ερχεται δηλαδή ο υπουργός να βάλει πλάτες στον καταπατητή που θέλει να αρπάξει μια πλατεία παιδιών, γερόντων και γειτονιάς», συνόψισε ο σύμβουλος της «Λαϊκής Συσπείρωσης», Ν. Σερετάκης.
«Ερχεται με τέτοια ζέση ο κ. Βορίδης να κουνήσει το δάχτυλο σε ολόκληρο το δημοτικό συμβούλιο και σε προηγούμενες δημοτικές αρχές που έχουν, υποτίθεται, κωλυσιεργήσει σε τι; Να δώσουν χρήματα στον κ. Κάκκαβα», εξανέστη και ο κ. Βασιλόπουλος, θυμίζοντας και παλαιότερα… πεπραγμένα κυβερνήσεων Ν.Δ.: «Ο χώρος είχε παραχωρηθεί στον δήμο από την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου, αλλά ο [επί κυβέρνησης Καραμανλή] υπουργός Οικονομικών, Γ. Αλογοσκούφης, με υπογραφή του ακύρωσε την παραχώρηση». Κάτοικος, μάλιστα, που βρέθηκε στο συμβούλιο πρότεινε η πλατεία Γεωργίου Γεννηματά να μετονομαστεί σε πλατεία Φώφης Γεννηματά.
