Βρυξέλλες και Βουδαπέστη κατέληξαν το βράδυ της Δευτέρας σε συμβιβασμό για να αποδεσμευτούν κάποια από τα κεφάλαια που προορίζονται για την Ουγγαρία, εξέλιξη που επέτρεψε να αρθούν οι επιφυλάξεις της ως προς τη χορήγηση μακροοικονομικής βοήθειας 18 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία το 2023.
Την ανακοίνωση έκανε μέσω Twitter η τσεχική προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου: «Οι πρεσβευτές της Ε.Ε. ενέκριναν καταρχήν τη βοήθεια 18 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία, τον ελάχιστο φόρο 15% για τις μεγάλες επιχειρήσεις, την αποδοχή του σχεδίου ανάκαμψης της Ουγγαρίας και τη συμφωνία για τις προϋποθέσεις». Το πακέτο πρέπει ακόμη να εγκριθεί από τους υπουργούς – κάτι που σκοπεύουν να κάνουν την Τετάρτη μέσω της λεγόμενης γραπτής διαδικασίας.
Η πρέσβειρα της Τσεχίας στην Ε.Ε. Edita Hrdá δήλωσε ότι οι πρέσβεις συμφώνησαν να παγώσει το 55% των τριών προγραμμάτων συνοχής της Ε.Ε. για την Ουγγαρία, αντί του 65% που πρότεινε η Πρόεδρος της Κομισιόν. Το ελαφρώς χαμηλότερο πρόστιμο έρχεται ως μέρος μιας συμφωνίας-πακέτου, βάσει της οποίας η Ουγγαρία θα άρει το βέτο της στη βοήθεια προς την Ουκρανία και στον ελάχιστο εταιρικό φόρο.
Ο συμβιβασμός στον οποίο κατέληξαν τα μέρη χθες έρχεται σε αντίθεση με τις εισηγήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Κομισιόν υπό τη Γερμανίδα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συνιστούσε να παγώσουν τα 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ που προορίζονταν για την Ουγγαρία, κρίνοντας πως οι μεταρρυθμίσεις που ενέκρινε πρόσφατα η Βουδαπέστη για να καταπολεμηθεί η διαφθορά συνεχίζουν να μην επαρκούν.
Η Hrdá αρνήθηκε ότι η Ουγγαρία θα λάβει κάποιας μορφής αποζημίωση με τη μορφή περισσότερων χρημάτων από άλλα ταμεία της Ε.Ε., όπως το πρόγραμμα RepowerEU για επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, μια φήμη που κυκλοφορεί μεταξύ των διπλωματών της Ε.Ε.
Αντ’ αυτού, η Hrdá επεσήμανε το σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης της Ουγγαρίας, στο οποίο οι χώρες της Ε.Ε. θα δώσουν το πράσινο φως ως μέρος της συμφωνίας-πακέτου.
Ίσως το ερώτημα δεν είναι τι θα πάρει ο Όρμπαν, αλλά τι δε θα χάσει σίγουρα. Εάν οι χώρες της Ε.Ε. δεν εγκρίνουν το σχέδιο ανάκαμψης της Ουγγαρίας μέχρι το τέλος του έτους, η Βουδαπέστη θα χάσει αυτόματα δισεκατομμύρια ευρώ (το 70% των επιχορηγήσεων ύψους 5,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, για την ακρίβεια). Τώρα, η Ουγγαρία έχει ακόμη την ευκαιρία να λάβει αυτά τα κονδύλια το 2023 και το 2024, μαζί με το ξεμπλοκάρισμα των 6,35 δισ. ευρώ των διαρθρωτικών ταμείων – αν οι Βρυξέλλες αποφασίσουν ότι η χώρα έχει κάνει επαρκείς μεταρρυθμίσεις.
Η εκταμίευση των 5,8 δισ. ευρώ του σχεδίου οικονομικής ανάκαμψης που παρουσιάστηκε από τη Βουδαπέστη αναστέλλεται ως την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων ως προς το κράτος δικαίου.
Τα κράτη μέλη έλαβαν υπόψη τα πιο πρόσφατα μέτρα, που υιοθετήθηκαν την περασμένη Τετάρτη από το ουγγρικό κοινοβούλιο, με σκοπό την εκπλήρωση των προϋποθέσεων, οι οποίες είχαν επιβληθεί στην Ουγγαρία.
Ο συμβιβασμός στον οποίο κατέληξαν τα μέρη χθες, προβλέπει τη μείωση στα 6,3 δισεκατομμύρια ευρώ των ευρωπαϊκών κεφαλαίων που προορίζονται για τη Βουδαπέστη, αλλά θα παγώσουν για να πιεστεί η εθνικιστική δεξιά κυβέρνηση του πρωθυπουργού Όρμπαν να συμμορφωθεί προς την απαίτηση των εταίρων της, να εφαρμόσει μέτρα ως προς το κράτος δικαίου, εξήγησε διπλωματική πηγή. Η ιστορική απόφαση σηματοδοτεί την πρώτη φορά που η Ε.Ε. θα χρησιμοποιήσει τον νέο μηχανισμό αιρεσιμότητας για να αποκρούσει τους «κινδύνους» για το κράτος δικαίου που συνδέονται με την κατάργηση των δημοκρατικών ελέγχων και ισορροπιών από τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός απέκλειε κατηγορηματικά την έγκριση από την Βουδαπέστη της χορήγησης οικονομικής βοήθειας στην Ουκρανία, αν το σχέδιο ανάκαμψης και τα κεφάλαια του ταμείου συνοχής που ανέμενε η κυβέρνησή του πάγωναν από τους εταίρους του.
Ακόμη, η ουγγρική κυβέρνηση διεμήνυε πως δε θα συμφωνούσε στον ελάχιστο φόρο 15% για τις μεγάλες επιχειρήσεις.
Τη Δευτέρα ασκήθηκε μεγάλη πίεση στο Συμβούλιο να μην υποχωρήσει υπερβολικά, τόσο από το Κοινοβούλιο όσο και από χώρες μέλη όπως η Γερμανία, της οποίας η υπουργός Εξωτερικών Ανναλένα Μπέρμποκ δήλωσε ότι το Βερολίνο είναι υπέρ της περικοπής των κονδυλίων όπως πρότεινε η Επιτροπή – δηλαδή 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στο τέλος, το να αποδεχθεί την ήττα και να ζήσει για να πολεμήσει μια άλλη μέρα ήταν το καλύτερο που μπορούσε να επιδιώξει ο Όρμπαν, πρότειναν διπλωμάτες από πέντε χώρες της Ε.Ε.
Πράγματι, η κυβέρνηση Όρμπαν αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι οποίες απαιτούν όλο και υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου για το ουγγρικό χρέος. Η απώλεια 4,1 δισεκατομμυρίων ευρώ σε κεφάλαια ανάκαμψης, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 2,1% του ουγγρικού ΑΕΠ και έχουν ήδη προβλεφθεί στον προϋπολογισμό, θα είχε ανοίξει μια τρύπα στα οικονομικά της Ουγγαρίας.
