Δύο πολύ καλές συναυλίες της ΚΟΑ παρακολουθήσαμε στο κρατικό Μέγαρο Μουσικής τον Νοέμβριο. Στις 4/11/2022, υπό τον Φιλίπ Ογκέν, το πρόγραμμα με τίτλο «Αρωμα του 1830» περιλάμβανε συνθέσεις που εξέφραζαν μείζονες, χαρακτηριστικές όψεις του ρομαντισμού. Η συναυλία στην κατάμεστη αίθουσα άφησε πάρα πολύ καλές εντυπώσεις.
Εκτιμώντας πολύ εύστοχα τι μπορούσε να αντλήσει από τους Ελληνες μουσικούς, τόσο στις υποβλητικά ατμοσφαιρικές «Εβρίδες» του Μέντελσον όσο και στην ταραγμένης ψυχολογίας «Φανταστική» του Μπερλιόζ, ο έμπειρος 61χρονος Γάλλος αρχιμουσικός εστίασε στην υποστήριξη των βασικών στοιχείων του ρομαντικού συμφωνικού ήχου: προσεγμένη, σαφή, καίρια φορτισμένη διάπλαση της φραστικής με έμφαση στη στήριξη της μελωδίας, ιεραρχικά διαβαθμισμένη οργάνωση του συντακτικού του μουσικού ειρμού, καλοζυγιασμένες προβολές των μεμονωμένων συνεισφορών κυρίως από τα ξύλινα και χάλκινα πνευστά, καίριες εκφραστικές εξάρσεις και υφέσεις της δραματουργίας. Παρότι ειδικά στο τελευταίο μέρος της «Φανταστικής» έλειψαν οι τραχιές, «δαιμονικές» ηχοχρωματικές αιχμές στα πνευστά, το αποτέλεσμα υπήρξε ελεύθερο χασμάτων, εύληπτο, συναρπαστικό, ανεπιφύλακτα απολαυστικό.
Ενδιάμεσα ο Ιβο Πογκορέλιτς έπαιξε το «2ο Κοντσέρτο» του Σοπέν. Γνώριμος στο αθηναϊκό κοινό, ο 64χρονος Κροάτης πιανίστας πρόσφερε μια ερμηνεία με σαφή προσωπική υπογραφή, που ξεχώρισε για την ακρίβεια, την οικονομία των δυναμικών και, κυρίως, για τη στιβαρότητα της άρθρωσης. Αδιαμφισβήτητα ηγούμενος της εκτέλεσης, αποστασιοποιήθηκε από τις συνήθεις ανάλαφρες, κελαρυστά ρευστές, αισθησιακά μελωδικές, «θηλυκές» προσεγγίσεις. Αντ’ αυτών, δίχως να υπολείπεται λυρισμού και αισθαντικότητας, πρόσφερε μια ανάγνωση αρρενωπή, σφιχτή, αθλητικά σφριγηλή, εστιάζοντας στην ανάδειξη της οργάνωσης του συντακτικού της φραστικής μέσα από ψαγμένα διαβαθμισμένες εμφάσεις στα περιγράμματα των φράσεων και στις σταδιακά φορτιζόμενες κορυφώσεις. Ειδικά στο ρυθμικό Allegro vivace, μέσω της ίδιας προσέγγισης, ο πιανίστας ανέδειξε καίρια και τον μουσικά διεγερτικό συνδυασμό ανάμεσα στο τυπικά ρομαντικό ζητούμενο της εξωστρεφούς δεξιοτεχνικής λαμπρότητας και στην επίσης τυπικά ρομαντική, υποδόρια αναφορά στο εθνικό πολωνικό στοιχείο.
Ο Τίτος Γουβέλης παίζει «1ο Μπραμς»
Ομοια συναρπαστική υπήρξε η συναυλία της ΚΟΑ που διηύθυνε στην ίδια αίθουσα ο 37χρονος Τζάκοπο Σιπάρι Ντι Πεσκασερόλι, ένας από τους ταχέως ανερχόμενους Ιταλούς αρχιμουσικούς (18/11/2022). Η βραδιά άφησε άριστες εντυπώσεις.
Ξεκίνησε με το σπάνια παρουσιαζόμενο «Notturno (Νυχτερινό) για τέσσερις ορχήστρες» K. 286 του Μότσαρτ, που παίχτηκε με ακρίβεια, αιχμηρή άρθρωση και φροντίδα στον συντονισμένο ηχητικό διάλογο των τεσσάρων ολιγομελών υποσυνόλων ακροβολισμένων στα άκρα της σκηνής. Ακολούθησε η «Συμφωνία αρ. 6, Το Χρέος» του Δημήτρη Δραγατάκη (1914-2001), έργο που είχαμε ακούσει το 1998, σε πρώτη εκτέλεση από την ΚΟΑ. Εντονα δραματική, συγκρουσιακής/τραυματικής δραματουργίας η συμφωνία είναι εμπνευσμένη από την Εθνική Παλιγγενεσία (1989).
Σ’ αυτήν η προσωπική μουσική γλώσσα του συνθέτη αξιοποιεί δοκιμασμένες στρατηγικές έκφρασης νεορομαντικού τύπου τις οποίες, όμως, εμπλουτίζει με πλήρως μεταβολισμένα ακούσματα μεσο- και μεταπολεμικού μοντερνισμού, εντάσσοντας αβίαστα στον δραματικό ειρμό αυτούσια σπαράγματα ελληνικού παραδοσιακού ήχου (λύρα) που εγγράφουν ευκρινώς το ακρόαμα στο πλαίσιο των ελληνικών ιστορικών συμφραζομένων. Ελεύθερος ελληνοκεντρικών ανακλαστικών, ο ταλαντούχος Ιταλός αρχιμουσικός πρόσφερε μια θαυμάσια, ενδιαφέρουσα προσέγγιση της σημαντικής αυτής ελληνικής Συμφωνίας: ακριβή, καίρια δυναμική, ισορροπημένα και πειστικά δραματική, με ωραία οργανωμένο ειρμό.
Η συναυλία ολοκληρώθηκε με το «Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1» του Μπραμς. Καθώς εδώ η ορχηστρική συνοδεία αξιώνει σχεδόν αδιάλειπτα ρόλο ισότιμου συμπαίκτη, ανταγωνιστικό προς το πιάνο, αποφασιστικές για το άρτιο αποτέλεσμα απέβησαν η υποβλητικά στιβαρή, ηδονικά σφριγηλή διάπλαση της μελωδικής φραστικής –σπάνια έχουμε ακούσει βελούδινα έγχορδα από την ΚΟΑ!– και η προσεγμένη άρθρωση του συμφωνικού ειρμού από τον Πεσκασερόλι. Συμπορευόμενος από τέτοιων αξιώσεων μαχητικό συνομιλητή, ο Τίτος Γουβέλης πρόσφερε μια θαυμαστής ισορροπίας ερμηνεία.
Ενας από τους καλύτερους Ελληνες πιανίστες του παρόντος, διέθετε τα μεγέθη δυναμικής, τη δεξιοτεχνία, την ευαισθησία και τη μουσική ευφυΐα να διαπλάθει και να μεταπλάθει την έκφραση, το παίξιμο και τον ήχο του προσαρμοζόμενος καίρια στο δραματουργικό στίγμα κάθε μουσικής παραγράφου: γεμάτο αυτοπεποίθηση, λαμπερό, στιβαρά ρητορικό, αβίαστα αρρενωπό, ανταγωνιστικά μαχητικό στο εναρκτήριο Maestoso, εσωστρεφώς λυρικό, ρευστό στο Adagio, αβίαστα δεξιοτεχνικό, ορμητικό αλλ’ ακριβές, φορτισμένο με συναρπαστική περίσσεια αδρεναλίνης στο γεμάτο ζέση –σχεδόν φρενήρες!– καταληκτικό Rondo.
-320x213.jpg)
