Εσείς δεν το καταλαβαίνετε, αλλά τον τελευταίο ενάμιση μήνα γίνατε πλουσιότεροι σχεδόν κατά 100 ευρώ και μέχρι του χρόνου τέτοια εποχή θα έχετε εξοικονομήσει σχεδόν ένα 13ο μισθό των 796 ευρώ. Αυτό προσπαθεί να μας πείσει η δημιουργική λογιστική του Αδωνι Γεωργιάδη για το «καλάθι του νοικοκυριού», που με καρτέλες και γραφήματα υποστηρίζει ότι στις πρώτες 6 εβδομάδες εφαρμογής του μέτρου οι τιμές στα σουπερμάρκετ μειώθηκαν μεσοσταθμικά σχεδόν κατά -12,5% και ο καταναλωτής «κερδίζει περίπου 66 ευρώ τον μήνα».
Η γλώσσα της στατιστικής είναι αμείλικτη, και ποιοι είμαστε εμείς για να αμφισβητήσουμε την ορθότητα των κυβερνητικών αλγόριθμων, που συλλέγουν στοιχεία από 13 αλυσίδες σουπερμάρκετ, 3 διαδικτυακά καταστήματα, 51 κατηγορίες και χιλιάδες κωδικούς προϊόντων. Μόνο που η τσέπη μας έχει άλλη γνώμη και κάθε φορά που πάμε για τα ψώνια του νοικοκυριού, γυρνάμε με λιγότερα πράγματα απ’ όσα ψωνίσαμε τον προηγούμενο μήνα, έχοντας ξοδέψει περισσότερα χρήματα. Μάλιστα τον πρώτο μήνα εφαρμογής του καλαθιού, τον Νοέμβριο, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα «έτρεξε» με ρυθμό πολλαπλάσιο του εθνικού τιμάριθμου, σκαρφαλώνοντας στο 15% σε ετήσιο επίπεδο, αυξημένος κατά 0,9% σε ένα μήνα.
Το αντεπιχείρημα είναι ότι το «καλάθι του νοικοκυριού» δεν μειώνει γενικά τον πληθωρισμό, αλλά λειτουργεί ως «προστατευτική ομπρέλα» που όταν γύρω-γύρω βρέχει ανατιμήσεις, τα προϊόντα εντός του παραμένουν συγκριτικά φθηνότερα, απόδειξη ότι λειτουργεί ο ανταγωνισμός.
Πρόκειται για το ίδιο ακριβώς επιχείρημα που χρησιμοποιούσαν πάντα οι αλυσίδες σουπερμάρκετ, διαφημίζοντας διψήφιες εκπτώσεις σε προϊόντα που συμμετέχουν στις περίφημες «προωθητικές ενέργειες», τύπου «2+1 δώρο» κ.λπ. Μάλιστα οι σχετικές μελέτες του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου και Καταναλωτικών Αγαθών παρουσιάζουν κατά καιρούς στατιστικές για το ποσοστό εξοικονόμησης χρημάτων από τις «έξυπνες αγορές», δηλαδή την αξιοποίηση των προσφορών, που φτάνει το 22%. Μόνο που η υποτιθέμενη εξοικονόμηση δεν είναι πραγματικό κέρδος για τον καταναλωτή, αλλά όφελος για τις πωλήσεις των αλυσίδων, που τονώνουν το τζίρο τους, ενώ την επόμενη εβδομάδα αλλάζουν ξανά τα ταμπελάκια στα προϊόντα, επιστρέφοντας στην αρχική τιμή, ή προσθέτοντας και κάτι παραπάνω για να ισοφαρίσουν τη «χασούρα» της προσφοράς.
Κάτι αντίστοιχο κάνει και το καλάθι, που το διαφημίζει μάλιστα με κρατική αρωγή και με τον υπουργό να φωτογραφίζεται περιχαρής σε εβδομαδιαία βάση, πλάι σε γάλατα, τυριά και μακαρόνια, ενθυμούμενος τον παλιό του ρόλο ως τηλε-πλασιέ.
