Η Ευρώπη-φρούριο ανασυντάσσεται

Στη Στοκχόλμη έχουν ραντεβού σήμερα οι υπουργοί Εσωτερικών της Ε.Ε. Τα θέματα της συνάντησης περιλαμβάνουν τη «στοιχειωμένη» –λόγω αγεφύρωτων διαφορών– μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου και την πολυδιαφημισμένη, πλην επίσης άπιαστη, επιτάχυνση των απελάσεων όσων κρίθηκαν οριστικά ότι δεν δικαιούνται άσυλο. Επιτάχυνση στην οποία συμφωνούν και τα 27 κράτη-μέλη, έχει αποδειχτεί όμως δύσκολο να την υλοποιήσουν για σειρά λόγων, όπως την άρνηση συνεργασίας των χωρών επιστροφής.

Η οικοδέσποινα –η προεδρεύουσα της Ε.Ε. το τρέχον εξάμηνο Σουηδία, που είχε κάποτε ένα από τα πιο γενναιόδωρα εθνικά συστήματα ασύλου στην Ευρώπη– κυβερνάται πλέον από δεξιό κυβερνητικό συνασπισμό, με κοινοβουλευτικό δεκανίκι τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες που ήρθαν δεύτεροι στις τελευταίες εκλογές και έχουν επιβάλει επίσημα πια την ξενοφοβική τους ατζέντα.

Μοιραία λοιπόν και σε επίπεδο Ε.Ε., η συμμαχία αυτή «εντείνει πραγματικά την περιοριστική προσέγγιση» στο προσφυγικό/μεταναστευτικό που είχε υιοθετήσει ήδη η προηγούμενη κυβέρνηση υπό τους σοσιαλδημοκράτες, επισήμανε στο AFP ο Μπερντ Παρουσέλ από το Σουηδικό Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών Πολιτικών Μελετών. Στόχος της τώρα δεν είναι απλά να περιοριστεί η χορήγηση ασύλου και οι πρόσφυγες, αλλά να μειωθεί η μετανάστευση συλλήβδην. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση στη Στοκχόλμη δεν πρόκειται να υποστηρίξει, κατά τον Παρουσέλ, «οποιαδήποτε συμφωνία ή συμβιβασμό που θα αύξανε τον αριθμό των ατόμων που φτάνουν στη Σουηδία», π.χ. μέσω μετεγκατάστασης αιτούντων άσυλο, όπως ζητούν μάταια εδώ και χρόνια οι χώρες πρώτης υποδοχής –Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Μάλτα, Κύπρος– στο πλαίσιο της περιβόητης μεταρρύθμισης του Κανονισμού του Δουβλίνου. «Δεν θέλουμε οποιαδήποτε υποχρεωτική μετεγκατάσταση μεταναστών», ξεκαθάρισε στο AFP ο βουλευτής των Σουηδών Δημοκρατών, Λούντβιγκ Ασπλίνγκ, απηχώντας τη μισαλλόδοξη στάση χωρών όπως η Ουγγαρία κι η Πολωνία.

Από την πλευρά της, η (Σουηδέζα) επίτροπος Εσωτερικών της Ε.Ε. Ιλβα Γιόχανσον –επικαλούμενη στοιχεία της διαβόητης Frontex για 330.000 και πλέον παράτυπες αφίξεις προσφύγων και μεταναστών στην Ε.Ε την περσινή χρονιά, τις περισσότερες από το 2016– εστιάζει στο σημείο σύγκλισης μεταξύ των 27: στην εντατικοποίηση και επίσπευση των απελάσεων. Το κάθε κράτος-μέλος βέβαια έχει τον χαβά του.

Η Δανία με τη σκληροπυρηνική πολιτική των «μηδενικών προσφύγων» που εφαρμόζουν οι συγκυβερνώντες σοσιαλδημοκράτες (έχοντας αρχικά συρθεί από την Ακροδεξιά, που δεν μετέχει όμως στον νυν «μεγάλο συνασπισμό» Κεντροαριστεράς-Δεξιάς) ανακοίνωσε χθες ότι παγώνει προς το παρόν το εθνικό της σχέδιο για μεταφορά (βλέπε εξορία) αιτούντων άσυλο σε κέντρα «υποδοχής» εκτός Ε.Ε. και δη στη Ρουάντα, όπως η Βρετανία του Brexit. Στόχος της πλέον να μην κινηθεί μονομερώς αλλά να υλοποιήσει τις (νομικά διάτρητες, με βάση το διεθνές δίκαιο) προθέσεις της «σε συνεργασία με την Ε.Ε. ή έναν αριθμό άλλων χωρών». Ως τώρα απέρριπτε οποιαδήποτε συνεργασία με το ευρωπαϊκό μπλοκ για αυτό το θέμα, κρίνοντάς την αργή και περίπλοκη.

Η στροφή της δανέζικης κυβέρνησης έγινε «ακριβώς επειδή έχει υπάρξει κινητικότητα για το ζήτημα [των κέντρων «υποδοχής» εκτός Ε.Ε.] ανάμεσα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες», εξήγησε ο Δανός υπουργός Μετανάστευσης, Κάαρ Ντίμπβαντ. «Είναι πολλοί πια όσοι πιέζουν για μια αυστηρότερη πολιτική ασύλου στην Ευρώπη».