Τον τελευταίο καιρό, ίσως λόγω συμβολικής και βιολογικής ηλικίας – αυτές οι δύο δεν μπορούν ποτέ να πάρουν διαζύγιο, είναι για πάντα παντρεμένες – με απασχολεί κάπως επίμονα, εμμονικά θα έλεγα, ο θάνατος. Με συγχίζει και με αναστατώνει. Προσπαθώ να κάνω μια κουβεντούλα μαζί του, αλλά αυτός το παίζει αδιάφορος. Ισως το παίζει τόσο καλά, γιατί είναι όντως αδιάφορος. Δεν το βάζω κάτω. Αδιάφορος εσύ, αδιάφορος κι εγώ. Μα τι νόμισες, ότι θα σου ζητήσω κάτι; Απαντήσεις; Μωρέ δεν έχω καμιά ερώτηση, δεν ζητάω καμμιά απάντηση. Χόρευε εσύ τους χορούς σου κι εγώ θα χορέυω τους δικούς μου.
«What is the question; What is the answer;
The piper’s a madman, death is the dancer»
Από το τραγουδάκι «Death is the dancer» των Fever Tree, ενός ελάχιστα γνωστού ροκ συγκροτήματος στα τέλης της δεκαετίας του 60.
Ο Βασίλειος Μάγγος δεν πέθανε. Δολοφονήθηκε. Ο Ζακ / η Ζάκι δεν πέθανε. Δολοφονήθηκε. Ο Κώστας Φραγκούλης δεν πέθανε. Δολοφονήθηκε. Ο Παλαιστίνιος Mahdi Hashash, 15 χρονών δεν πέθανε. Δολοφονήθηκε. Το μωρό δύο μηνών δεν πέθανε πριν από λίγες μέρες στη νότια Λέσβο, περιοχή Φαρά. Δολοφονήθηκε. Η ανακοίνωση των Γιατρών χωρίς Σύνορα αναφέρει, «Καθώς κατευθυνόμασταν προς το σημείο, η ελληνική αστυνομία μάς σταμάτησε για σχεδόν 2 ώρες, καθυστερώντας τη δυνατότητα έγκαιρης ιατρικής φροντίδας. Το Λιμενικό σταμάτησε επίσης άλλη μία ομάδα μας. Δεν θα μάθουμε ποτέ αν αυτές οι δύο ώρες θα μας επέτρεπαν να σώσουμε τη ζωή του μωρού.» Οχι δεν θα το μάθουμε μάλλον ποτέ. Εγώ επιμένω. Δολοφονήθηκε.
Στο μεταξύ, εγώ ζω ακόμα. Το “ακόμα” σημαίνει μάλλον ότι έχω πεθάνει ήδη και δεν το ξέρω. Προσπαθώ να το μάθω. Δεν θα το μάθω ποτέ. Είναι το φυλλαράκι της συκιάς πίσω από το οποίο δεν κρύβω τη ντροπή μου. Δεν θέλω να την κρύψω. Ακου μωρέ αδιάφορε και καθώς το λέω αυτό σκάει μύτη ποιος άλλος, το φιλαράκι σου, ο αρχιμαλάκας Χάιντεγκερ κραδαίνοντας δελεαστικά τη μούρη σου ως διαβατήριο για την χώρα της αυθεντικότητας, δηλαδή τη χώρα που έστελναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, ομοφυλόφιλους, τσιγγάνους, άνεργους, ζητιάνους, μέλη του κομμουνιστικού κόμματος Γερμανίας, τους «αντικοινωνικούς», Εβραίους και άλλους. Για να ξεμπερδεύουμε μια και καλή μ’ αυτόν και το νταζάϊν (Dasein) του.
Η υποταγή (αποδοχή/συμφιλίωση με) στον θάνατο δεν είναι η στιγμή της αυθεντικότητας. Η αντίσταση στην επιταγή της αυθεντικότητας είναι. Η αλληλεγγύη είναι. Οσο για τη πιτσιρίκα φοιτήτρια του Χάιντεγκερ, τη Χάνα Αρεντ, εντάξει, κάποια στιγμή γοητεύτηκε από τις σαγηνευτικές μαλακίες του και γίναν εραστές για ένα διάστημα. Ποιος ξέρει τι της ψιθύριζε στο κρεβάτι, οι βιβλιογραφικές πηγές δεν έχουν τίποτα να μας πουν εδώ. Ας χρησιμοποιήσει ο καθένας τη φαντασία του. Πάντως μπορούμε να υποθέσουμε ότι η μπαναλιτέ του κακού βρισκόταν ήδη πέραν του καλού και του κακού.
Αυτά για τον μαλάκα. Διαβάστε τώρα τον υπέροχο Γκεοργκ Τρακλ μέρες που είναι. Η τρυφερότητα και η σκληρότητα του, αδιαμεσολάβητη από τις βίαιες και λυσσασμένες προσπάθειες του Χάιντεγκερ να εξημερώσει/κατευνάσει αυτό που δεν θα έπρεπε ποτέ να εξημερωθεί/κατευναστεί, ίσως σας πουν κάτι για τον θάνατο που ο ίδιος ο θάνατος δεν θα μπορούσε να σας πει. Αν σας σκανδαλίζουν οι βιογραφικές λεπτομέρειες, ναι, μάλλον ο Τρακλ πέθανε τον θάνατο του, δηλαδή τον θάνατο των άλλων, από υπερβολική δόση κοκαϊνης, δίνοντας μια γερή κλωτσιά στο αξίωμα του Χαίντεγκερ ότι κανείς δεν μπορεί να πεθάνει τον θάνατο μου κι εγώ δεν μπορώ να πεθάνω τον θάνατο του άλλου.
Οπως έλεγε και ο Τσέζαρε Παβέζε «Verrà la morte e avrà i tuoi occhi». Σε κάπως ελεύθερη μετάφραση, Ο θάνατος θα ‘ρθει και θα έχει τα μάτια σου, και κάπως πιο ελεύθερη ακόμα, Οταν έρθει ο θάνατος, θα με κοιτάξει με τα μάτια σου.
Ο Μανώλης Ρασούλης λέει τούτο, τραγουδισμένο από τον πεθαμένο Νίκο Παπάζογλου και τον ακόμα ζωντανό Δημήτρη Κοντογιάννη στην Εκδίκηση της Γυφτιάς
Κάτσε θάνατε και πες μου
το δικό σου πόνο
Αν αγάπησες ποτέ σου
σ’ άφησαν μια νύχτα μόνο
Αχ τη ζωή αγάπησα
που πήγα να πεθάνω
όλο τη κλέβω τη νυχτιά αμάν αμάν
μα την αυγή τη χάνω
όλο την κλέβω τη νυχτιά βρε αμάν αμάν
μα την αυγή τη χάνω
Στείλε χάρε να χαρείς
κάποιον να με πάρει
αγαπήσαμε την ίδια
μα αυτή δε μας γουστάρει
A(d)gnosco veteris vestigia flammae. Μάλιστα. Μέρες που είναι. Ο Δάντης το απέδωσε έτσι: conosco i segni de l’antica fiamma. Στα μοντέρνα Ιταλικά θα ήταν κάπως έτσι, riconosco i segni dell’antica fiamma. Στα Ελληνικά, αναγνωρίζω τα σημάδια μια παλιάς φλόγας.
Την τελευταία παραπομπή την αφήνω αμετάφραστη «La mort est belle. Elle seule donne à l’amour son vrai climat.» Είναι από την Ευριδίκη του Ζαν Ανουιγ.
Καλές γιορτές λοιπόν. Αυτό το αφιερώνω στον δολοφονημένο πιτσιρίκο Κώστα Φραγκούλη κι ας ζω εγώ ακόμα.
